Các ngân hàng sẽ bắt buộc tăng vốn để nâng cao năng lực tài chính và mức độ an toàn hoạt động
Đây là những mục tiêu trọng tâm thực hiện trong năm 2017 theo Chỉ thị số 02 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Trong năm 2017, NHNN sẽ tập trung vào tái cơ cấu, xử lý nợ xấu của hệ thống các tổ chức tín dụng. Theo đó, cơ quan này sẽ kiên quyết xử lý những tổ chức tín dụng có nợ xấu lớn không tích cực xử lý nợ xấu, tổ chức tín dụng không thực hiện phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ theo quy định của pháp luật.
Với những tổ chức tín dụng nêu trên, NHNN sẽ không xem xét, chấp thuận mở mới chi nhánh, phòng giao dịch, máy rút tiền tự động, văn phòng đại diện. Đặc biệt, NHNN sẽ hạn chế việc tạm ứng, chia cổ tức, lợi nhuận cho các cổ đông, thành viên góp vốn của các ngân hàng này và áp dụng các biện pháp khác theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Chỉ thị 02 cũng nêu rõ, các tổ chức tín dụng phải rà soát, tiết giảm các chi phí hoạt động và tập trung mọi nguồn lực cho việc xử lý nợ xấu trong năm 2017.
Nhất là ở những tổ chức tín dụng có nợ xấu lớn, chưa trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ, hiệu quả kinh doanh thấp. Các tổ chức này sẽ phải “thắt lưng buộc bụng” hơn nữa với các chi phí quản lý, chi phí hoạt động; không thực hiện tăng tiền lương, thưởng, thù lao, đặc biệt là đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý. Các khoản cổ tức, lợi nhuận cho cổ đông, thành viên góp vốn cũng bị yêu cầu cắt giảm hoặc không tạm ứng, không chia…
Đáng chú ý, NHNN nhấn mạnh: “Kiểm soát việc phân phối lợi nhuận của các tổ chức tín dụng”.
Đây được xem là biện pháp mạnh tay đã được NHNN thực thi từ năm 2012 khi nợ xấu của hệ thống ngân hàng tăng cao, gây nguy cơ mất an toàn hoạt động. Khi đó, NHNN yêu cầu các ngân hàng phải gửi phương án chia cổ tức, chia thưởng để xem xét, chấp thuận trước khi đưa ra ĐHCĐ biểu quyết thông qua. Năm 2012-2013, tỷ lệ cổ tức ghi nhận cao nhất là 9-10%, mức phổ biến là 5-8%. Thậm chí có một số ngân hàng yếu kém, thuộc diện tái cơ cấu, ngân hàng 0 đồng thì cổ tức là 0%.
Việc tăng lương, chia thưởng cho lãnh đạo, cán bộ quản lý của các ngân hàng thương mại cũng bị kiểm soát chặt chẽ.
Nguyên nhân của biện pháp cứng rắn này là “ép” các ngân hàng phải thực hiện phân loại nợ xấu, trích lập dự phòng đầy đủ để số liệu lợi nhuận phản ánh thực chất hơn, xử lý nợ xấu tích cực hơn, hạn chế nợ xấu bị che giấu… Phần lợi nhuận phải để dành để tập trung ưu tiên xử lý nợ xấu.
Theo Chỉ thị 02, Thống đốc tiếp tục nêu định hướng sẽ đặt ra yêu cầu nâng cao các tiêu chuẩn an toàn trong hoạt động của các ngân hàng thương mại, nâng cao năng lực tài chính để chuẩn bị cho những chuẩn mới. Các chỉ số về giới hạn trong cho vay, hệ số an toàn vốn, hệ số rủi ro tín dụng… sẽ được xem xét điều chỉnh theo mục tiêu trên.
NHNN khuyến khích các ngân hàng thương mại tăng vốn điều lệ, và trong trường hợp cần thiết sẽ bắt buộc tăng vốn để nâng cao năng lực tài chính và mức độ an toàn hoạt động.
Các tổ chức tín dụng không đáp ứng được các chuẩn mực an toàn, không có phương án cơ cấu lại khả thi hoặc không thực hiện được phương án cơ cấu lại được phê duyệt sẽ buộc phải áp dụng các biện pháp can thiệp xử lý của Nhà nước thông qua sáp nhập, hợp nhất, mua lại và bằng một số biện pháp khác phù hợp với cơ chế thị trường trên nguyên tắc thận trọng, bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền và giữ vững sự ổn định, an toàn hệ thống.
Kim Anh
