Phát hiện được ghi lại bởi một nhóm các nhà khảo cổ học Jordan và Pháp đã được công bố trong cuộc họp báo do Bộ Du lịch và Cổ vật Jordan tổ chức.
Địa điểm này được cho là một công trình nghi lễ độc đáo dành riêng cho việc săn bắn linh dương và có các bẫy đá khổng lồ với tên gọi "diều sa mạc", được các nhà nghiên cứu cho là tác phẩm điêu khắc quy mô lớn do con người xây dựng có lịch sử lâu đời nhất trên thế giới.
Khám phá mới nhất này bắt đầu được thực hiện vào tháng 10/2021 bởi Dự án Khảo cổ Đông Nam Badia (SEBAP), đứng đầu là giáo sư Mohammad B. Tarawneh và Wael Abu-Azizeh, những người đã theo sát và nghiên cứu khu vực trong một thập kỷ qua.
Bẫy săn "diều sa mạc" bao gồm những bức tường đá dài dẫn con mồi đến một vòng vây khiến chúng bị nhốt lại.
Các nhà khảo cổ cho biết khám phá mới mang lại cái nhìn sâu sắc về các biểu hiện sáng tạo và tâm linh của người cổ đại. Phát hiện bao gồm hai tác phẩm chạm khắc trên đá, được đặt tên là Ghassan và Abu Ghassan. Chiếc cao hơn trong số hai chiếc, 112 cm, được chạm khắc hình cánh diều sa mạc kết hợp với hình người, trong khi chiếc nhỏ hơn, cao 70 cm, có khuôn mặt người chi tiết.
Ngoài ra, phát hiện còn gồm một hòn đá dùng cho nghi lễ thờ cúng, một lò sưởi, một bộ sưu tập được sắp xếp cẩn thận với khoảng 150 hóa thạch biển, cũng như các bức tượng nhỏ động vật và các đồ vật bằng đá lửa được chế tạo một cách tinh vi.
"Đây là mô hình kiến trúc duy nhất thuộc loại này được biết đến trên toàn thế giới cho đến nay trong bối cảnh thời kỳ đồ đá mới", SEBAP cho biết trong một tuyên bố.
Những tác phẩm chạm khắc nhân tạo quý hiếm này là một trong những biểu hiện nghệ thuật lâu đời nhất ở Trung Đông, và nhóm nghiên cứu nói rằng bàn thờ và lò sưởi liên quan cho thấy chúng có khả năng được sử dụng để cúng tế.
“Các biểu tượng và việc thực hiện nghi lễ được chứng minh là được dùng để kêu gọi các thế lực siêu nhiên giúp đỡ cho các cuộc săn lùng thành công và cầu xin cho sự phong phú của các con mồi. Nó làm sáng tỏ tính biểu tượng, biểu hiện nghệ thuật cũng như văn hóa tinh thần của những quần thể thời kỳ đồ đá mới chưa được biết đến cho đến nay [những người] chuyên săn bắn linh dương hàng loạt bằng cách sử dụng 'diều sa mạc”, tuyên bố của SEBAP cho biết thêm.
Ngôi đền được biết đến sớm nhất trong lịch sử nhân loại là khu phức hợp Göbekli Tepe ở đông nam Anatolia, Thổ Nhĩ Kỳ, và được cho là do những người săn bắn hái lượm cổ đại xây dựng. Cấu trúc đá 11.500 năm tuổi được nhà khảo cổ học người Đức, Tiến sĩ Klaus Schmidt phát hiện vào năm 1994 và còn lâu đời hơn Stonehenge.
