Sáng 10/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa 16 tiếp tục thảo luận ở tổ về nhiều nội dung quan trọng, trong đó có nội dung phát triển kinh tế-xã hội. Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết "chúng ta đặt mục tiêu nhiệm kỳ là tăng trưởng hai con số" nên phải thống nhất tư duy và hành động.
KHÔNG CHẤP NHẬN TĂNG TRƯỞNG NÓNG
Phát biểu thảo luận tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu nhiệm kỳ này là tăng trưởng hai con số. Quốc hội đang thảo luận và sẽ ban hành nghị quyết để Chính phủ tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm mục tiêu này.
Trong kết luận của Trung ương cũng như báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội, điểm quan trọng nhất là thống nhất về nhận thức, tư duy và hành động, từ đó phấn đấu, nỗ lực để đạt được mục tiêu đề ra.
Thủ tướng nhìn nhận đó là thách thức rất lớn nhưng yêu cầu đặt ra thì phải quyết tâm thực hiện. Nếu có sự đồng hành của Quốc hội, các cơ quan của Chính phủ, bộ ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, Thủ tướng tin tưởng có thể đạt được và có cơ sở để thực hiện.
Chính phủ đã báo cáo với Quốc hội các nhóm mục tiêu cụ thể trong từng ngành, lĩnh vực, địa phương. Để đạt được tăng trưởng, Thủ tướng nêu 3 đột phá chiến lược trong các Nghị quyết Đại hội 13 và Đại hội 14 của Đảng.
Về thể chế, Thủ tướng cho rằng "như một con đường để tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế của Việt Nam phát triển". Trung ương, Bộ Chính trị đang giao cho Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu trình với hội nghị Trung ương 3 về nghị quyết đổi mới mô hình tăng trưởng.
"Trước khi có nghị quyết đó, chúng ta vẫn tiếp tục nỗ lực, cỗ xe kinh tế Việt Nam vẫn chạy. Vẫn cỗ xe đó nhưng nếu có thể chế đồng bộ, giống như là đường được nâng cấp chất lượng cao, thì chúng ta có thể đạt được tốc độ cao hơn. Cho nên, thể chế là vấn đề then chốt nhất để quyết định", Thủ tướng phân tích.
Nhiều đại biểu kiến nghị về những vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Vấn đề này, theo Thủ tướng, cũng phải được giải quyết dứt điểm để bộ máy hoạt động hiệu quả, thông suốt.
"Các địa phương muốn đạt được tăng trưởng 2 con số thì sứ mệnh kiến tạo phát triển của chính quyền cấp xã, phường, đặc khu đóng vai trò then chốt. Năm 2026 là năm hướng về cơ sở, lấy mục tiêu củng cố và tăng cường chất lượng của cán bộ ở cấp cơ sở làm phương châm hành động" Thủ tướng nói.
Đối với các dự án vướng mắc, Thủ tướng nêu rõ quyết tâm là trong quý 2 phải hoàn thành phương án dứt điểm xử lý. Với địa phương, Trung ương yêu cầu đích thân Bí thư tỉnh ủy và Ban thường vụ phải chỉ đạo trực tiếp tháo gỡ vướng mắc cho các dự án trên địa bàn.
"Trước khi nói đến nguồn lực, động lực tăng trưởng mới thì có một nguồn lực rất lớn đang tồn đọng ở hàng nghìn dự án, số đất đai. Nếu chúng ta khơi thông trở lại, đó chính là một trong những nguồn lực rất lớn để góp phần cho việc tăng trưởng hôm nay" - Thủ tướng chia sẻ.
Với cơ chế đặc thù mà một số đại biểu nêu, Thủ tướng cho rằng "mỗi người mặc áo cỡ khác nhau thì các địa phương cũng vậy", hệ thống pháp luật không thể đáp ứng phù hợp cho tất cả địa phương, quy định phù hợp với Hà Nội và TPHCM thì chưa chắc áp dụng cho các tỉnh khác.
Hệ thống pháp luật có những khung quy định khác nhau, địa phương nào đáp ứng tiêu chí, điều kiện nào thì được áp dụng các quy định như vậy.
Thủ tướng dứt khoát yêu cầu phải cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, giảm cả thời gian và chi phí tuân thủ.
Về hạ tầng, theo Thủ tướng, ngoài hạ tầng giao thông về đường bộ, sân bay, cảng biển thì hạ tầng năng lượng cũng sẽ được triển khai. Ông cho biết tới đây, Quy hoạch điện VIII sẽ phải điều chỉnh, bổ sung trước bối cảnh thay đổi từ tình hình quốc tế và khu vực.
Cùng với việc xây dựng nguồn dự trữ quốc gia với xăng dầu và các mặt hàng thiết yếu, Thủ tướng nhắc đến việc phát triển các nhà máy điện và điện nền, áp dụng khoa học công nghệ mới để đảm bảo các yêu cầu tiêu chuẩn về môi trường.
Về nguồn nhân lực, Thủ tướng cho biết Bộ GD-ĐT đã được giao xây dựng chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ.
Đối với việc phân bổ nguồn lực, Thủ tướng cho biết tổng vốn đầu tư bình quân toàn xã hội 5 năm cho giai đoạn tới là 40% GDP - tương đương 38,5 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước, tổng đầu tư toàn xã hội chỉ khoảng 33%. Điều này cho thấy con số của nhiệm kỳ này là áp lực lớn.
Theo người đứng đầu Chính phủ, dự kiến nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư công trên 8 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước chỉ có 2,87 triệu tỷ. Huy động vốn ngân sách Nhà nước nhiệm kỳ này cũng phải đạt 6,5 triệu tỷ - tăng 2,7 lần so với nhiệm kỳ trước. Con số này, theo Thủ tướng, cũng là áp lực rất lớn.
Khoảng 80% vốn đầu tư công huy động từ các nguồn lực khác như nguồn lực của doanh nghiệp trong nước, nguồn lực đầu tư của xã hội, nguồn vốn đầu tư nước ngoài (đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp). Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu “bắt buộc phải có giải pháp cụ thể để huy động được những nguồn lực đó và đưa vào sản xuất, kinh doanh”, thông qua việc tạo hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư.
Thủ tướng khẳng định đất nước đang phát triển trên một nền tảng rất vững chắc là ổn định vĩ mô, giống như xây nhà thì móng phải rất vững chắc, muốn nâng tầng, phát triển lên thì phải gia cố móng nhà.
“Vì thế, tăng trưởng phải đi kèm với ổn định và kiểm soát được các cân đối lớn của nền kinh tế. Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà đánh đổi bằng sự bất ổn vĩ mô”, Thủ tướng nêu rõ và cảnh báo cái giá phải trả cho bất ổn vĩ mô còn lớn hơn rất nhiều.
“Chúng ta có thể thúc đẩy các hình thức đầu tư để đạt tăng trưởng ngắn hạn nhưng đổi lại là những vấn đề bất ổn trong trung và dài hạn. Khi ấy, cái giá phải trả đối với nền kinh tế là rất lớn”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Chính phủ ý thức sâu sắc về việc sẽ phải thực hiện các biện pháp để đảm bảo kiểm soát sự ổn định vĩ mô. Điển hình là những ngày này, Chính phủ thường xuyên họp, chỉ đạo các bộ ngành trong phối hợp xử lý, điều tiết thị trường xăng dầu, thị trường tiền tệ nhằm kiểm soát mọi diễn biến, giảm bớt tác động từ bên ngoài.
TĂNG TRƯỞNG GDP TRÊN 10%/NĂM LÀ MỆNH LỆNH PHÁT TRIỂN
Trước đó, chiều 7/4, sau khi được Quốc hội khóa 16 bầu làm Thủ tướng Chính phủ, tân Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ sẽ tập trung cao nhất vào năm định hướng lớn trọng tâm sau đây:
Thứ nhất, xây dựng một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân. Chính phủ sẽ ưu tiên cao nhất cho công tác xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế; quyết liệt rà soát, sửa đổi đồng bộ các quy định pháp luật, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn, nút thắt và khơi thông, giải phóng mọi nguồn lực xã hội; xây dựng bộ máy tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Trên tinh thần Chính phủ kiến tạo và hành động, mỗi thành viên Chính phủ phải nói đi đôi với làm, điều hành bằng tư duy quản trị hiện đại, chủ động, linh hoạt trong mọi tình huống để hoàn thành xuất sắc trọng trách trước Đảng và nhân dân.
Thứ hai, quyết tâm, nỗ lực cao nhất điều hành nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao và bền vững. Mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026 - 2031 là mệnh lệnh phát triển để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước. Chính phủ xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ chiến lược, tạo động lực tăng trưởng mới, phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Thúc đẩy kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất, đảm bảo mọi địa phương, doanh nghiệp và người dân đều có cơ hội cống hiến, đóng góp và hưởng lợi công bằng từ sự phát triển.
Chính phủ xác định đầu tư cho con người là đầu tư cho tương lai bền vững nhất; dành nguồn lực thích đáng để đổi mới căn bản giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và trọng dụng nhân tài. Đồng thời, nâng cao năng lực hệ thống y tế công cộng, chăm sóc sức khỏe nhân dân ngay từ cơ sở, đảm bảo mọi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng. Thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, chăm lo người có công, đối tượng yếu thế, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau. Xây dựng và phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng vững chắc, sức mạnh nội sinh của dân tộc. Khẳng định bản sắc và vị thế mới của văn hóa Việt Nam xứng tầm một quốc gia phát triển, có truyền thống văn hiến lâu đời.
Tăng cường quốc phòng, an ninh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ, khẳng định bản sắc và vị thế mới của Việt Nam trên trường quốc tế.
Thứ ba, vận hành hiệu quả tổ chức bộ máy theo mô hình mới. Từ ngày 1/7/2025, chính quyền địa phương hai cấp chính thức vận hành; nhiệm vụ của Chính phủ là đưa bộ máy mới hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thực chất, trở thành động năng mới. Tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực hợp lý. Nâng cao năng lực cán bộ, đặc biệt là cán bộ xã, phường, đặc khu; trong đó xác định năm 2026 là năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở. Chuyển mạnh từ phương thức hành chính quản lý sang hành chính phục vụ, kiến tạo phát triển, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Xác định rõ việc gì địa phương làm nhanh hơn, tốt hơn, hiệu quả hơn, sát thực tiễn hơn thì giao địa phương quyết. Khơi dậy tinh thần chủ động, linh hoạt, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của các cấp chính quyền cơ sở, nơi gần dân nhất và sát dân nhất. Lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo để đánh giá thành công của bộ máy chính quyền các cấp.
Thứ tư, xây dựng một Chính phủ đoàn kết, phối hợp và đồng hành. Chính phủ sẽ luôn quán triệt sâu sắc: Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Đồng thời, phải phát huy đầy đủ vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân trong xây dựng, phản biện, giám sát và tổ chức thực hiện chính sách.
Chính phủ sẽ phối hợp chặt chẽ, thực chất, hiệu quả với các cơ quan của Đảng trong quán triệt, thể chế hóa và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng; với Quốc hội trong xây dựng thể chế; với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong nắm bắt thực tiễn, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; với địa phương trong tháo gỡ khó khăn, giải phóng nguồn lực và tạo động lực phát triển.
Thứ năm, xây dựng một Chính phủ liêm chính, kỷ luật, bản lĩnh và trách nhiệm. Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ, ông ý thức sâu sắc rằng, lòng tin của nhân dân là nguồn lực lớn nhất của quốc gia; muốn phát triển nhanh thì bộ máy phải trong sạch, cán bộ phải liêm chính, công vụ phải kỷ cương.
Chính phủ cam kết hành động với quyết tâm cao nhất, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và hạnh phúc của nhân dân lên trên hết, trước hết; tiếp tục đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và kiểm soát quyền lực chặt chẽ; xử lý nghiêm tình trạng né tránh, vô cảm trước khó khăn của người dân, doanh nghiệp và thực hiện hiệu quả cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
