Bức tranh toàn cảnh về tình hình đăng ký doanh nghiệp trong 10 tháng đầu năm 2026 đang cho thấy những tín hiệu phân hóa mạnh mẽ.
Mặc dù số lượng doanh nghiệp thành lập mới ghi nhận mức sụt giảm nhẹ, song dòng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế lại chứng kiến mức tăng trưởng đột phá lên tới hơn 34%. Sự thay đổi này không chỉ phản ánh xu hướng chuyển dịch về quy mô của các doanh nghiệp gia nhập thị trường, mà còn đặt ra nhiều bài toán phân tích sâu sắc về sức khỏe và năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn hiện nay.
Bước vào giai đoạn cuối năm 2026, các chỉ số về gia nhập và rút lui khỏi thị trường của khối doanh nghiệp trở thành thước đo quan trọng phản ánh xu hướng vận động của nền kinh tế vĩ mô. Số liệu thống kê trong 10 tháng đầu năm 2026 chỉ ra một thực tế: quy mô vốn của các doanh nghiệp mới tăng trưởng vượt bậc, bất chấp số lượng thành lập mới có phần chững lại.
Tính đến hết 10 tháng năm 2026, các tổ chức tài chính và xếp hạng quốc tế lớn như IMF, World Bank, ADB, Standard Chartered, UOB đều đưa ra những đánh giá rất tích cực và nâng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam. Standard Chartered là tổ chức lạc quan nhất khi nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 lên mức 9,5% (dự kiến nửa cuối năm có thể đạt tới 10,6%). Tổ chức này đánh giá cao khả năng chống chịu vững vàng của nền kinh tế dựa trên nhu cầu nội địa vững chắc cùng hoạt động thương mại sôi động.
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong tháng 10/2026, cả nước có gần 12,6 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký gần 254,8 nghìn tỷ đồng và số lao động đăng ký gần 66,3 nghìn lao động, tăng 8,7% về số doanh nghiệp, tăng 45% về vốn đăng ký nhưng giảm 12,1% về số lao động so với tháng 9/2026.
So với cùng kỳ năm 2025, tăng 47,7% về số vốn đăng ký nhưng giảm 29,9% về số doanh nghiệp và giảm 29,2% về số lao động. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 10/2026 đạt 20,2 tỷ đồng, tăng 33,3% so với tháng 9/2026 và tăng 110,6% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, cả nước còn có gần 11,1 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với tháng trước nhưng giảm 4,2% so với cùng kỳ năm ngoái.
Cũng trong tháng 10/2026, có 4.726 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 28,7% so với tháng 9/2026 nhưng giảm 22,1% so với cùng kỳ năm 2025; có 8.032 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 14,3% nhưng tăng 18,6%; có 7.513 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, giảm 5,1% nhưng tăng 65,6%.
Lũy kế 10 tháng năm 2026, cả nước có gần 162,3 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký 2.138,8 nghìn tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký 799,4 nghìn lao động, giảm 0,4% về số doanh nghiệp, giảm 17,4% về số lao động nhưng tăng 34,3% về vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2025. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong 10 tháng năm 2026 đạt 13,2 tỷ đồng, tăng 34,8% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 10 tháng năm 2026 đạt gần 5,8 triệu tỷ đồng, tăng 11,6% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, cả nước có gần 81,4 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (giảm 12,5% so với cùng kỳ), nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong 10 tháng năm 2026 lên hơn 243,6 nghìn doanh nghiệp, giảm 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Bình quân một tháng có 24,4 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.
Theo khu vực kinh tế, 10 tháng năm 2026 có 1.697 doanh nghiệp thành lập mới thuộc khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm 2025. Gần 40 nghìn doanh nghiệp thuộc khu vực công nghiệp và xây dựng, tăng 9,1%; gần 120,6 nghìn doanh nghiệp thuộc khu vực dịch vụ, giảm 3,4%.
Lũy kế 10 tháng năm 2026, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn là gần 92 nghìn doanh nghiệp, giảm 12,7% so với cùng kỳ năm 2025; hơn 33,7 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 42,3%; gần 56,3 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 109,8%. Bình quân một tháng có 18,2 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
