Ngày 21/9 đánh dấu thời điểm Việt Nam chính thức chuyển lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell. Trong những ngày sát thời điểm này, thị trường ghi nhận hàng loạt giao dịch đáng chú ý của lãnh đạo doanh nghiệp, người có liên quan và cổ đông lớn, với cả chiều mua vào lẫn bán ra.
SẾP DOANH NGHIỆP ĐUA NHAU MUA CỔ PHIẾU
Tại Công ty Cổ phần Searefico (mã chứng khoán: SRF), Chủ tịch Hội đồng quản trị Lê Tấn Phước và Tổng giám đốc Nguyễn Khoa Đăng cùng đăng ký mua thêm 802.000 cổ phiếu mỗi người. Các giao dịch dự kiến thực hiện trong thời gian từ ngày 24/9 đến 23/10, nhằm nâng tỷ lệ sở hữu cá nhân.
Trước giao dịch, ông Lê Tấn Phước đang sở hữu 1.966.798 cổ phiếu, tương đương 5,53% vốn Searefico. Nếu mua đủ lượng đăng ký, số cổ phiếu ông nắm giữ sẽ tăng lên 2.768.798 đơn vị, tương ứng 7,78% vốn. Trong khi đó, ông Nguyễn Khoa Đăng sẽ nâng lượng sở hữu lên 1.804.000 cổ phiếu, tương đương 5,07% vốn và lần đầu trở thành cổ đông lớn của doanh nghiệp.
Tổng cộng, hai lãnh đạo Searefico đăng ký mua 1,604 triệu cổ phiếu, với giá trị thị trường ước khoảng 12 tỷ đồng. Đây cũng là lần thứ hai trong năm 2026 hai lãnh đạo cùng đăng ký mua lượng cổ phiếu như trên; hồi cuối tháng 2, mỗi người cũng đăng ký mua 802.000 cổ phiếu SRF.
Một giao dịch quy mô lớn khác đến từ ông Lê Mạnh Linh, Thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty Tài chính Tổng hợp Cổ phần Điện lực (mã chứng khoán: EVF). Ông Linh đăng ký mua 4 triệu cổ phiếu EVF trong thời gian từ ngày 21/9 đến 20/10 nhằm mục đích cá nhân.
Nếu hoàn tất, lượng sở hữu sẽ tăng từ 3,31 triệu cổ phiếu, tương đương 0,435%, lên hơn 7,31 triệu cổ phiếu, tương ứng 0,961% vốn. Với thị giá 11.500 đồng/cổ phiếu tại thời điểm công bố, giá trị giao dịch ước khoảng 46 tỷ đồng.
Tại Công ty Cổ phần Phát triển Đô thị Từ Liêm (Lideco - mã chứng khoán: NTL), Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Đinh Quang Chiến cũng gia tăng sở hữu. Sau khi mua 1,8 triệu cổ phiếu, ông Chiến nâng tỷ lệ nắm giữ lên 16,23% vốn và tiếp tục đăng ký mua thêm 1,8 triệu cổ phiếu trong thời gian từ ngày 18/9 đến 16/10, qua đó dự kiến nâng sở hữu lên 17,71%.
Ở Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Xuân Mai (Xuân Mai Corp - mã chứng khoán: XMC), bà Đinh Thị Thanh Hà trở thành cổ đông lớn sau khi mua thành công hơn 2 triệu cổ phiếu trong ngày 11/9.
Lượng cổ phiếu bà nắm giữ tăng từ hơn 3 triệu đơn vị, tương đương 4,8% vốn, lên hơn 6 triệu đơn vị, tương ứng 9% vốn điều lệ. Bà Hà từng giữ chức Phó Chủ tịch kiêm Thành viên Hội đồng quản trị XMC và đã từ nhiệm vào tháng 8/2026.
Tại Công ty Cổ phần Xây dựng 47 (mã chứng khoán: C47), Công ty TNHH VP Invest có kế hoạch nâng sở hữu lên 35,02% vốn điều lệ thông qua chào mua công khai thêm 30.000 cổ phiếu C47.
Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT chi nhánh TP.HCM là đơn vị thực hiện chào mua. VP Invest là bên liên quan của ông Phạm Nam Phong, Chủ tịch Hội đồng quản trị Xây dựng 47.
Động thái này diễn ra sau khi Xây dựng 47 thông qua phương án chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 2:1. Doanh nghiệp dự kiến phát hành thêm 18.171.135 cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, huy động khoảng 181 tỷ đồng; nếu hoàn tất, vốn điều lệ sẽ tăng lên 545 tỷ đồng.
Không chỉ lãnh đạo doanh nghiệp, một số cổ đông lớn và nhà đầu tư tổ chức cũng tiếp tục thay đổi tỷ lệ sở hữu trước thời điểm thị trường bước sang giai đoạn mới.
Quỹ Pyn Elite Fund (Non-Ucits) đến từ Phần Lan đã mua thêm 1 triệu cổ phiếu Tập đoàn Hà Đô (mã chứng khoán: HDG). Sau giao dịch, quỹ nâng lượng nắm giữ từ gần 39,9 triệu lên gần 40,9 triệu cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ sở hữu tăng từ 9,8% lên 10,04% vốn. Với giá đóng cửa 17.500 đồng/cổ phiếu trong phiên giao dịch, giá trị mua vào ước khoảng 17 tỷ đồng.
Một thương vụ có quy mô lớn hơn diễn ra tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Hàng không Taseco (Taseco Airs, mã chứng khoán: AST). Sojitz Corporation của Nhật Bản vừa nhận chuyển nhượng hơn 14,9 triệu cổ phiếu AST, tương đương 27,64% vốn điều lệ, qua đó trở thành cổ đông lớn thứ hai tại doanh nghiệp sau Taseco Group, đơn vị đang sở hữu 51% vốn.
Giao dịch được thực hiện theo phương thức thỏa thuận trong phiên 14/9, với giá trị gần 1.053 tỷ đồng, tương đương khoảng 70.532 đồng/cổ phiếu. Mức giá này cao hơn khoảng 11% so với thị giá AST tại thời điểm kết phiên 18/9 và cũng vượt đỉnh lịch sử 67.900 đồng/cổ phiếu được thiết lập ngày 11/9.
Số cổ phiếu Sojitz nhận chuyển nhượng đúng bằng tổng lượng cổ phiếu mà hai quỹ ngoại PENM IV Germany GmbH & Co. KG (Đức) và STIC Pan-Asia 4th Industry Growth Private Equity Fund (Hàn Quốc) bán ra. Hai quỹ lần lượt bán hơn 9,5 triệu và 5,4 triệu cổ phiếu AST, sau đó không còn sở hữu cổ phần tại Taseco Airs.
Trước đó, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng hải Việt Nam (mã chứng khoán: MSB) cho biết, ông Trần Anh Đức, con trai Chủ tịch Hội đồng quản trị Trần Anh Tuấn, đã hoàn tất mua 20 triệu cổ phiếu MSB theo phương thức khớp lệnh và thỏa thuận. Sau giao dịch, ông Anh Đức sở hữu hơn 20 triệu cổ phiếu, tương đương 0,53% vốn ngân hàng; giá trị giao dịch ước gần 300 tỷ đồng.
CÓ NGƯỜI MUA, CŨNG CÓ NGƯỜI BÁN
Dòng giao dịch của người nội bộ không chỉ có những lệnh mua vào. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Nam Á (SeABank - mã chứng khoán: SSB), một loạt người nội bộ và người có liên quan đã đăng ký bán cổ phiếu SSB.
Ông Lê Tuấn Anh, con trai bà Nguyễn Thị Nga, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng quản trị SeABank, đăng ký bán 8 triệu cổ phiếu, giảm sở hữu từ 38,16 triệu xuống còn 30,16 triệu đơn vị, tương ứng tỷ lệ từ 1,1% xuống 0,869% vốn. Giao dịch dự kiến thực hiện từ ngày 23/9 đến 22/10/2026.
Ông Nguyễn Tường Huy, con trai bà Khúc Thị Quỳnh Lâm, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị SeABank, cũng đăng ký bán 214.100 cổ phiếu SSB, qua đó dự kiến chỉ còn 48 cổ phiếu.
Hai Phó Tổng giám đốc SeABank là ông Vũ Đình Khoán và bà Đặng Thu Trang lần lượt đăng ký bán 95.000 và 70.000 cổ phiếu SSB nhằm cơ cấu tài chính cá nhân. Nếu hoàn tất, ông Khoán sẽ giảm sở hữu từ gần 5,1 triệu xuống gần 5 triệu cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ từ 0,146% xuống 0,144%; còn bà Trang giảm từ 370.076 xuống 300.076 cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ từ 0,011% xuống 0,009% vốn.
Trước đó, Phó Tổng giám đốc SeABank Bùi Quốc Hiệu cũng đăng ký bán 56.000 cổ phiếu SSB. Sau giao dịch, ông Hiệu dự kiến còn 40.000 cổ phiếu, tương đương 0,001% vốn ngân hàng.
Nhóm giao dịch bán ra tại SSB xuất hiện trong thời điểm cổ phiếu ngân hàng này tăng mạnh. Kết phiên 20/9, SSB dừng ở 24.100 đồng/cổ phiếu, tăng gần 50% trong một tháng và đứng ở vùng đỉnh lịch sử.
Cùng thời gian, SSB liên tục xuất hiện trong các bộ chỉ số quốc tế. Tại kỳ rà soát quý 3/2026 của MarketVector Indexes, SSB là cổ phiếu Việt Nam duy nhất được thêm mới vào MarketVector Vietnam Local Index, bộ chỉ số làm tham chiếu cho VanEck Vietnam ETF. Theo ước tính, quỹ này có thể mua khoảng 13,2 triệu cổ phiếu SSB trong đợt tái cơ cấu hoàn tất ngày 18/9.
SSB cũng được FTSE Russell bổ sung vào FTSE Global All Cap Index cùng 26 cổ phiếu Việt Nam khác, với thay đổi có hiệu lực từ ngày 21/9. Trước đó, trong kỳ rà soát tháng 8/2026, cổ phiếu này được MSCI thêm vào MSCI Frontier Markets Index, có hiệu lực từ ngày 1/9.
Tương tự, Công ty Quản lý Quỹ đầu tư Chứng khoán Bản Việt, do bà Nguyễn Thanh Phượng làm Chủ tịch Hội đồng quản trị, đăng ký bán toàn bộ 580.500 cổ phiếu VCI của Công ty Cổ phần Chứng khoán Vietcap đang sở hữu để tái cơ cấu danh mục đầu tư.
Việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng mở ra kỳ vọng về dòng vốn quốc tế và sự hiện diện lớn hơn của cổ phiếu Việt Nam trong các danh mục đầu tư toàn cầu. Tuy nhiên, giao dịch của từng lãnh đạo hay cổ đông lớn vẫn cần được nhìn trong bối cảnh riêng của doanh nghiệp, thay vì mặc nhiên gắn với câu chuyện nâng hạng.
Đáng chú ý, việc một cổ phiếu được thêm vào các bộ chỉ số quốc tế cũng không đồng nghĩa chắc chắn sẽ nhận một lượng tiền mua cố định. Quy mô giải ngân còn phụ thuộc vào tài sản của từng quỹ, tỷ trọng cổ phiếu trong chỉ số và phương thức mô phỏng danh mục.
Vì vậy, những giao dịch của người nội bộ có thể là một thông tin đáng theo dõi, nhưng không nên được xem như tín hiệu độc lập để đánh giá giá trị cổ phiếu. Chứng khoán TCBS cũng lưu ý giao dịch của lãnh đạo doanh nghiệp phản ánh hành vi của từng cá nhân nhiều hơn là một chỉ báo có tính hệ thống; nhà đầu tư cần xem xét lịch sử giao dịch và bối cảnh cụ thể của từng doanh nghiệp.
Trong đó, giao dịch mua vào có thể được đặt cạnh các yếu tố như định giá, kết quả kinh doanh và tình hình tài chính; còn giao dịch bán ra cũng cần phân biệt giữa nhu cầu cá nhân, cơ cấu danh mục và những thay đổi thực chất trong tỷ lệ sở hữu.
Sau ngày nâng hạng, điều đáng theo dõi hơn sẽ là cách dòng vốn mới thực sự đi vào thị trường và liệu thanh khoản, cơ cấu nhà đầu tư cùng chất lượng doanh nghiệp có thay đổi tương ứng hay không.