Tại Thông báo 428/TB-VPCP về kết luận của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng ngày 13/8, Chính phủ tiếp tục đặt trọng tâm vào việc ổn định mặt bằng lãi suất và giảm chi phí vốn cho nền kinh tế.
Theo đó, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu chủ động, linh hoạt điều hành các mức lãi suất, đồng thời tăng cung ứng thanh khoản để các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý. Về phía các ngân hàng, yêu cầu được đặt ra khá rõ: tiếp tục tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất và giảm lãi suất cho vay.
Đáng chú ý, cơ quan điều hành cũng yêu cầu có biện pháp xử lý theo thẩm quyền, đúng quy định đối với những tổ chức tín dụng không chấp hành chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước.
Ngay sau cuộc làm việc, một loạt ngân hàng đã công bố các chương trình tín dụng mới. Điểm chung của các chương trình này là giảm chi phí vay vốn cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh, đồng thời ưu tiên dòng tiền cho những lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng.
THÊM NHIỀU NGÂN HÀNG GIẢM LÃI SUẤT CHO VAY
MSB là một trong những ngân hàng nhập cuộc sớm. Từ ngày 12/8/2026, nhà băng này triển khai chương trình ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh, với lãi suất cho vay bằng đồng Việt Nam thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất thông thường. Mức lãi suất ưu đãi từ 8,5%/năm, tổng hạn mức chương trình lên tới 3.000 tỷ đồng.
Nguồn vốn được định hướng cho các doanh nghiệp và hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thuộc nhóm ưu tiên và những ngành được xác định là động lực tăng trưởng kinh tế.
KienlongBank cũng tung chương trình "Đồng hành vốn vay - Chung tay gắn kết", tập trung vào nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa và nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Mức giảm lãi suất cao nhất lên tới 2,5%/năm, được áp dụng linh hoạt theo từng nhóm khách hàng và kỳ hạn khoản vay.
Với NCB, ngân hàng giảm 0,5%/năm lãi suất cho vay đối với cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.
Không chỉ giảm lãi suất cho vay, một số ngân hàng còn điều chỉnh cả biểu lãi suất huy động.
Nam A Bank thông báo giảm 0,5-0,7%/năm đối với các khoản vay phục vụ sản xuất kinh doanh và nông nghiệp của khách hàng cá nhân. Các khoản vay mua nhà và tiêu dùng phục vụ đời sống được giảm 0,1-0,3%/năm. Với khách hàng doanh nghiệp, ngân hàng giảm tối đa 0,5 điểm phần trăm lãi suất cho vay niêm yết.
Đáng chú ý, Nam A Bank dành tổng hạn mức 25.000 tỷ đồng cho các chương trình tín dụng ưu đãi, với mức lãi suất thấp hơn 1-1,8 điểm phần trăm so với biểu niêm yết.
Trong đó, 15.000 tỷ đồng dành cho nông, lâm, thủy sản; 4.000 tỷ đồng cho hạ tầng và công nghệ số; 3.600 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, trái cây; 1.400 tỷ đồng cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất tại khu công nghiệp và 1.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ở chiều huy động, Nam A Bank cũng giảm lãi suất tiền gửi đối với khách hàng cá nhân, mức giảm tối đa 0,3%/năm.
LPBank từ ngày 11/8 đến hết tháng 12/2026 triển khai gói tín dụng 2.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức thông thường. Ngân hàng ưu tiên doanh nghiệp có dòng tiền tốt, doanh thu ổn định, lịch sử tín dụng tốt và hoạt động trong các lĩnh vực như công nghiệp hỗ trợ, chế tạo, xuất khẩu, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.
BVBank cũng dành 2.500 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1% so với mặt bằng chung. Lãi suất cho vay ngắn hạn từ 9,7%/năm và trung, dài hạn từ 10,5%/năm, bắt đầu áp dụng từ ngày 12/8.
Sacombank tập trung giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, các lĩnh vực ưu tiên, hộ kinh doanh và doanh nghiệp FDI. Riêng chương trình dành cho khách hàng xuất nhập khẩu được triển khai trên nền danh mục gần 100.000 tỷ đồng, với mức giảm lãi suất 2% cho cả khách hàng mới và hiện hữu, áp dụng từ ngày 13/8 đến hết năm 2026.
Bên cạnh đó, Sacombank dự kiến triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi khác cho lĩnh vực ưu tiên, hộ kinh doanh và doanh nghiệp FDI với tổng quy mô 10.000-15.000 tỷ đồng. Lãi suất dự kiến khoảng 8,5-9%/năm tùy phân khúc, kỳ hạn và điều kiện thị trường.
Ở nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, cả Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank đều đã công bố các gói tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực ưu tiên và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với mức lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn.
Agribank dành 70.000 tỷ đồng cho chương trình, trong khi BIDV, Vietcombank và VietinBank cùng triển khai các gói quy mô 50.000 tỷ đồng.
Như vậy, chỉ trong thời gian ngắn, hàng loạt ngân hàng đã đồng loạt đưa ra các chương trình giảm lãi suất, tạo thêm lựa chọn vốn cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Tuy nhiên, phía sau cuộc đua ưu đãi này là một câu hỏi lớn hơn: mặt bằng lãi suất có thực sự bước vào một chu kỳ giảm bền vững hay chỉ là những chương trình ưu đãi có mục tiêu?
DƯ ĐỊA GIẢM LÃI SUẤT PHỤ THUỘC VÀO "SỨC KHỎE" NGUỒN VỐN
Theo báo cáo cập nhật từ Hội nghị Nhà đầu tư bán niên 2026 của HDBank ngày 11/8 do Chứng khoán MB (MBS) thực hiện, ban lãnh đạo HDBank cho rằng mặt bằng lãi suất có thể dần ổn định trong nửa cuối năm khi áp lực huy động vốn dịu bớt, tăng trưởng tiền gửi bắt kịp tín dụng và Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành linh hoạt.
HDBank dự báo lãi suất cho vay có thể đi ngang và có khả năng giảm từ nay đến cuối năm. Tuy nhiên, diễn biến này đồng thời tạo thêm áp lực lên biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng.
Chia sẻ với báo chí, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng hệ thống ngân hàng vẫn còn dư địa để giảm lãi suất cho vay, nhưng việc áp đặt một mức giảm cố định cho toàn bộ hệ thống là không khả thi.
Theo ông, mỗi ngân hàng có cấu trúc nguồn vốn, chi phí vốn, chất lượng tài sản và khẩu vị rủi ro khác nhau. Vì vậy, điều quan trọng không phải là "cào bằng" một mức giảm, mà cần phân định rõ phần chi phí mà ngân hàng có thể tiết giảm nhờ nâng cao hiệu quả hoạt động và phần chi phí khách quan cần duy trì để bảo đảm an toàn hệ thống.
Trong bối cảnh hiện nay, bài toán này càng trở nên phức tạp khi tín dụng tăng nhanh, trong khi huy động vốn vẫn chịu sức ép. Lãi suất cho vay nếu giảm quá nhanh mà không đi kèm nguồn vốn tương ứng có thể khiến thanh khoản và NIM của ngân hàng chịu áp lực.
Theo chuyên gia này, dư địa giảm chi phí vốn bền vững nên đến từ chính quá trình cải thiện năng lực nội tại của các ngân hàng. Trong đó, tối ưu hóa vận hành, đẩy mạnh chuyển đổi số, gia tăng tỷ trọng nguồn vốn giá rẻ, nâng năng suất lao động, kiểm soát nợ xấu và phân bổ vốn vào những lĩnh vực có mức độ rủi ro phù hợp là những giải pháp quan trọng.
Bên cạnh đó, cần có sự phân biệt rạch ròi giữa việc giảm lãi suất danh nghĩa và việc giảm chi phí vốn thực tế cho khách hàng. Một khoản vay có mức lãi suất bề mặt thấp nhưng đi kèm nhiều điều kiện ràng buộc, phụ phí hoặc yêu cầu phát sinh chưa chắc đã là một nguồn tín dụng thực sự rẻ.
Định hướng của Ngân hàng Nhà nước trong việc nhấn mạnh mục tiêu "giảm thực chất" lãi suất cho vay và yêu cầu hệ thống ngân hàng chia sẻ lợi ích với nền kinh tế được đánh giá là một chủ trương thiết thực.
Trong quá trình triển khai, ranh giới quan trọng nhất không nằm ở một mức lãi suất trần cụ thể, mà là ngưỡng tới hạn - nơi việc tiếp tục ép giảm lãi suất sẽ làm suy yếu trực tiếp đến năng lực tạo vốn, thanh khoản, khả năng trích lập dự phòng và sự an toàn của tổ chức tín dụng.
Theo ông Huy, giải pháp tối ưu và hài hòa nhất hiện nay là Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì cơ chế điều hành linh hoạt, song song với việc khích lệ các ngân hàng thương mại tự chủ động tạo ra dư địa giảm lãi suất thông qua việc cải thiện năng lực nội tại.
Một mặt bằng lãi suất thấp mang tính bền vững phải là hệ quả tất yếu của một hệ thống ngân hàng vận hành hiệu quả hơn, thay vì là kết quả của việc đánh đổi sự an toàn của toàn hệ thống tài chính.
