Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP. HCM, đối với các dự án nhà ở thương mại có quy mô sử dụng đất trên 10ha, mặc dù theo quy định, các chủ đầu tư phải dành 20% quỹ đất xây dựng NƠXH, nhưng một số chủ đầu tư chậm triển khai bồi thường giải phóng mặt bằng hoặc chậm xây dựng hạ tầng kỹ thuật, nên chưa triển khai đầu tư xây NƠXH.
Còn đối với các dự án nhà ở thương mại có quy mô sử dụng dưới 10ha, hầu hết chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ NƠXH theo hình thức nộp bằng tiền (20% tiền sử dụng đất). Về nguồn vốn dài hạn hỗ trợ các chủ đầu tư vay để thực hiện dự án NƠXH, các đối tượng được hưởng chính sách vay mua nhà chưa ổn định; nguồn vốn để cấp bù lãi suất cho các tổ chức tín dụng chưa được bố trí.
Theo đó, Sở Xây dựng TP. HCM kiến nghị ưu tiên sử dụng các quỹ đất Nhà nước trực tiếp quản lý (do doanh nghiệp đang sử dụng làm nhà xưởng sản xuất tại các quận huyện, thuộc diện phải di dời vào khu công nghiệp), quỹ đất do các cơ quan nhà nước hiện đang quản lý thuộc diện sắp xếp lại, để đầu tư xây dựng NƠXH thuộc sở hữu nhà nước, đảm bảo đúng quy định của Nghị định 167/2017 về sắp xếp, xử lý tài sản công.
Về nguồn vốn, TP. HCM đề xuất phân bổ nguồn vốn ngân sách thu được của chủ đầu tư các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị mới thực hiện nghĩa vụ NƠXH theo hình thức nộp bằng tiền (20% tiền sử dụng đất) để đầu tư xây dựng các dự án NƠXH sử dụng vốn ngân sách, bổ sung cho Quỹ Phát triển nhà ở TP. HCM để đầu tư phát triển NƠXH trên địa bàn thành phố và giải quyết cho các hộ gia đình chính sách vay mua NƠXH.
Trong năm 2020, Sở Xây dựng TP. HCM cho biết, UBND TP. HCM đã chấp thuận chủ trương dành 9 khu đất với diện tích hơn 60.000m2 để xây dựng nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp.
9 khu đất này nằm ở nhiều quận, huyện gồm: Q.4 (gần 4.000m2), Q.6 (gồm 2 khu đất với diện tích hơn 5.000m2), Q.9 (8.872m2), Q.12 (gồm 2 khu đất với diện tích gần 12.000m2), Q.Thủ Đức (7.000m2), H.Bình Chánh (gần 13.500m2), H.Củ Chi (gần 4.500m2). Hiện các khu đất này Nhà nước đang trực tiếp quản lý.
Trong đó, khu đất rộng gần 12.000m2 tại P.Tân Thới Nhất (Q.12) đã được xác định chỉ tiêu quy hoạch khoảng 540 căn hộ. Còn 8 khu đất còn lại UBND quận, huyện đã xác định chỉ tiêu quy hoạch làm cơ sở để đấu thầu chọn chủ đầu tư.
Đối với khu đất 7.000m2 (P.Trường Thọ, Q.Thủ Đức) Sở Xây dựng đã gọi nhà đầu tư, nhưng chỉ có hai nhà đầu tư đăng ký tham gia và đều không đáp ứng được yêu cầu theo quy định về đấu thầu. Hiện dự án trên đang được Sở Xây dựng thực hiện lại quy trình lựa chọn chủ đầu tư.
Theo Sở Xây dựng, hiện sở đã kiến nghị UBND TP. HCM cho phép tổ chức đấu thầu mời gọi đầu tư. Khu đất nào có một nhà đầu tư đăng ký tham gia thì thực hiện thủ tục công nhận chủ đầu tư theo quy định của Luật nhà ở. Nếu có hai nhà đầu tư trở lên đăng ký sẽ chờ hướng dẫn của Bộ Xây dựng về đấu thầu chọn nhà đầu tư dự án nhà ở xã hội.
