Google đang tiến hành những thay đổi lớn đối với công cụ tìm kiếm vốn đã tồn tại hàng chục năm. Lý do rất đơn giản là người dùng ngày càng đặt ra những câu hỏi phức tạp hơn.
Theo Robby Stein, phó chủ tịch phụ trách sản phẩm của Google Search, mọi người không còn chỉ gõ những từ khóa ngắn gọn nữa mà đang đặt những câu hỏi dài hơn, khó hơn, thậm chí có những câu hỏi không còn một câu trả lời rõ ràng sẵn có trên Internet.
Trao đổi với CNN, ông cho biết Google đang phát triển một tính năng mới cho phép công cụ tìm kiếm tạo ra hình ảnh tùy chỉnh, đồ họa tương tác và thậm chí các ứng dụng nhỏ có thể chạy trực tiếp ngay trên trang kết quả tìm kiếm.
Những nội dung này được tạo ra bằng cách tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau trên web nhằm trả lời người dùng một cách trực quan và đầy đủ hơn. Đây cũng là một trong nhiều cập nhật mà Google công bố tại hội nghị thường niên gần đây.
Những thay đổi này phản ánh sự dịch chuyển rộng lớn hơn của Internet, khi cách con người tìm kiếm và tiếp cận thông tin đang thay đổi. Trí tuệ nhân tạo đang dần tác động đến hầu hết mọi lĩnh vực, từ tìm kiếm, mạng xã hội cho đến mua sắm trực tuyến.
Theo Google, người dùng có xu hướng sử dụng các cụm từ tìm kiếm dài hơn và cụ thể hơn thay vì những từ khóa ngắn, chung chung như trước đây. Nhiều chuyên gia cũng nhận thấy người dùng ngày càng bắt đầu hành trình tìm kiếm thông tin ngay trong các ứng dụng như ChatGPT.
Trên mạng xã hội, các nhân vật ảnh hưởng ảo do AI tạo ra đang thu hút sự chú ý lớn, trong khi AI cũng được sử dụng ngày càng nhiều để so sánh sản phẩm và hỗ trợ mua sắm.
Trong bối cảnh đó, việc sử dụng Internet mà không chạm đến AI đang ngày càng trở nên khó tránh, dù vẫn tồn tại nhiều lo ngại về tác động của công nghệ này đối với việc làm, an toàn và môi trường.
Nhà nghiên cứu truyền thông Joseph Turow của Đại học Pennsylvania, người sắp xuất bản một cuốn sách về ảnh hưởng của AI đối với quảng cáo trực tuyến, nhận định rằng dần dần AI sẽ trở thành một phần tự nhiên trong đời sống hàng ngày. Theo thời gian, nó đơn giản trở thành cách con người sống và tương tác với thế giới số.
CHATGPT THAY ĐỔI CÁCH CON NGƯỜI TÌM KIẾM THÔNG TIN
Theo Google, công cụ tìm kiếm của họ đang trải qua bản nâng cấp lớn nhất trong 25 năm qua. Thanh tìm kiếm mới được thiết kế có thể mở rộng để chứa nhiều nội dung hơn. Đồng thời cho phép người dùng dễ dàng đưa vào các loại dữ liệu khác nhau như hình ảnh, tệp tin hay thậm chí các tab đang mở trên trình duyệt Chrome.
Mục tiêu của những thay đổi này là giúp giảm số bước cần thiết để người dùng hoàn thành một truy vấn. Điều đó bao gồm việc tìm kiếm bằng hình ảnh hoặc chuyển sang chế độ AI Mode của Google để tiếp tục đặt câu hỏi theo dạng đối thoại.
Thực tế, các hành vi tìm kiếm mới đang tăng trưởng rất nhanh. Số lượt tìm kiếm bằng hình ảnh hoặc khoanh vùng trực tiếp một vật thể trên màn hình điện thoại đã tăng khoảng 60% so với cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, AI Mode, phiên bản tìm kiếm cho phép người dùng trò chuyện qua lại với Google, đã tăng hơn gấp đôi mỗi quý kể từ khi ra mắt một năm trước. Độ dài truy vấn trong chế độ này cũng dài gấp ba lần so với tìm kiếm thông thường.
Dữ liệu từ công ty SEO và marketing Semrush cho thấy một sự thay đổi rõ rệt trong thói quen người dùng. Cụ thể, nhiều người bắt đầu tìm kiếm Google theo cách giống như khi trò chuyện với ChatGPT hơn.
Tỷ lệ các truy vấn dài từ 11 từ trở lên đã tăng từ 3,27% lên 5,37%, trong khi các câu hỏi mang tính hội thoại cũng tăng từ 5% lên 20%. Ngược lại, các truy vấn dạng từ khóa ngắn đang giảm dần. Tuy vậy, độ dài trung vị của một truy vấn vẫn chỉ khoảng 3 từ cho thấy phần lớn người dùng vẫn giữ thói quen tìm kiếm truyền thống.
Ông Robert Langenback, chủ tịch công ty marketing SEO Eight Oh Two Marketing, cũng nhận thấy xu hướng tương tự trong thực tế. Người dùng hiện nhập các câu hỏi dài hơn, thường trong khoảng 3 – 5 từ hoặc 5 – 10 từ, thay vì chỉ 2 – 3 từ như trước đây.
Xu hướng này đã bắt đầu xuất hiện từ trước khi ChatGPT ra mắt vào cuối năm 2022 nhưng đã tăng tốc rõ rệt kể từ đó. Theo ông, AI đã gần như huấn luyện con người cách tìm kiếm theo một cách khác.
Trong khi đó, người dùng hiện nay thường kết hợp nhiều công cụ AI khác nhau. Theo Semrush, hơn 20% lưu lượng truy cập từ ChatGPT được chuyển tiếp sang Google, dựa trên phân tích dữ liệu hành vi người dùng tại Mỹ.
Google vẫn thường được sử dụng cho các câu hỏi trực tiếp hoặc giao dịch, còn ChatGPT lại được dùng nhiều hơn cho việc tóm tắt thông tin, so sánh hoặc soạn thảo nội dung. Leigh McKenzie, Giám đốc mảng hiển thị tự nhiên của Semrush nhận xét, phần lớn truy vấn của người dùng đều mang mục đích tìm nhanh câu trả lời và đi thẳng đến thứ họ cần.
SỰ TRỖI DẬY CỦA INFLUENCER AI
Ảnh hưởng của AI không chỉ giới hạn trong lĩnh vực tìm kiếm mà còn đang lan rộng mạnh mẽ sang mạng xã hội. Một ví dụ điển hình là tài khoản Instagram của Aitana Lopez.
Trên mạng, cô xuất hiện giống hệt một influencer thực thụ. Những bức ảnh tại các sự kiện sang trọng, các buổi tập gym hay những chia sẻ về mẹo làm đẹp, thu hút gần 400.000 người theo dõi.
Tuy nhiên, Aitana Lopez không phải là người thật. Cô là một nhân vật hoàn toàn do AI tạo ra, nằm trong nhóm những influencer ảo nổi bật cùng với các cái tên như Lil’ Miquela, Lu do Magalu và Granny Spills.
Theo công ty truyền thông xã hội Billion Dollar Boy, gần 80% nhà tiếp thị đã tăng ngân sách cho các nội dung sáng tạo sử dụng AI tạo sinh trong vòng 12 tháng qua. Thậm chí, hiện nay còn có cả những giải thưởng riêng nhằm tôn vinh các nhân vật mạng xã hội do AI tạo ra xuất sắc nhất.
Sức hút của các nhân vật này đến từ nhiều yếu tố. Theo nhà nghiên cứu Joseph Turow, họ thường có chi phí thấp hơn so với những influencer nổi tiếng là con người, đồng thời có thể dễ dàng thay đổi hình ảnh, phong cách để phù hợp với từng chiến dịch quảng cáo khác nhau.
Song song với đó, các tập đoàn công nghệ lớn cũng đang tìm cách đưa AI trở thành một phần sâu hơn của mạng xã hội. Meta đang tích hợp mô hình Muse Spark vào các ứng dụng như WhatsApp, Instagram và Facebook, thử nghiệm các cuộc trò chuyện phụ với trợ lý AI trong các nhóm chat.
Trong khi đó, Google mới đây cũng giới thiệu Gemini Omni, một mô hình AI cho phép người dùng tạo ra các avatar chân thực của chính mình.
CUỘC ĐUA THỐNG TRỊ MUA SẮM TRỰC TUYẾN
Hoạt động mua sắm trực tuyến đang trở thành một trong những lĩnh vực cạnh tranh gay gắt nhất trong thời đại AI. Theo dữ liệu từ Adobe, lưu lượng truy cập vào các trang bán lẻ tại Mỹ đến từ các dịch vụ AI đã tăng tới 393% so với cùng kỳ năm trước trong quý 1/2026.
Điều này cho thấy người dùng ngày càng dựa vào AI để tìm kiếm, so sánh và đưa ra quyết định mua sắm. Không nằm ngoài xu hướng, các ông lớn như Meta, Amazon, Google và OpenAI đều đang nhanh chóng tung ra những công cụ mua sắm tích hợp trí tuệ nhân tạo.
Gần đây, Google đã giới thiệu tính năng giỏ hàng toàn cầu, cho phép người dùng thêm sản phẩm từ nhiều nhà bán lẻ khác nhau trên toàn bộ Internet vào cùng một nơi, thay vì phải mua riêng lẻ trên từng trang.
Trước đó, Amazon cũng đã tích hợp trợ lý mua sắm Rufus vào công cụ mới mang tên Alexa for Shopping, giúp người dùng có thể đặt câu hỏi trực tiếp để so sánh sản phẩm, xem lịch sử giá và nhận gợi ý ngay trong thanh tìm kiếm của nền tảng.
Tuy nhiên, ngay cả khi các hệ thống AI ngày càng trực tiếp trả lời câu hỏi mua sắm ngay trên đầu trang tìm kiếm, Robby Stein của Google vẫn nhấn mạnh rằng các website chất lượng do con người tạo ra và duy trì vẫn giữ vai trò quan trọng.
Google cho biết mỗi ngày họ vẫn điều hướng hàng tỷ lượt nhấp chuột đến các trang web bên ngoài, dù các nghiên cứu của Pew Research cho thấy người dùng có xu hướng ít nhấp vào liên kết hơn khi đã xem câu trả lời tóm tắt bằng AI.
Ông Langenback cũng cho rằng dù một số doanh nghiệp đang chứng kiến lượng truy cập giảm nhưng chất lượng của lượng truy cập còn lại lại tốt hơn. Người dùng đến từ AI hoặc tìm kiếm hiện nay thường có xu hướng hành động rõ ràng hơn, chẳng hạn như hoàn tất mua hàng, đặt lịch hẹn hoặc yêu cầu báo giá.
Theo ông, điều quan trọng là phải sẵn sàng thích nghi, bởi cách thức tìm kiếm và mua sắm có thể thay đổi rất nhanh trong vòng 6 tháng đến một năm tới.
