Chỉ hơn một tháng sau khi chính thức ra mắt, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM đã tạo nên cú bứt tốc đáng chú ý khi lần đầu xuất hiện trên bảng xếp hạng Global Financial Centres Index (GFCI 39) và ngay lập tức vươn lên vị trí 84/120 trung tâm tài chính toàn cầu. Đáng nói, thứ hạng này giúp IFC HCM “vượt mặt” hàng loạt trung tâm trong khu vực như Bangkok, Jakarta hay Manila, thậm chí đứng trên nhiều trung tâm tài chính tại Đông Âu.
Kết quả này không đơn thuần là một bước tiến về thứ hạng, mà phản ánh sự cộng hưởng của nhiều yếu tố: tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, cải cách thể chế mạnh mẽ và đặc biệt là quyết tâm xây dựng một hệ sinh thái tài chính hiện đại, hội nhập.
Trong bối cảnh nhiều trung tâm tài chính lớn trên thế giới gần như "đi ngang", bước nhảy của TP.HCM cho thấy chiến lược xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) đang đi đúng hướng.
Đáng chú ý, TP.HCM không chỉ tăng hạng mà còn được xếp vào nhóm 15 trung tâm tài chính có khả năng gia tăng tầm quan trọng trong 2 - 3 năm tới. Điều này mang ý nghĩa chiến lược, khi GFCI không chỉ đo lường hiện trạng mà còn phản ánh kỳ vọng của thị trường.
Nói cách khác, VIFC-HCMC đang bắt đầu được "định giá lại" trên bản đồ tài chính toàn cầu, từ một thị trường cận biên sang một điểm đến tiềm năng cho dòng vốn quốc tế.
Sự "định giá lại" này thường diễn ra trước khi dòng vốn lớn thực sự dịch chuyển. Trong lịch sử, các trung tâm như Dubai hay Singapore đều trải qua giai đoạn tương tự, khi nhận thức thị trường thay đổi trước khi quy mô tài chính bùng nổ.
CƠ HỘI CỦA "NGƯỜI ĐI SAU"
Việc VIFC-HCMC nhanh chóng lọt vào nhóm 15 trung tâm tài chính có tiềm năng thăng hạng mạnh nhất trong 2–3 năm tới cùng với những cái tên như Dubai, Singapore, Hong Kong hay London cho thấy một lợi thế đặc biệt của Việt Nam: lợi thế của “người đi sau”.
Thay vì phát triển theo lộ trình truyền thống, Việt Nam lựa chọn đi thẳng vào các mô hình tài chính hiện đại như fintech, tài chính số, token hóa tài sản hay hệ sinh thái tài chính tích hợp. Định hướng này đã được xác lập rõ trong dự thảo Chiến lược phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế đến năm 2035, tầm nhìn 2045, với mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái tài chính toàn diện, từ huy động vốn, đầu tư, thanh toán đến quản lý tài sản, tài chính xanh và thử nghiệm công nghệ mới.
Chính cách tiếp cận này giúp VIFC không chỉ là một “bản sao” của các trung tâm tài chính hiện hữu, mà trở thành một mô hình có khả năng “đi tắt đón đầu” trong bối cảnh hệ thống tài chính toàn cầu đang tái cấu trúc.
Đằng sau sự cải thiện thứ hạng là bối cảnh kinh tế và thương mại toàn cầu đang có nhiều thay đổi. Xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng khiến các tập đoàn đa quốc gia mở rộng tìm kiếm thêm các điểm đến đầu tư, kéo theo sự dịch chuyển không chỉ của sản xuất mà cả dòng vốn và các hoạt động tài chính liên quan. Trong bối cảnh đó, Việt Nam được xem là một trong những thị trường đáng chú ý, nhờ vị trí địa lý thuận lợi và môi trường chính trị tương đối ổn định.
Tuy nhiên, trước đây, một trong những hạn chế lớn là hệ thống tài chính chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của các nhà đầu tư quy mô lớn. Các tập đoàn công nghệ và công nghiệp không chỉ cần hạ tầng sản xuất, mà còn đòi hỏi các dịch vụ tài chính chuyên sâu như khả năng luân chuyển vốn linh hoạt, công cụ phòng ngừa rủi ro và kênh huy động vốn tại chỗ. Khi các điều kiện này chưa hoàn thiện, một phần giá trị gia tăng từ hoạt động tài chính có xu hướng dịch chuyển sang các trung tâm tài chính trong khu vực như Singapore hay Hong Kong.
Trong bối cảnh đó, việc phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế được xem là bước đi nhằm hoàn thiện hệ sinh thái, hướng tới việc hỗ trợ tốt hơn cho dòng vốn đầu tư và các hoạt động tài chính đi kèm. Qua đó, không chỉ thu hút thêm nguồn lực từ bên ngoài mà còn góp phần gia tăng khả năng giữ lại giá trị trong nước, phù hợp với xu hướng dịch chuyển của kinh tế toàn cầu hiện nay.
THỂ CHẾ MỞ ĐƯỜNG, DÒNG VỐN NHẬP CUỘC
Một trong những yếu tố then chốt giúp VIFC-HCMC ghi điểm với cộng đồng quốc tế là các đột phá về thể chế. Nghị quyết 222/2025/QH15 cùng hệ thống nghị định hướng dẫn đã tạo ra một khung pháp lý tiệm cận chuẩn mực quốc tế, đi kèm các cơ chế đặc thù như sandbox cho fintech, ưu đãi thuế, chính sách thu hút nhân tài và thiết lập các thiết chế chuyên biệt như tòa án tài chính, trung tâm trọng tài quốc tế.
Chỉ trong thời gian ngắn sau khi ra mắt, trung tâm này đã thu hút cam kết đầu tư hơn 9 tỷ USD cùng sự tham gia của các thành viên trụ cột. Đây là dấu hiệu cho thấy quá trình “định giá lại” không chỉ dừng ở kỳ vọng mà đã bắt đầu chuyển hóa thành hành động thực tế.
Song song đó, mô hình “một trung tâm, hai điểm đến” với TP.HCM và Đà Nẵng cũng cho thấy sự phân vai rõ ràng: TP.HCM tập trung vào tài chính công nghệ, liên ngân hàng quốc tế; trong khi Đà Nẵng hướng tới tài chính hàng hải và logistics.
Dù đạt được những kết quả ban đầu ấn tượng, các chuyên gia nhận định VIFC vẫn đang ở giai đoạn khởi động. Lộ trình phía trước còn dài với mục tiêu lọt vào top 75 GFCI vào năm 2035 và top 50 vào năm 2045.
Thách thức lớn nhất không nằm ở việc cải thiện thứ hạng, mà ở khả năng chuyển hóa kỳ vọng thành nền tảng phát triển bền vững. Điều này đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng tài chính – công nghệ, và đặc biệt là thu hút sự hiện diện của các định chế tài chính toàn cầu.
Tuy vậy, trong một thế giới đầy biến động, việc Việt Nam chủ động “ra biển lớn” thay vì phòng thủ đã cho thấy một tư duy phát triển mới. Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ là công cụ thu hút vốn, mà còn là bước đi chiến lược để tái định vị Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu – từ một điểm đến sản xuất trở thành một trung tâm phân bổ và dẫn dắt dòng vốn.
Nhìn lại toàn cảnh, bước đi này của Chính phủ là một nước cờ cực kỳ bản lĩnh và mang tầm nhìn vĩ mô. Xây dựng trung tâm tài chính là làm việc vô vàn khó khăn, đòi hỏi sự kiên định tuyệt đối.
Tại lễ ra mắt Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã khẳng định việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, đầy thách thức, đòi hỏi tư tưởng phải thông, quyết tâm rất cao, nỗ lực rất lớn, hành động phải rất quyết liệt, kiên trì, bền bỉ, không có chỗ cho sự trì hoãn hay nửa vời, không "đánh trống bỏ dùi", "không lãng phí trong một ngày; không chậm trễ trong một tuần; không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không để bị động trong một năm".
Thủ tướng Chính phủ đúc kết "bộ khung hành động" gồm 3 yếu tố then chốt: Thể chế vượt trội, mô hình độc đáo và điều hành linh hoạt. Ông nhấn mạnh phương châm, “thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản trị thông minh” phải trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động. Trong đó, Thủ tướng dành sự lưu tâm đặc biệt đến yếu tố “niềm tin” và “lòng tin”, coi đó là chất xúc tác quan trọng nhất để thu hút các định chế tài chính lớn.
Chính phủ không chỉ nói suông mà đã đi vào làm thực tế với tốc độ thực thi đáng kinh ngạc. Tinh thần chủ đạo là bẻ gãy mọi rào cản cồng kềnh với phương châm: "Chủ trương đã rõ, cơ chế đã có, nguồn lực sẵn có, quyết không từ bỏ, thành công sẽ có".
Mục tiêu phía trước được xác định vô cùng thách thức, phải thu hút thành công 50 định chế tài chính quốc tế thiết lập trụ sở ngay trong 3 năm đầu tiên. Dù hành trình lọt vào top 75 GFCI năm 2035 và top 50 năm 2045 còn dài, nhưng việc Việt Nam chủ động "vượt sóng" ra khơi thay vì chọn thế phòng thủ đã minh chứng cho một tư duy phát triển đột phá.
Cú bứt phá ngay từ vạch xuất phát không đơn thuần là một thành tích, mà là tín hiệu khởi đầu cho một chu kỳ tăng trưởng mới: nơi Việt Nam chuyển mình từ 'công xưởng sản xuất' thành trung tâm điều phối và dẫn dắt dòng vốn toàn cầu."
