Tổ chức Thương mại Thế giới vào thứ Ba (15/9) phát hiện ra rằng Hoa Kỳ đã vi phạm các quy tắc thương mại toàn cầu khi áp thuế hàng tỷ USD trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc. Phán quyết này của WTO đã thu hút sự tức giận từ Washington.
Chính quyền TT Donald Trump nói rằng thuế quan của họ áp đặt 2 năm trước đối với hơn 200 tỷ USD hàng hoá Trung Quốc là hợp lý vì Trung Quốc đang ăn cắp tài sản trí tuê và buộc các công ty Mỹ phải chuyển giao công nghệ thì mới tiếp cận được thị trường tỷ dân.
Nhưng hội đồng gồm 3 thành viên của WTO cho biết thuế quan của Hoa Kỳ đã phá vỡ các quy tắc thương mại vì chúng chỉ áp dụng cho Trung Quốc và cao hơn mức tối đa đã được đồng ý trước đó. Và ban hội thẩm đưa ra kết luận rằng Washington sau đó chưa thể đưa ra lời giải thích thoả đáng tại sao các biện pháp trừng phạt của họ lại là một ngoại lệ hợp lý.
Tuy nhiên, phán quyết này của WTO sẽ có rất ít ảnh hưởng ngay lập tức đến thuế quan của Mỹ và chỉ là bước khởi đầu của một quy trình pháp lý kéo dài nhiều năm, và cuối cùng có thể dẫn đến việc WTO thông qua cho Trung Quốc các biện pháp trả đũa lại Hoa Kỳ - động thái mà Trung Quốc đã tự mình thực hiện.
Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer bức xúc chia sẻ: “Báo cáo mới đây của ban hội thẩm đã xác nhận điều mà chính quyền TT Trump nói đến trong suốt 4 năm qua: WTO hoàn toàn không đủ khả năng để ngăn chặn các hành động công nghệ gây hại của Trung Quốc.”
TT Hoa Kỳ Donald Trump đã nhiều lần bày tỏ quan điểm của mình về WTO, cho rằng tổ chức này là “khủng khiếp”, “thiên vị Trung Quốc” và nhiều lần đe doạ từ bỏ tham gia Tổ chức. “Tôi không phải là một fan hâm mộ lớn của WTO, đó là điều tôi có thể nói với các bạn ngay lúc này. Có lẽ họ đã giúp chúng ta có thêm lý do để rời khỏi…”
Quyết định từ WTO có thể làm thúc đẩy quyết định rời khỏi WTO hoặc làm cơ sở cho các lập luận của Hoa Kỳ về việc cải tổ cơ quan thương mại thế giới, Margaret Cekuta, một cựu quan chức USTR nhận xét.
“Điều này khiến chính quyền TT Trump có cơ sở để nói rằng WTO đã lỗi thời. Nếu họ không thể ra phán quyết về quyền sở hữu trí tuệ, thì họ có vị trí gì trong nền kinh tế rộng lớn hơn của tương lai?”
TT Trump, người đã từng chỉ trích các thể chế đa phương, đã quyết định rời khỏi Tổ chức văn hoá UNESCO của Liên Hiệp Quốc và cũng đang có kế hoạch tương tự với Tổ chức Y tế Thế giới.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết Bắc Kinh ủng hộ hệ thống thương mại đa phương và tôn trọng các quy tắc, phán quyết cảu WTO, đồng thời hy vọng Washington cũng sẽ làm như vậy.
Ban hội thẩm WTO khuyến nghị Hoa Kỳ điều chỉnh các biện pháp để “phù hợp với nghĩa vụ” đồng thời cũng khuyến khích hai cường quốc kinh tế sẽ hợp tác làm việc để giải quyết tranh chấp.
Nguồn: Reuters
