Tuyến tiền liệt là một tuyến quan trọng đối với chức năng sinh dục nam. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tuyến tiền liệt và chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng.
Theo đó, ăn quá nhiều đường, chất béo bão hòa, muối, thịt chế biến sẵn hoặc thức ăn cay, cũng như uống rượu và caffeine có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tuyến tiền liệt.
1. Đồ uống và thực phẩm có đường
Một số nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ quá nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Đường bổ sung xuất hiện phổ biến trong nhiều loại thực phẩm hàng ngày, đặc biệt là trong chế độ ăn kiểu Mỹ và các loại đồ uống có đường thường là nguồn cung cấp chính.
Lượng đồ uống có đường cao không chỉ liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe mà còn có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Một nghiên cứu trên hơn 22.000 người sinh ra là nam giới ghi nhận rằng nhóm tiêu thụ nhiều đồ uống có đường nhất có khả năng mắc ung thư tuyến tiền liệt cao hơn 21% so với nhóm tiêu thụ ít nhất.
Các loại đồ uống thường chứa nhiều đường bao gồm nước ngọt có gas, nước trái cây được pha thêm đường, trà đá pha đường, nước tăng lực, nước thể thao, nước có hương vị ngọt và các loại cà phê hoặc trà được thêm đường.
Ngoài ra, nhiều thực phẩm quen thuộc cũng chứa lượng đường bổ sung đáng kể, chẳng hạn như kẹo, bánh ngọt, ngũ cốc ăn sáng, các loại sốt và gia vị có đường, sữa chua có hương vị, kem và các món tráng miệng đông lạnh, cũng như mứt, thạch và các loại phết trái cây.
2. Thịt đỏ và thịt chế biến sẵn
Tiêu thụ nhiều thịt đỏ và các loại thịt chế biến sẵn có liên quan đến nguy cơ ung thư cao hơn. Khi thịt, đặc biệt là thịt đỏ, được nấu ở nhiệt độ cao, các hợp chất có hại có thể hình thành và việc tích tụ quá nhiều các hợp chất này có thể làm tăng nguy cơ ung thư.
Một nghiên cứu năm 2022 cho thấy những người ăn nhiều thịt chế biến sẵn có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt cao hơn 6%. Hơn nữa, mỗi 50 gram thịt chế biến sẵn bổ sung vào khẩu phần có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thêm 4%.
Các loại thịt đỏ và thịt chế biến sẵn thường gặp bao gồm thịt bò, heo, cừu, thịt xông khói, xúc xích, hot dog và các loại thịt nguội. Thịt gia cầm và cá có thể là lựa chọn thay thế lành mạnh hơn.
3. Thức ăn cay
Các vấn đề liên quan đến tuyến tiền liệt có thể khiến việc đi tiểu trở nên khó khăn. Ở một số người có triệu chứng liên quan đến tuyến tiền liệt, thức ăn cay có thể gây kích ứng và dẫn đến tiểu buốt.
Những món ăn cay thường sử dụng các nguyên liệu như các loại ớt, tương ớt và các loại cà ri cay.
4. Chất béo
Việc tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa và chất béo trans có thể liên quan đến ung thư tuyến tiền liệt. Nghiên cứu cho thấy lượng chất béo này cao trong chế độ ăn có thể gây viêm, tác động đến hormone và làm rối loạn quá trình trao đổi chất.
Một nghiên cứu khác năm 2017 chỉ ra rằng những người ăn nhiều chất béo bão hòa có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt dạng ác tính cao hơn 51%. Tuy nhiên, một nghiên cứu lớn nữa vào năm 2015 lại không tìm thấy mối liên hệ rõ ràng giữa chất béo bão hòa và ung thư tuyến tiền liệt.
Những thực phẩm giàu chất béo bão hòa bao gồm thịt mỡ, gia cầm còn da, các sản phẩm sữa nguyên béo, mỡ lợn, shortening, dầu dừa, dầu cọ, thức ăn nhanh và bánh ngọt.
Trong khi đó, chất béo trans thường có nhiều trong đồ chiên như khoai tây chiên, gà rán, donut, các thực phẩm đóng gói như bánh quy giòn, snack, pizza đông lạnh, đồ ăn nhanh và bơ thực vật.
5. Thực phẩm mặn
Một nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ nhiều thực phẩm mặn có liên quan đến điểm số IPSS cao hơn, thang điểm đo các vấn đề tiểu tiện. Những người ăn nhiều thực phẩm chứa natri thường gặp các triệu chứng nặng hơn, khó đi tiểu, khó giữ nước tiểu và phải thức dậy giữa đêm để đi vệ sinh.
Các loại thực phẩm giàu natri thường gặp bao gồm súp đóng hộp, thịt chế biến như thịt lợn muối xông khói, hot dog, xúc xích, các loại đồ ăn vặt mặn như khoai tây chiên, hạt rang muối, thức ăn nhanh và đồ ăn đông lạnh.
6. Caffeine
Caffeine là chất lợi tiểu, có thể làm tăng lượng nước tiểu. Do những người có vấn đề về tuyến tiền liệt thường gặp khó khăn khi đi tiểu, việc hạn chế caffeine được khuyến nghị.
Các đồ uống và thực phẩm chứa caffeine bao gồm cà phê, nước tăng lực, nước ngọt, một số loại trà như trà đen và trà xanh, cũng như socola (mặc dù lượng caffeine trong socola tương đối thấp). Có thể thay thế bằng cà phê đã khử caffeine hoặc các loại trà thảo mộc tự nhiên không chứa caffeine.
7. Rượu
Một nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ rượu bao gồm bia, rượu vang hay rượu mạnh, có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt.
Mức độ ảnh hưởng đến nguy cơ này phụ thuộc vào lượng rượu tiêu thụ. Các loại đồ uống có cồn phổ biến gồm bia, rượu vang, whisky, cocktail và rượu mùi.
8. Sản phẩm từ sữa
Một số nghiên cứu gợi ý rằng việc tiêu thụ sản phẩm từ sữa có thể liên quan đến nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt, mặc dù bằng chứng chưa hoàn toàn rõ ràng.
Nghiên cứu năm 2021 chỉ ra rằng tiêu thụ sữa và sữa chua có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt cao hơn và mức tiêu thụ càng lớn thì nguy cơ càng tăng.
Một nghiên cứu khác cho thấy việc ăn sữa có thể làm tăng nguy cơ khoảng 1–3%, ví dụ tiêu thụ 400 gram sữa mỗi ngày liên quan đến tăng 2% nguy cơ, trong khi uống 100 ml sữa nguyên kem mỗi ngày lại liên quan đến giảm 3% nguy cơ. Các sản phẩm từ sữa phổ biến bao gồm sữa, phô mai, sữa chua, bơ, kem và kem lạnh.
