Làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến môi trường an ninh mạng trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Trong khi doanh nghiệp tăng tốc đầu tư AI để tối ưu vận hành, tội phạm mạng cũng tận dụng chính công nghệ này để gia tăng tốc độ và mức độ tinh vi của các cuộc tấn công.
Nghiên cứu mới do Forrester Consulting thực hiện theo ủy quyền của Fortinet cho thấy, nhiều tổ chức tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang rơi vào trạng thái “quá tải bảo mật” khi phải đồng thời xử lý khối lượng cảnh báo ngày càng lớn, hệ thống công cụ phân mảnh và áp lực ứng dụng AI trên quy mô rộng.
KHI AI KHIẾN BÀI TOÁN AN NINH MẠNG VƯỢT NGOÀI KHẢ NĂNG ỨNG PHÓ
Theo khảo sát với 585 lãnh đạo công nghệ và bảo mật trong khu vực, có tới 75% tổ chức coi các mối đe dọa từ AI là mối lo ngại hàng đầu. Trong khi đó, 71% cho biết sự phân mảnh trong kiến trúc bảo mật cùng khối lượng cảnh báo quá lớn đang làm gia tăng rủi ro an ninh mạng.
Không chỉ đối mặt với các cuộc tấn công tinh vi hơn, doanh nghiệp còn phải xử lý áp lực vận hành ngày càng nặng nề. Khoảng 51% tổ chức thừa nhận khối lượng cảnh báo lớn khiến họ khó phân biệt đâu là mối đe dọa thực sự, còn 48% vẫn đang phụ thuộc vào các quy trình xử lý thủ công.
Đáng chú ý, mức độ trưởng thành về an ninh mạng của nhiều tổ chức vẫn ở mức hạn chế. Có tới 68% doanh nghiệp được khảo sát chỉ đang ở giai đoạn trung cấp và chỉ 16% đạt mức trưởng thành cao.
Bà Amelia Lau, phụ trách dự án tại Forrester Consulting nhận định: “Các tổ chức trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang đối mặt với thách thức kép. Đó là các mối đe dọa do AI điều khiển phát triển nhanh chóng và sự phức tạp nội bộ ngày càng tăng. Mặc dù đầu tư mạnh, nhiều tổ chức vẫn đang gặp khó khăn trong việc vận hành bảo mật một cách hiệu quả”.
Theo bà Amelia Lau, việc chuyển sang các mô hình bảo mật tích hợp, dựa trên nền tảng sẽ trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng hiển thị, hiệu quả vận hành và năng lực chống chịu trước các rủi ro an ninh mạng mới.
DOANH NGHIỆP BUỘC PHẢI TỪ BỎ MÔ HÌNH BẢO MẬT CHẮP VÁ
Trước áp lực ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp đang chuyển hướng sang các mô hình bảo mật hợp nhất thay vì duy trì nhiều công cụ rời rạc như trước đây.
Khảo sát cho thấy hiện chỉ khoảng 25% tổ chức vận hành trên một nền tảng bảo mật thống nhất, song tỷ lệ này dự kiến sẽ tăng lên 51% trong vòng 12–24 tháng tới.
Xu hướng này chủ yếu được thúc đẩy bởi nhu cầu giảm phân tán công cụ bảo mật, cải thiện khả năng tích hợp và xử lý sự phức tạp của các mô hình vận hành lai.
Ông Peerapong Jongvibool, Giám đốc cấp cao Fortinet Đông Nam Á cho biết, khi doanh nghiệp tăng tốc chuyển đổi số và triển khai AI, nhiều tổ chức đang phải đánh giá lại cách thức quản trị bảo mật trong môi trường ngày càng phân tán.
“Chúng tôi nhận thấy sự tập trung mạnh mẽ hơn vào việc đơn giản hóa hoạt động, cải thiện khả năng hiển thị trên nhiều lĩnh vực và giúp các nhóm bảo mật vận hành hiệu quả hơn ở quy mô lớn”, ông nói.
Dù vậy, quá trình chuyển đổi này vẫn gặp nhiều rào cản. Có tới 51% doanh nghiệp lo ngại chi phí chuyển đổi và nguy cơ gián đoạn vận hành, trong khi 46% chưa chắc chắn về khả năng tương thích của các nền tảng trên nhiều mô hình quản lý khác nhau.
Trong nhiều năm, không ít doanh nghiệp xem an ninh mạng là khoản đầu tư “phòng xa”. Tuy nhiên, khi AI giúp các cuộc tấn công trở nên rẻ hơn, nhanh hơn và khó phát hiện hơn, chi phí cho bảo mật đang dần trở thành chi phí bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn duy trì hoạt động số an toàn.
CUỘC ĐUA MỚI KHÔNG CÒN NẰM Ở CÔNG NGHỆ, MÀ Ở NĂNG LỰC QUẢN TRỊ
Theo Fortinet, AI đang tạo ra một “cuộc đua năng lực” mới trong cộng đồng doanh nghiệp. Khoảng cách giữa các tổ chức giờ đây không chỉ nằm ở mức đầu tư công nghệ mà còn ở khả năng quản trị dữ liệu, vận hành hệ thống và xây dựng năng lực bảo mật đồng bộ.
Ông Nguyễn Gia Đức, Giám đốc Quốc gia Fortinet Việt Nam cho rằng, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn thiếu nền tảng tích hợp để khai thác hiệu quả AI trong hoạt động bảo mật.
“Các tổ chức đang phải đối mặt với môi trường ngày càng phức tạp, nơi các công cụ bị phân mảnh, khả năng hiển thị hạn chế và khối lượng cảnh báo ngày càng tăng khiến việc phát hiện và ứng phó với các mối đe dọa trở nên khó khăn hơn”, ông nhận định.
Trong khi đó, ông Kelvin Chua, Giám đốc cấp cao phụ trách kỹ thuật Fortinet Đông Nam Á cảnh báo, AI chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên một nền tảng dữ liệu tích hợp.
“Nếu không có khả năng hiển thị thống nhất và dữ liệu được kết nối trên các môi trường, AI có nguy cơ làm gia tăng sự phức tạp thay vì giảm bớt nó”, ông Kelvin Chua nhấn mạnh.
Trong bối cảnh AI đang giúp cả doanh nghiệp lẫn tội phạm mạng tăng tốc, an ninh mạng cũng dần vượt khỏi phạm vi của một bài toán kỹ thuật đơn thuần để trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi trong nền kinh tế số. Khi công nghệ ngày càng dễ tiếp cận hơn, khoảng cách giữa các doanh nghiệp sẽ không còn nằm ở việc “có dùng AI hay không”, mà ở khả năng kiểm soát rủi ro và xây dựng năng lực phòng thủ số đủ mạnh để tồn tại trong môi trường kinh doanh mới.
