Từng là "ngôi sao sáng" dẫn dắt chỉ số VN-Index trong năm 2024, nhóm cổ phiếu công nghệ trên sàn chứng khoán Việt Nam giờ đây đang miệt mài dò đáy dài hạn.
Làn sóng xả hàng kéo dài tính bằng năm đã thổi bay thành quả tăng trưởng của nhiều doanh nghiệp đầu ngành, mang lại không ít nỗi buồn cho các cổ đông.
Nhìn lại bức tranh định giá, cú sụt giảm của các đại diện nổi bật như Tập đoàn FPT (mã chứng khoán: FPT), Tập đoàn Công nghệ CMC (mã chứng khoán: CMG) hay Tập đoàn VNG (mã mã chứng khoán: VNZ) không còn dừng lại ở một đợt điều chỉnh kỹ thuật thông thường.
Từng vinh dự vươn lên trở thành tập đoàn tư nhân có giá trị vốn hóa lớn nhất sàn chứng khoán vào đầu năm 2025, FPT hiện đã bị bốc hơi gần một nửa giá trị. Với quy mô vốn hóa lùi về mốc hơn 100.000 tỷ đồng – mức thấp nhất kể từ tháng 8/2023 – gã khổng lồ này thậm chí đã văng khỏi nhóm 10 doanh nghiệp lớn nhất thị trường.
Cổ phiếu của CMC cũng chia ba thị giá so với mốc đỉnh thiết lập giữa năm 2024, trôi về vùng giá thấp nhất trong vòng 5 năm qua. Tổng giá trị vốn hóa của doanh nghiệp hiện co hẹp xuống dưới mức 4.400 tỷ đồng.
Tương tự, dù ghi nhận những nhịp hồi phục kỹ thuật từ vùng đáy, thị giá "kỳ lân" VNG vẫn ngậm ngùi giảm một nửa so với thời điểm mới chào sàn năm 2023. Từng được định giá tỷ USD, vốn hóa thị trường của VNG hiện chỉ còn vỏn vẹn khoảng 16.000 tỷ đồng.
Việc hàng loạt mã cổ phiếu đầu ngành rơi vào chuỗi giảm giá đằng đẵng cho thấy áp lực chốt lời ngắn hạn không còn là lời giải thích đủ thuyết phục cho đợt suy thoái này.
Lý giải cho đà lao dốc của nhóm công nghệ, nhiều chuyên gia cho rằng, sự phát triển bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những "ngòi nổ" làm thay đổi hoàn toàn góc nhìn của dòng tiền thông minh – đặc biệt là khối ngoại.
Sự xuất hiện của các mô hình AI thế hệ mới với khả năng tự động hóa quy trình viết mã (coding) và thực hiện các dự án lập trình phức tạp (như Claude của Anthropic) đang đặt ra bài toán tồn vong cho mô hình Outsourcing. Thị trường lo ngại sức mạnh của AI sẽ trực tiếp đe dọa đến mảng kinh doanh cốt lõi vốn là thế mạnh lớn nhất của FPT hay CMG.
Thực tế, đây không phải là câu chuyện riêng của Việt Nam. Trên thị trường quốc tế, cổ phiếu của các tập đoàn gia công công nghệ danh tiếng như Tata Consultancy, Infosys hay Wipro cũng đồng loạt chứng kiến đà sụt giảm nghiêm trọng trước làn sóng tái định giá này.
Chính sự chuyển hướng trong dự báo tăng trưởng đã châm ngòi cho làn sóng rút vốn chưa từng có từ các nhà đầu tư nước ngoài.
Từ vị thế của một cổ phiếu luôn trong tình trạng "kín room", FPT bất ngờ biến thành "tâm điểm" bị bán ròng mạnh thứ hai trên toàn thị trường từ đầu năm 2026, với giá trị rút vốn lũy kế vượt mốc 16.000 tỷ đồng.
Động thái xả hàng không thương tiếc này đã kéo tỷ lệ sở hữu của khối ngoại tại FPT xuống mức 27% – vùng thấp kỷ lục trong nhiều năm qua.
Đứng trước đà giảm sâu, câu hỏi lớn nhất lúc này là: đà điều chỉnh đã phản ánh hết rủi ro, hay đang mở ra cơ hội đầu tư tích sản cho giai đoạn mới?
Nhìn nhận ở góc độ tích cực, AI vừa là thách thức nhưng cũng vừa là động lực tái cấu trúc. Ban lãnh đạo FPT không ít lần khẳng định AI sẽ là công cụ định hình lại chứ không thay thế hoàn toàn dịch vụ công nghệ thông tin.
Báo cáo tài chính quý 3 cho thấy FPT đang đẩy mạnh chiến lược "AI-First" – từng bước dịch chuyển từ gia công thuần túy sang tư vấn, phát triển hạ tầng dữ liệu và cung cấp các giải pháp AI toàn diện cho các đối tác trong ngành ngân hàng, y tế, ô tô, dầu khí.
Báo cáo phân tích từ TCBS Research cũng nhận định, các mảng dịch vụ chuyển đổi số và hạ tầng AI có thể mở ra dư địa tăng trưởng mới cho nhóm công nghệ, dù thị trường vẫn cần thời gian để kiểm chứng hiệu quả thực tế.
Dẫu vậy, khi đánh giá về triển vọng cổ phiếu công nghệ, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Công ty Chứng khoán An Bình (ABS) cho rằng tín hiệu thị trường dù đã bắt đầu ổn định nhưng chưa xuất hiện động lực đủ mạnh cho một chu kỳ bứt phá mới.
Chu kỳ tăng trưởng của cổ phiếu công nghệ chưa dừng lại, song thời điểm hiện tại phù hợp hơn với nhà đầu tư dài hạn. Với nhà đầu tư ngắn và trung hạn, nên chờ thêm khoảng một quý để có bức tranh rõ ràng hơn.
Diễn biến nhóm cổ phiếu công nghệ thời gian qua có sự phân hóa khá rõ. Trong khi những doanh nghiệp có khả năng cung ứng các dịch vụ liên quan đến AI nhận được sự quan tâm, nhóm cổ phiếu phần mềm lại chịu áp lực điều chỉnh.
Nguyên nhân một phần đến từ đặc thù thị trường Việt Nam, khi chưa có nhiều doanh nghiệp niêm yết trực tiếp trong lĩnh vực chip bán dẫn. Các doanh nghiệp công nghệ chủ yếu tập trung vào phần mềm và cung ứng dịch vụ công nghệ, do đó chịu ảnh hưởng đáng kể từ nhu cầu đầu tư của khu vực doanh nghiệp.
Câu chuyện AI và chip bán dẫn hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu. Các mảng R&D, AI và hoạt động liên quan đến chip mới được đầu tư, quy mô còn nhỏ và chưa có sản phẩm đủ lớn để đóng góp đáng kể vào doanh thu của FPT. Trong khi đó, CMC và ELCOM chủ yếu cung ứng dịch vụ công nghệ cho doanh nghiệp và nền kinh tế.
Khi nền kinh tế thực còn đối mặt với nhiều khó khăn, các doanh nghiệp có xu hướng tiết giảm chi phí, trong đó có ngân sách dành cho dịch vụ công nghệ. Vì vậy, triển vọng của nhóm cổ phiếu phần mềm trong thời gian tới sẽ phụ thuộc nhiều vào tốc độ phục hồi của nền kinh tế và khả năng doanh nghiệp gia tăng đầu tư trở lại.
Nếu doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư sản xuất, mở rộng hoạt động và đa dạng hóa ngành nghề, nhu cầu dịch vụ công nghệ sẽ có thêm động lực tăng trưởng.
Các chính sách hỗ trợ được triển khai mạnh và nhanh hơn, trong khi xuất khẩu có thể tiếp tục là động lực quan trọng. Những tín hiệu như chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) cải thiện, tiêu dùng phục hồi và đầu tư công được đẩy mạnh có thể tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy nhu cầu trong nền kinh tế và khuyến khích doanh nghiệp quay trở lại chu kỳ đầu tư.
Về dài hạn, ông Nguyễn Thế Minh cho rằng, các quỹ vẫn có xu hướng nắm giữ cổ phiếu công nghệ, dù có thể linh hoạt tăng, giảm tỷ trọng để tối ưu hiệu quả trong ngắn hạn. Triển vọng của nhóm cổ phiếu này vẫn được đánh giá tích cực.