Làn sóng siết giao dịch ký quỹ đối với cổ phiếu PNJ đang lan rộng khi nhiều công ty chứng khoán liên tiếp đưa mã này ra khỏi danh mục được cấp margin, trong bối cảnh doanh nghiệp chịu sức ép lớn sau những biến động liên quan đến thị trường kim cương.
Theo danh mục giao dịch ký quỹ cập nhật ngày 22/7, Chứng khoán SSI đã chính thức đưa tỷ lệ cho vay đối với cổ phiếu PNJ từ 40% về 0%, đồng nghĩa nhà đầu tư không còn được sử dụng margin để mua mới mã cổ phiếu này mà chỉ được phép sử dụng tiền mặt. Trước đó, SSI từng giảm tỷ lệ ký quỹ của PNJ từ 50% xuống 40%.
Đến lượt Chứng khoán KIS Việt Nam, doanh nghiệp cũng thông báo loại PNJ khỏi danh mục được cấp giao dịch ký quỹ kể từ ngày 23/7. Trước đó, trong danh mục công bố ngày 3/7, PNJ vẫn được cấp margin với mức giá chặn 50.000 đồng/cổ phiếu.
Thực tế, động thái này không phải là cá biệt. Trước đó, TCBS đã ngừng cấp margin đối với PNJ từ ngày 9/7, còn Chứng khoán Phú Hưng (PHS) cũng đưa ra quyết định tương tự từ ngày 6/7.
Chỉ một ngày trước khi cắt margin, TCBS vẫn áp dụng tỷ lệ cho vay 50% với mức giá trần cho vay 50.800 đồng/cổ phiếu, trong khi PHS duy trì tỷ lệ 50% với giá cho vay và giá trị tài sản bảo đảm tối đa là 58.700 đồng/cổ phiếu.
Việc một cổ phiếu bị hạ tỷ lệ ký quỹ xuống 0% đồng nghĩa nhà đầu tư không còn được sử dụng mã này để tạo sức mua margin mới tại công ty chứng khoán tương ứng.
Đối với các khoản vay hiện hữu hoặc cổ phiếu đang được dùng làm tài sản bảo đảm, phương án xử lý sẽ phụ thuộc vào quy định quản trị rủi ro của từng công ty chứng khoán.
Động thái đồng loạt siết margin diễn ra khi cổ phiếu PNJ vẫn chưa thoát khỏi áp lực bán mạnh trên thị trường. Trong phiên giao dịch ngày 22/7, mã này tiếp tục giảm sàn ngay từ đầu phiên, lùi xuống còn 35.500 đồng/cổ phiếu. Theo đó, vốn hóa thị trường của doanh nghiệp giảm xuống dưới 18.200 tỷ đồng, "bốc hơi" hơn 13.800 tỷ đồng so với đầu tháng 7.
Áp lực lên cổ phiếu xuất hiện sau khi PNJ điều chỉnh chính sách thu mua vàng 9999 mang thương hiệu của doanh nghiệp. Theo thông báo, kể từ chiều 21/7, sau khi tiếp nhận sản phẩm và hoàn tất kiểm định, xác nhận hồ sơ hợp lệ, công ty sẽ thanh toán tiền mua lại theo 5 đợt, với tổng thời gian kéo dài 120 ngày.
Tại buổi họp báo sáng 21/7, Tổng Giám đốc PNJ Phan Quốc Công thừa nhận doanh nghiệp đang chịu áp lực lớn về thanh khoản sau vụ việc liên quan đến PNJ-Lab. Theo ông, kể từ khi sự việc xảy ra, doanh số bán ra chỉ còn khoảng 1/5 doanh số mua vào, khiến vòng quay vốn chậm lại và tạo áp lực đáng kể lên dòng tiền.
Lãnh đạo PNJ khẳng định doanh nghiệp vẫn thực hiện đầy đủ cam kết thu mua sản phẩm của khách hàng. Tuy nhiên, việc thanh toán sẽ được triển khai theo lộ trình sau khi hoàn tất quá trình kiểm định, xác nhận giá trị tài sản và cân đối nguồn thanh khoản. Đây được xem là giải pháp quản trị dòng tiền mang tính tạm thời và sẽ được điều chỉnh khi điều kiện thị trường ổn định hơn.
Không chỉ chịu sức ép từ thị trường, PNJ còn ghi nhận động thái rút vốn của các cổ đông ngoại lớn. Theo báo cáo thay đổi sở hữu vừa công bố, nhóm quỹ Dragon Capital đã bán tổng cộng hơn 2,5 triệu cổ phiếu PNJ trong phiên 16/7.
Trong đó, Vietnam Enterprise Investments Limited (VEIL) bán 1,38 triệu cổ phiếu; Norges Bank bán 600.000 cổ phiếu; DC Developing Markets Strategies Public Limited Company bán 300.000 cổ phiếu; còn Amersham Industries Limited và Gates Foundation Trust cũng đồng loạt giảm sở hữu hơn 100.000 cổ phiếu mỗi quỹ.
Tạm tính theo giá đóng cửa 40.900 đồng/cổ phiếu trong phiên giao dịch này, nhóm quỹ ngoại thu về khoảng 102 tỷ đồng.
Sau giao dịch, tổng lượng cổ phiếu do Dragon Capital nắm giữ giảm còn 23,33 triệu đơn vị, tương ứng 4,5597% vốn điều lệ, qua đó không còn là cổ đông lớn tại PNJ.
Trước Dragon Capital, VinaCapital cũng đã rút khỏi nhóm cổ đông lớn của PNJ. Cụ thể, trong phiên 8/7, 5 quỹ thuộc VinaCapital đã bán tổng cộng 6,35 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 1,24% vốn điều lệ. Sau giao dịch, nhóm quỹ này còn nắm giữ hơn 25,8 triệu cổ phiếu, tương ứng gần 5% vốn của doanh nghiệp kim hoàn hàng đầu Việt Nam.
