Một nhóm các nhà hoạch định chính sách của Fed cho rằng việc tăng lãi suất có thể là cần thiết để kiểm soát lạm phát, vốn tiếp tục tăng cao hơn mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh xung đột Trung Đông đang để lại những hệ quả nghiêm trọng, theo biên bản cuộc họp ngày 17-18/3 mới được công bố vào ngày 8/4.
“Nhiều thành viên cho rằng có cơ sở rõ ràng để mô tả định hướng lãi suất tương lai của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang theo hai chiều, trong đó khả năng điều chỉnh tăng có thể là phù hợp nếu lạm phát vẫn duy trì trên mức mục tiêu”, biên bản nêu rõ, ám chỉ việc Fed để ngỏ khả năng có thể cắt giảm hoặc có thể tăng lãi suất trong tương lai.
Fed đã bắt đầu cắt giảm lãi suất từ năm 2024 và tuyên bố chính sách được thiết kế theo hướng nghiêng về khả năng tiếp tục nới lỏng trong tương lai - cách diễn đạt này vẫn được giữ nguyên tại cuộc họp tháng 3. Tuy nhiên, biên bản tháng 3 cũng cho thấy số lượng thành viên sẵn sàng cân nhắc tăng lãi suất đã cao hơn so với cuộc họp tháng 1, khi trước đó chỉ có một số quan chức ủng hộ việc xem xét khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ.
Sau khi chiến sự Trung Đông bùng phát ngày 28/2, nhiều thành viên của Fed chỉ ra rủi ro lạm phát có thể duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến do giá năng lượng neo cao. Đến nay, Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong hai tuần. Thông tin này khiến giá dầu giảm hơn 15%, xuống khoảng 92 USD/thùng.
Trong tháng 3, Fed giữ nguyên lãi suất chuẩn qua đêm trong khoảng 3,50% - 3,75%, đồng thời thừa nhận những điều bất định mới mà chiến sự gây ra cho triển vọng kinh tế.
Những tranh luận trái chiều giữa các nhà hoạch định chính sách tại cuộc họp tháng trước cho thấy xung đột Trung Đông đang đặt Fed vào thế tiến thoái lưỡng nan, đe dọa cả mục tiêu kiểm soát lạm phát lẫn nhiệm vụ đảm bảo việc làm tối đa.
Tại cuộc họp, Fed phát tín hiệu sẽ chưa điều chỉnh lãi suất cho đến khi có bằng chứng rõ ràng hơn liệu rủi ro lớn nằm ở lạm phát hay thị trường lao động. Trong các dự báo kinh tế mới, các quan chức nâng dự báo lạm phát năm nay nhưng gần như không thay đổi dự báo tỷ lệ thất nghiệp.
Bà Beth Hammack, Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland, chia sẻ với hãng tin AP vào đầu tuần này rằng dù bà ưu tiên giữ nguyên lãi suất trong một thời gian khá dài, việc tăng lãi suất có thể trở nên cần thiết nếu lạm phát tiếp tục ở mức cao. Điều này sẽ đánh dấu xu hướng đảo chiều mạnh so với cuối năm ngoái, khi Fed đã ba lần cắt giảm lãi suất. Bà Hammack cũng để ngỏ khả năng cắt giảm, nhưng chỉ khi thị trường lao động chịu tác động nghiêm trọng. Việc cắt giảm lãi suất giúp chi phí vay vốn rẻ hơn, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư và tuyển dụng - công cụ mà Fed thường sử dụng khi tỷ lệ thất nghiệp tăng và nền kinh tế cần kích thích.
Các nhà kinh tế dự báo lạm phát sẽ tăng lên 3,1% trong tháng 3, so với 2,4% của tháng 2, trong khi ước tính của chính bà Hammack cho thấy con số này có thể đạt 3,5% trong tháng 4 - mức cao nhất kể từ năm 2024. Chính phủ Mỹ sẽ công bố báo cáo lạm phát tháng 3 vào thứ Sáu, cung cấp cái nhìn rõ hơn về tác động của chi phí năng lượng tăng vọt kể từ khi xung đột nổ ra.
Giá xăng tại Mỹ đã tăng mạnh kể từ khi chiến sự bùng phát, đạt trung bình 4,12 USD/gallon trên toàn quốc vào thứ Hai, tăng 80 cent so với một tháng trước.
“Giá xăng tăng là điều tôi nghe nhiều nhất từ người dân trong khu vực của mình. Chúng tôi hiểu điều đó gây ra nhiều khó khăn cho người dân, khi chi phí này ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập của họ”, bà Hammack nhấn mạnh.
Theo quy định của Quốc hội Mỹ, Fed phải theo đuổi đồng thời hai mục tiêu, đó là kiểm soát lạm phát và tối đa hóa việc làm. Hiện tại, chiến sự Iran đang đe dọa cả hai mục tiêu này. Chi phí nhiên liệu cao có thể khiến người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu, làm chậm tăng trưởng và gia tăng thất nghiệp. Điều này thường đòi hỏi cắt giảm lãi suất, nhưng lạm phát cao lại kéo chính sách theo hướng ngược lại.
Diễn biến cuối cùng của nền kinh tế Mỹ sẽ phụ thuộc vào thời gian kéo dài của xung đột và mức độ tăng của giá năng lượng. Hiện bước sang tuần thứ sáu, cuộc chiến đã kéo dài hơn dự đoán của bà Hammack tại thời điểm Fed họp ngày 17-18/3.
Đáng chú ý, việc tăng lãi suất gần như chắc chắn sẽ khiến Fed đối đầu với Tổng thống Mỹ Donald Trump, người nhiều lần chỉ trích ngân hàng trung ương vì không cắt giảm lãi suất nhanh hơn và kêu gọi hạ lãi suất chuẩn xuống 1%.
