Một bảng thống kê đang được chia sẻ trên mạng xã hội Thái Lan thu hút sự chú ý khi cho thấy GDP Việt Nam đã tăng hơn 30 lần trong khoảng ba thập kỷ, trong khi mức tăng của Thái Lan chưa tới 4 lần. Những con số này không có nghĩa Việt Nam đã vượt Thái Lan về quy mô kinh tế, nhưng cho thấy khoảng cách giữa hai nền kinh tế đã thay đổi đáng kể so với hơn 30 năm trước.
BA THẬP KỶ VÀ MỘT KHOẢNG CÁCH THAY ĐỔI ĐÁNG KỂ
Năm 1994, GDP danh nghĩa của Việt Nam theo dữ liệu World Bank ở mức khoảng 16,29 tỷ USD, trong khi Thái Lan đạt khoảng 146,68 tỷ USD, cao gần 9 lần Việt Nam.
Hơn ba thập kỷ sau, khoảng cách này đã thu hẹp đáng kể. Theo dữ liệu World Bank, GDP danh nghĩa của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 514,7 tỷ USD, còn Thái Lan ở mức khoảng 577 tỷ USD. Như vậy, xét về quy mô GDP danh nghĩa, Thái Lan vẫn lớn hơn Việt Nam khoảng 62 tỷ USD.
Tính từ năm 1994 đến 2025, GDP danh nghĩa Việt Nam đã tăng khoảng 31,6 lần, trong khi Thái Lan tăng khoảng 3,9 lần. Nếu xét theo tỷ lệ, GDP Việt Nam hiện tương đương khoảng 89% quy mô GDP Thái Lan, trong khi năm 1994 chỉ ở mức khoảng 11%.
Sự thay đổi này phần nào được phản ánh qua tốc độ tăng trưởng những năm gần đây. Năm 2025, GDP Việt Nam tăng 8,02%, theo Cục Thống kê Việt Nam. Trong khi đó, dữ liệu World Bank cho thấy kinh tế Thái Lan tăng khoảng 2,4%.
Mức chênh lệch gần 6 điểm phần trăm trong một năm chưa thể lập tức làm thay đổi thứ hạng về quy mô GDP. Tuy nhiên, nếu duy trì trong thời gian dài, khác biệt về tốc độ tăng trưởng có thể tiếp tục thu hẹp khoảng cách giữa hai nền kinh tế.
Dù vậy, việc dự đoán thời điểm một nền kinh tế vượt nền kinh tế khác không thể chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng. GDP tính bằng USD còn chịu ảnh hưởng của tỷ giá và lạm phát, trong khi tốc độ tăng trưởng thực tế có thể thay đổi theo từng năm. Vì vậy, các dự báo về thời điểm Việt Nam có thể vượt Thái Lan vẫn phụ thuộc vào nhiều giả định khác nhau.
Quy mô GDP cũng cần được phân biệt với mức thu nhập bình quân. Năm 2025, GDP bình quân đầu người của Thái Lan khoảng 8.056 USD, cao hơn mức khoảng 5.066 USD của Việt Nam, theo World Bank. Việc GDP tổng thể của Việt Nam tiến gần Thái Lan vì thế không đồng nghĩa khoảng cách về thu nhập hay mức sống giữa hai nước đã tương đương.
Bảng thống kê cũng nhanh chóng trở thành chủ đề được bàn luận trên mạng xã hội Thái Lan. Nhiều ý kiến tập trung vào tốc độ mở rộng quy mô kinh tế của Việt Nam, đặc biệt là sự thay đổi từ khoảng cách rất lớn giữa hai nước vào năm 1994 đến mức chênh lệch chỉ còn khoảng 62 tỷ USD vào năm 2025.
Một số bình luận cho rằng điều đáng chú ý không nằm ở việc Việt Nam đã vượt Thái Lan hay chưa, mà ở tốc độ thay đổi trong hơn ba thập kỷ. Có người đặt vấn đề rằng một nền kinh tế xuất phát từ mức GDP thấp hơn nhiều nhưng tăng nhanh trong thời gian dài sẽ tạo ra thay đổi đáng kể về tương quan quy mô nếu xu hướng này tiếp tục.
Tuy nhiên, cũng có những ý kiến nhìn nhận thận trọng hơn. Một số người cho rằng việc so sánh mức tăng GDP theo số lần có thể gây ra cách hiểu sai lệch nếu bỏ qua điểm xuất phát. Chẳng hạn, tăng từ 10 lên 100 tỷ USD tương đương tăng 10 lần, trong khi một nền kinh tế từ 200 lên 400 tỷ USD chỉ tăng 2 lần, dù mức tăng tuyệt đối lớn hơn nhiều.
Một số bình luận khác nhấn mạnh yếu tố dân số. Việt Nam có quy mô dân số lớn hơn Thái Lan và lực lượng dân số tương đối trẻ, qua đó tạo ra thị trường nội địa và nguồn cung lao động lớn. Tuy nhiên, cũng có ý kiến phản biện rằng dân số đông không tự động đồng nghĩa với GDP cao, bởi quy mô kinh tế còn phụ thuộc vào năng suất, vốn, công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.
Một lập luận khác xuất hiện khá nhiều là GDP tổng thể không thể được dùng như thước đo duy nhất để đánh giá mức độ phát triển. Một số cư dân mạng Thái Lan đặt câu hỏi liệu việc Việt Nam tiến gần hoặc vượt một quốc gia về GDP có đồng nghĩa với việc Việt Nam đã phát triển hơn quốc gia đó hay không. Những ý kiến này cho rằng cần nhìn thêm vào GDP bình quân đầu người, thu nhập, năng suất lao động và chất lượng cuộc sống.
Ở chiều ngược lại, một số bình luận thừa nhận tốc độ phát triển của Việt Nam trong vài thập kỷ qua là đáng chú ý. Có người nhắc lại rằng Việt Nam từng trải qua thời kỳ chiến tranh, bao vây và cấm vận, trước khi đẩy mạnh hội nhập quốc tế từ giữa thập niên 1990. Theo cách nhìn này, việc Việt Nam thu hẹp khoảng cách kinh tế với Thái Lan là kết quả của một quá trình dài, thay vì chỉ phản ánh diễn biến của một vài năm gần đây.
Một nhóm ý kiến khác chuyển trọng tâm từ câu hỏi “ai vượt ai” sang những vấn đề nội tại của Thái Lan. Các bình luận đề cập đến dân số già hóa, năng suất, giáo dục, đổi mới sáng tạo, cải cách hành chính và khả năng tạo ra những động lực tăng trưởng mới. Một số người cho rằng điều đáng quan tâm không phải là Việt Nam có vượt Thái Lan hay không, mà là Thái Lan cần làm gì để duy trì sức cạnh tranh trong bối cảnh các nền kinh tế trong khu vực tiếp tục phát triển.
Cũng có những bình luận thể hiện thái độ khá bình thản trước khả năng Việt Nam vượt Thái Lan về quy mô GDP. Một số người cho rằng sự thay đổi thứ hạng giữa các nền kinh tế là điều bình thường trong quá trình phát triển và không nhất thiết phải được nhìn dưới góc độ cạnh tranh giữa hai quốc gia. Thay vào đó, họ nhấn mạnh nhu cầu cải thiện chất lượng cuộc sống, việc làm và năng lực cạnh tranh của chính nền kinh tế Thái Lan.
Bên cạnh đó, một số ý kiến nhìn nhận khả năng Việt Nam phát triển nhanh hơn như một cơ hội cho hợp tác kinh tế giữa hai nước. Thay vì chỉ đặt Việt Nam và Thái Lan vào thế cạnh tranh, các bình luận này đề cập đến khả năng hai nền kinh tế tận dụng lợi thế bổ sung cho nhau trong thương mại, đầu tư, du lịch và chuỗi cung ứng khu vực.
Trên mạng xã hội cũng xuất hiện những dự đoán khá cụ thể về thời điểm Việt Nam có thể vượt Thái Lan. Tuy nhiên, đây chủ yếu là nhận định của cá nhân và không có cơ sở để xem như dự báo chính thức. GDP danh nghĩa tính bằng USD không chỉ phụ thuộc vào tăng trưởng thực tế mà còn chịu tác động của tỷ giá, lạm phát và nhiều yếu tố kinh tế khác.
Nhìn chung, các bình luận cho thấy cách tiếp cận khá đa dạng. Có người tập trung vào tốc độ tăng trưởng của Việt Nam, có người nhấn mạnh lợi thế dân số, trong khi một bộ phận khác lại cho rằng Thái Lan cần quan tâm nhiều hơn đến năng suất, giáo dục và cải cách trong nước. Cũng có những ý kiến cho rằng thay vì tranh luận về thứ hạng, hai nước nên tìm kiếm thêm cơ hội hợp tác.
XUẤT KHẨU VÀ FDI TẠO THÊM ĐỘNG LỰC CHO TĂNG TRƯỞNG
Nếu GDP phản ánh quy mô của nền kinh tế, thương mại hàng hóa lại cho thấy một phần sự thay đổi trong cấu trúc sản xuất của Việt Nam.
Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt khoảng 930,05 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17% so với năm trước. Riêng nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 421,47 tỷ USD, chiếm khoảng 88,7% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Đáng chú ý, xuất khẩu điện tử, máy tính và linh kiện đạt khoảng 107,7 tỷ USD, lần đầu vượt mốc 100 tỷ USD.
Những con số này cho thấy cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam đã thay đổi đáng kể, với vai trò ngày càng lớn của các ngành điện tử và công nghiệp chế biến, chế tạo. Việt Nam cũng ngày càng tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, phía sau tốc độ tăng trưởng xuất khẩu là vai trò rất lớn của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Năm 2025, khu vực FDI chiếm 77,3% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam, tương đương khoảng 367,09 tỷ USD.
Điều này cho thấy FDI tiếp tục là một động lực quan trọng đối với hoạt động sản xuất và xuất khẩu. Đồng thời, nó cũng đặt ra bài toán về mức độ lan tỏa của dòng vốn này đối với doanh nghiệp trong nước, từ khả năng tham gia chuỗi cung ứng đến chuyển giao công nghệ và nâng tỷ lệ giá trị gia tăng được tạo ra trong nước.
Dòng vốn FDI tiếp tục duy trì ở mức cao. Năm 2025, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt hơn 38,4 tỷ USD, trong khi vốn FDI thực hiện khoảng 27,62 tỷ USD, tăng 9% so với năm trước. Tính đến cuối năm, Việt Nam có hơn 45.400 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 529,6 tỷ USD.
Những dòng vốn này góp phần mở rộng năng lực sản xuất trong các lĩnh vực như điện tử, máy tính, linh kiện, máy móc, thiết bị và công nghiệp chế biến, chế tạo. Tuy nhiên, thách thức dài hạn nằm ở khả năng doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị này và tạo ra nhiều giá trị hơn trong nước.
HAI NỀN KINH TẾ, NHỮNG BÀI TOÁN TĂNG TRƯỞNG KHÁC NHAU
Ở phía Thái Lan, nền kinh tế cũng đang đối mặt với những bài toán riêng. Nước này có nền tảng công nghiệp, dịch vụ và du lịch được hình thành qua nhiều thập kỷ, nhưng tốc độ tăng trưởng những năm gần đây thấp hơn Việt Nam.
World Bank nhận định tăng trưởng của Thái Lan chịu sức ép từ nhiều yếu tố và nhấn mạnh nhu cầu cải thiện năng suất, phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số và tạo thêm các động lực tăng trưởng mới. GDP Thái Lan năm 2025 tăng khoảng 2,4%, sau mức tăng khoảng 2,9% trong năm 2024.
Hai nền kinh tế vì thế đang đứng trước những bài toán khác nhau. Việt Nam có tốc độ tăng trưởng và mức mở rộng quy mô GDP nhanh hơn trong giai đoạn được so sánh, nhưng vẫn có khoảng cách về GDP bình quân đầu người, năng suất và mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị. Trong khi đó, Thái Lan có quy mô kinh tế và thu nhập bình quân cao hơn, nhưng đang tìm kiếm thêm những động lực tăng trưởng trong bối cảnh tốc độ mở rộng kinh tế chậm lại.
Nhìn lại hơn ba thập kỷ, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc Việt Nam hiện đứng sau Thái Lan bao nhiêu tỷ USD. Từ mức GDP chỉ khoảng 16,3 tỷ USD năm 1994, Việt Nam đã tiến lên hơn 514 tỷ USD vào năm 2025. Trong cùng khoảng thời gian, GDP Thái Lan tăng từ khoảng 146,7 tỷ USD lên 577 tỷ USD.
Khoảng cách tuyệt đối vẫn còn, nhưng khoảng cách tương đối đã thay đổi đáng kể. Đây là cơ sở khiến sự dịch chuyển về quy mô kinh tế giữa hai nước nhận được nhiều sự quan tâm.
Tuy nhiên, GDP chỉ là một trong nhiều thước đo của một nền kinh tế. GDP bình quân đầu người, năng suất lao động, sức mua, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng tạo ra giá trị gia tăng và mức độ làm chủ công nghệ cũng là những yếu tố cần được xem xét khi đánh giá quá trình phát triển.
Vì vậy, câu chuyện Việt Nam - Thái Lan trong những năm tới không chỉ nằm ở việc khi nào Việt Nam có thể vượt Thái Lan về GDP. Điều đáng theo dõi hơn là liệu Việt Nam có thể duy trì tốc độ tăng trưởng cao đồng thời nâng năng suất và giá trị gia tăng trong nước hay không, cũng như khả năng Thái Lan tạo ra những động lực mới để cải thiện tốc độ tăng trưởng.
