Giấy vệ sinh là vật dụng tiếp xúc với những vùng da nhạy cảm nhất trên cơ thể mỗi ngày, nhưng thành phần bên trong lại không phải lúc nào cũng được quan tâm đúng mức.
NHỮNG HÓA CHẤT ĐÁNG LO NGẠI
Một số nghiên cứu đã phát hiện các hóa chất đáng quan tâm trong giấy vệ sinh, dù mức độ ảnh hưởng thực tế đối với sức khỏe vẫn cần được nghiên cứu thêm. Một nghiên cứu năm 2023 về sự hiện diện của các chất per- và polyfluoroalkyl (PFAS) trong giấy vệ sinh đã phát hiện những chất này ở 21 thương hiệu đến từ nhiều quốc gia trên thế giới.
PFAS thường được gọi là hóa chất vĩnh cửu vì chúng rất khó phân hủy và có khả năng tồn tại lâu trong môi trường cũng như cơ thể. Việc phơi nhiễm PFAS từng được liên hệ với các vấn đề về sinh sản ở phụ nữ, chậm phát triển ở trẻ em, nguy cơ mắc một số loại ung thư và nhiều ảnh hưởng sức khỏe khác.
Một nghiên cứu được thực hiện tại Ghana vào năm 2019 cũng phát hiện nồng độ cao phthalate trong giấy vệ sinh. Đây là nhóm hóa chất có khả năng gây rối loạn nội tiết, đồng thời có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển và sức khỏe sinh sản.
Nghiên cứu này còn tìm thấy hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) trong giấy vệ sinh. PAH là nhóm hợp chất có liên quan đến nguy cơ ung thư. Một số hợp chất hữu cơ clo bán bay hơi cũng được phát hiện và từng được liên hệ với ung thư cũng như các vấn đề về sức khỏe sinh sản.
Giấy vệ sinh làm từ giấy tái chế cũng là một vấn đề được đặt ra trong một số nghiên cứu. Nguyên liệu tái chế có thể bao gồm giấy báo cũ hoặc hóa đơn từ máy tính tiền.
Những nguồn giấy này có khả năng chứa BPA và khiến chất này hiện diện trong sản phẩm cuối cùng. BPA là một hóa chất từng được liên hệ với các vấn đề về sinh sản, bệnh tim mạch và một số ảnh hưởng sức khỏe khác.
Giấy vệ sinh được tẩy trắng cũng từng gây lo ngại vì quá trình tẩy trắng có thể tạo ra dioxin, một nhóm hợp chất độc hại. Bên cạnh đó, formaldehyde, một chất được biết đến với khả năng gây ung thư, cũng là thành phần khiến một số người quan tâm khi nói đến giấy vệ sinh.
Theo tiến sĩ Julia Saylors, bác sĩ chuyên khoa ung thư và y học tích hợp tại Charleston (South Carolina), những thành phần trong giấy vệ sinh càng đáng được chú ý vì nhà sản xuất không bắt buộc phải công khai đầy đủ các thành phần được sử dụng trong sản phẩm. Đặc biệt, vùng da ở cơ quan sinh dục và hậu môn mỏng và có khả năng hấp thụ tốt hơn so với nhiều vùng da khác trên cơ thể.
Da vốn có khả năng hấp thụ một số hóa chất, trong đó có PFAS. Tuy nhiên, vùng cơ quan sinh dục và hậu môn còn có các bề mặt niêm mạc, vốn mỏng, ẩm và nhạy cảm hơn, đồng thời liên kết trực tiếp với các mô bên trong cơ thể. Theo Saylors, những khu vực này có khả năng hấp thụ các chất từ môi trường tốt hơn so với da ở cánh tay hoặc chân.
Saylors giải thích rằng thuốc được bôi lên niêm mạc âm đạo có thể được hấp thụ vào cơ thể ở mức cao hơn đáng kể so với khi bôi cùng loại thuốc lên da. Vì vậy, theo bà, những hóa chất có khả năng gây hại tốt nhất nên được tránh tiếp xúc với các khu vực nhạy cảm này.
Dù vậy, Saylors cũng nhấn mạnh rằng giấy vệ sinh có lẽ không phải là nguồn phơi nhiễm độc tố đáng kể nhất trong cuộc sống hàng ngày. Bao bì thực phẩm, các sản phẩm tẩy rửa và hàng dệt may có thể là những nguồn tiếp xúc đáng chú ý hơn.
GIẤY VỆ SINH KHÔNG GÂY RA RỦI RO LỚN
Mức độ ảnh hưởng của giấy vệ sinh đối với làn da ở những vùng nhạy cảm cũng như sức khỏe tổng thể vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ. Tuy nhiên, dựa trên những dữ liệu hiện có, các chuyên gia cho rằng giấy vệ sinh không gây ra nguy cơ đáng kể đối với sức khỏe.
Tiến sĩ Amar Rewari, trưởng khoa xạ trị ung thư tại Luminis Health, cho biết PFAS và một số hóa chất công nghiệp khác vẫn đang được nghiên cứu để đánh giá những ảnh hưởng lâu dài đối với sức khỏe.
Lượng các chất này thường được phát hiện trong những sản phẩm tiêu dùng như giấy vệ sinh là rất nhỏ và hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy chúng làm tăng nguy cơ ung thư.
Theo ông, nhiều hóa chất như PFAS, phthalate, BPA và một lượng rất nhỏ dioxin vốn đã hiện diện ở mức độ nhất định trong cuộc sống hiện đại. Trong đó, những nguồn phơi nhiễm đáng kể thường đến từ thực phẩm, nước uống hoặc không khí mà cơ thể tiếp xúc trong thời gian dài, thay vì việc da tiếp xúc trong thời gian ngắn với giấy vệ sinh.
Đối với giấy vệ sinh tái chế, Rewari thừa nhận BPA có thể hiện diện trong sản phẩm nhưng nồng độ được phát hiện nhìn chung ở mức thấp. Do đó, ý nghĩa thực tế của lượng BPA này đối với sức khỏe vẫn chưa được xác định rõ.
Quá trình tẩy trắng giấy cũng không phải là vấn đề quá đáng lo ngại. Theo Rewari, các phương pháp sản xuất hiện đại không tạo ra nguy cơ ung thư đáng kể như những lo ngại thường được nhắc đến.
Ông giải thích rằng những lo ngại về giấy được tẩy trắng bằng clo phần lớn bắt nguồn từ các phương pháp sản xuất trước đây, khi clo nguyên tố được sử dụng trực tiếp. Hiện nay, phần lớn giấy vệ sinh được sản xuất bằng quy trình tẩy trắng không sử dụng clo nguyên tố (ECF), thay vào đó dùng chlorine dioxide.
Phương pháp này giúp giảm đáng kể sự hình thành dioxin và các sản phẩm phụ có khả năng gây hại khác, đồng thời đã trở thành tiêu chuẩn phổ biến trong ngành sản xuất giấy hiện đại. Lượng hóa chất còn sót lại trong thành phẩm cũng cực kỳ thấp.
Tiến sĩ Alok A. Khorana, giáo sư y khoa thuộc khoa Huyết học và Ung thư học tại Case Western Reserve University, cũng cho rằng giấy vệ sinh khó có thể là nguồn phơi nhiễm độc tố chính.
Theo ông, lượng độc tố cơ thể có thể tiếp xúc thông qua giấy vệ sinh có lẽ thấp hơn rất nhiều so với lượng tiếp xúc từ thực phẩm và nước uống, bởi đây là những con đường đưa các chất vào cơ thể trực tiếp hơn. Dù vậy, ông cho rằng vấn đề này vẫn đáng được nghiên cứu thêm.
Khorana chỉ ra rằng một số chất có khả năng gây hại, chẳng hạn PFAS, đã được phát hiện trong giấy vệ sinh. Vì vậy, việc tìm hiểu liệu tiếp xúc với những chất này có thể làm tăng nguy cơ ung thư hay gây ra những ảnh hưởng sức khỏe khác hay không vẫn là điều cần thiết.
Sở dĩ chưa có nhiều nghiên cứu về vấn đề này có thể một phần do những lo ngại về hóa chất trong giấy vệ sinh chỉ mới xuất hiện tương đối gần đây.
Rewari khẳng định không cần thiết phải hoàn toàn tránh giấy vệ sinh thông thường. Phần lớn mọi người sử dụng loại giấy này trong suốt cuộc đời mà không gặp vấn đề sức khỏe đáng kể nào.
Tuy nhiên, khi có thể lựa chọn, ông khuyên nên ưu tiên những sản phẩm có ít chất phụ gia không cần thiết. Hương liệu, lotion hay thuốc nhuộm không mang lại lợi ích về mặt vệ sinh, đồng thời có thể làm tăng nguy cơ kích ứng ở những người có làn da nhạy cảm. Vì vậy, đối với phần lớn người dùng, giấy vệ sinh đơn giản, không mùi và không chứa thuốc nhuộm là một lựa chọn hợp lý.
Đồng tình với ý kiến trên, tiến sĩ Hannah Kopelman, bác sĩ da liễu tại thành phố New York, cho biết các hóa chất có trong giấy vệ sinh không chỉ là vấn đề được quan tâm về mặt phơi nhiễm mà còn có thể trực tiếp gây kích ứng da. Trên thực tế, giấy vệ sinh xuất hiện trong các trường hợp bệnh nhân gặp vấn đề về da tại phòng khám của bà thường xuyên hơn nhiều người vẫn nghĩ.
Khi chuyển sang những loại giấy đơn giản hơn, không tẩy trắng và không chứa hương liệu, tình trạng kích ứng thường thuyên giảm nhanh chóng.
Tiến sĩ Meagan W. Shepherd, bác sĩ chuyên khoa dị ứng và miễn dịch học tại Barboursville, cũng cho biết nhiều người thường bất ngờ khi biết các chất có khả năng gây dị ứng xuất hiện khá phổ biến trong giấy vệ sinh. Không chỉ giấy vệ sinh thông thường, các loại khăn ướt có thể xả xuống bồn cầu cũng có thể gây kích ứng.
Khăn ướt thường chứa các chất bảo quản như methylchloroisothiazolinone và methylisothiazolinone. Hai chất này được cho là liên quan đến các trường hợp mẫn cảm với chất gây dị ứng tiếp xúc.
Trong khi đó, giấy vệ sinh khô lại thường được bổ sung hương liệu hoặc thuốc nhuộm, những thành phần có thể gây kích ứng hoặc kích hoạt phản ứng dị ứng ở một số người.
Shepherd cho biết bà thường xuyên gặp những bệnh nhân bị phát ban nghiêm trọng ở vùng âm hộ do các hóa chất ẩn trong sản phẩm gây ra.
Đối với những người gặp khó khăn trong việc tìm loại giấy vệ sinh phù hợp với làn da, Shepherd khuyên nên cân nhắc tránh giấy tái chế. Loại giấy này có thể thô ráp hơn giấy thông thường, từ đó làm tăng ma sát và gây kích ứng.
Ngoài ra, một lượng nhỏ các chất gây dị ứng từ nguồn giấy ban đầu vẫn có thể tồn tại trong sản phẩm tái chế và gây phản ứng ở những người đã nhạy cảm với chúng.
Đồng thời, nên thận trọng với các loại giấy vệ sinh được quảng cáo là siêu mềm. Dù được thiết kế nhằm mang lại cảm giác êm dịu, những sản phẩm này có thể chứa các chất làm mềm như lanolin, cùng với hương liệu, thuốc nhuộm, chất bảo quản và chất kết dính. Những thành phần này có thể gây kích ứng ở một số người, dẫn đến các triệu chứng như ngứa, mẩn đỏ hoặc viêm da tiếp xúc.
Khi lựa chọn giấy vệ sinh, những thông tin ghi trên bao bì như không mùi, không chứa thuốc nhuộm hoặc không chứa clo có thể quan trọng hơn việc chỉ quan tâm đến chất liệu cơ bản được sử dụng để sản xuất giấy.
