Hiệp hội BĐS TP. HCM (HoREA) vừa phát hành đánh giá chung về tình hình thị trường BĐS trong gần 30 năm qua.
HoREA cho biết, cơn sốt đất xảy ra đầu tiên xảy ra từ những năm 1993 và lập lại vào năm 2001 - 2002. Sau đó là tình trạng "bong bóng" bất động sản đã xuất hiện và đạt đỉnh trở lại vào những năm 2007. Tiếp đến là thời kỳ "tái sốt" nhẹ vào năm 2010.
Đan xen với đó là các chu kỳ thị trường nguội lạnh và "đóng băng" vào những năm năm 1995 -1999. Thời điểm nặng nề nhất là từ đầu năm 2008 đến 2013, gắn với bối cảnh khủng hoảng kinh tế lan rộng khắp từ thế giới đến Việt Nam.
Từ năm 2014, thị trường bất động sản mới trở lại phục hồi và tăng trưởng trở lại cho đến hiện nay. Tuy nhiên, từ năm 2017 đã xuất hiện tình trạng "sốt ảo" giá đất nền, đất nông nghiệp tại một số địa phương.
Theo HoREA, nguyên nhân là bởi giới đầu nậu, cò đất, doanh nghiệp bất lương lợi dụng các trang mạng xã hội với nhiều chiêu trò như tổ chức các sự kiện giao dịch giả tạo, kinh doanh theo kiểu đa cấp biến tướng, lợi dụng tâm lý đám đông, hám lợi để làm giá, thổi giá đất.
Bên cạnh đó, HoREA cho rằng còn có nguyên nhân do sự buông lỏng quản lý, hoặc thậm chí có sự tiếp tay, chống lưng của một số cán bộ chính quyền cấp cơ sở.
Các đợt “sốt ảo” giá đất đã tác động tiêu cực đến sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản, làm cho người có thu nhập trung bình, người có thu nhập thấp đô thị ngày càng khó tạo lập nhà ở.
Thậm chí sốt đất đã tạo lợi thế không công bằng một số doanh nghiệp, chủ đầu tư đã có lợi thế về dự án, có sẵn sản phẩm nhà ở tiếp tục giữ thế áp đảo” thị trường, “áp đặt” được giá bán và thu được lợi nhuận rất cao, thậm chí là siêu lợi nhuận.
Đó cũng chính là lý do vì sao mà dịch Covid-19 ảnh hưởng đến nền kinh tế nhưng nhóm ngành bất động sản lại vươn lên top đầu về việc nộp thuế thu nhập cá nhân trong những tháng đầu năm.
Thị trường bất động sản có biểu hiện “lệch pha cung - cầu” và có dấu hiệu thừa cung trong phân khúc thị trường căn hộ bất cao cấp, du lịch nghỉ dưỡng (condotel), trong khi đó lại rất thiếu sản phẩm nhà ở thương mại giá thấp và nhà ở xã hội.
Tình trạng giá nhà tăng cao liên tục trong các năm gần đây do thiếu hụt nguồn cung dự án và sản phẩm nhà ở đã tạo lợi thế (không công bằng) cho một số doanh nghiệp có sẵn dự án, có sẵn sản phẩm nhà ở, giữ thế “áp đảo” thị trường, “áp đặt” được giá bán và thu được lợi nhuận rất cao, thậm chí là “siêu lợi nhuận”.
Từ năm 2013 đến nay, Nhà nước đã sử dụng các công cụ về chính sách tiền tệ - tín dụng hiệu quả hơn để bình ổn thị trường, nhưng vẫn chưa sử dụng đầy đủ các công cụ về thuế, hoặc công cụ về quy hoạch để điều chỉnh thị trường bất động sản.
HoREA nhận định, với kinh nghiệm và năng lực quản lý nhà nước càng ngày càng hiệu quả hơn trước đây, nhìn toàn cục thị trường bất động sản chưa có nguy cơ xảy ra “bong bóng”, “đóng băng” hoặc suy thoái trong năm 2021.
Nhưng cần phải kiểm soát chặt chẽ thị trường bất động sản, do đang có xu thế phục hồi và nóng dần lên, nhất là sau khi nước ta kiểm soát được đại dịch Covid-19, đề phòng tình trạng “bong bóng tài sản” có thể dẫn đến khủng hoảng thị trường bất động sản.
