Trong đội máy bay mà Vietnam Airlines đang khai thác, có 15 tàu bay gồm 10 chiếc Airbus A321-200 và 5 chiếc ATR72 được thuê từ CTCP Cho thuê máy bay Việt Nam – VALC.
Đây là công ty trong nước duy nhất hoạt động trong lĩnh vực cho thuê máy bay tại Việt Nam với 2 cổ đông chính là BIDV và Vietnam Airlines. Các cổ đông lớn khác gồm có PVComBank, BRG Group (mua lại từ VinaCapital), Mê Linh Plaza…
Với 2 dự án cung cấp máy bay cho Vietnam Airlines, hàng năm, VALC thu về hơn 80 triệu USD doanh thu và lãi trước thuế hơn 20 triệu USD. Năm 2016, VALC đạt tổng doanh thu 82,7 triệu USD và 25,9 triệu USD lợi nhuận trước thuế.
Tuy nhiên, do việc khai thác dòng máy bay cánh quạt ATR72 tại Việt Nam không còn hiệu quả nên Vietnam Airlines đã đề nghị VALC chấm dứt trước hạn hợp đồng thuê 5 tàu bay này.
ATR 72 là loại máy bay nhỏ, sức chở tối đa 74 người, thường được sử dụng cho các chặng bay ngắn nội địa. Hiện hầu hết các sân bay đã được nâng cấp để đón các tàu bay phản lực, việc khai thác dòng máy bay này trở nên kém ưu thế, không phù hợp.
Tất cả các chi phí liên quan đến chấm dứt trước hạn dự án ATR sẽ được Vietnam Airlines đền bù cho VALC, ngoại trừ 50% phí tư vấn định giá, thuế theo cam kết đã ký giữa hai bên.
Dự kiến, Vietnam Airlines sẽ đền bù cho VALC hơn 11 triệu USD (gần 250 tỷ đồng) liên quan đến các chi phí chấm dứt trước hạn hợp đồng ATR.
Trong năm 2016, VALC đã tiến hành bán đấu giá và người trúng là liên danh Aviation Management Sale LLC (Mỹ) và Rotortrade Services Pte Ltd (Singapore) với tổng giá mua là 52,5 triệu USD.
Dù bên mua đã chuyển tiền đặt cọc 30% giá mua các máy bay vào tài khoản trung gian, việc đàm phán và ký hợp đồng vẫn chưa được thực hiện do bên mua trì hoãn vì chưa tìm được bên thuê lại.
Sau nhiều lần đối tác trì hoãn ký hợp đồng mua máy bay và đã qua hạn chót 28/2/2017 để ký hợp đồng đối tác đã không thể thực hiện. Hội đồng quản trị đã thống nhất việc hủy kết quả đấu giá lần 1 việc bán 5 tàu bay ATR72-500.
VALC sẽ tiếp tục phối hợp với Vietnam Airlines nỗ lực bán 5 tàu bay này trong năm 2017. Công ty đã đặt ra kế hoạch sẽ thanh lý được số máy bay này vào tháng 9/2017.
Năm 2017, VALC đặt kế hoạch đạt gần 73 triệu USD doanh thu từ hoạt động kinh doanh cùng 7 triệu doanh thu từ hoạt động tài chính. Lợi nhuận trước thuế dự kiến đạt 22,8 triệu USD.
Nếu thanh lý thành công lô máy bay ATR72, VALC sẽ thu về 64 triệu USD gồm tiền bán máy bay và đền bù từ Vietnam Airlines. Tuy vậy, chi phí thanh lý cũng xấp xỉ số tiền thu được.
Ngoài việc tiến hành thanh lý máy bay ATR72, Vietnam Airlines cũng có đề nghị VALC giảm giá thuê với các máy bay A321.
Khó kiếm được hợp đồng mới do cạnh tranh gay gắt từ các công ty Trung Quốc, Trung Đông
Trong năm 2016, VALC đã nhận được các yêu cầu chào đối với phương án đầu tư và cho thuê lại các máy bay A321-200NEO của Vietjet, A350-900 của Vietnam Airlines và A320-200CEO của Jetstar Pacific. Công ty đã tích cực đánh giá hiệu quả tài chính và xây dựng bản chào sơ bộ cạnh tranh nhất gửi các hãng hàng không này.
Nhưng phản hồi nhận được cho thấy các bản chào mà Vietjet, Vietnam Airlines hay Jetstar Pacific nhận được từ các đối tác khác có giá thuê, điều kiện đặt cọc và quỹ bảo dưỡng cạnh tranh hơn so với phương án của VALC; đặc biệt là các bản chào từ các đối tác Trung Quốc và Trung Đông là các công ty cho thuê mới tham gia trên thị trường với mục đích tranh giành thị trường nên đã hạ chi phí vốn xuống mức rất thấp.
Trước tình hình này, VALC cho biết sẽ bám sát hoạt động của Vietnam Airlines và các khách hàng tiềm năng khác để tìm kiếm cơ hội kinh doanh.
Ngoài ra, VALC cũng đã trao đổi làm việc với hãng GlobalTrans Air về một số kế hoạch khai thác tàu bay trực thăng, tàu bay cánh bằng loại vừa và nhỏ.
Theo Kiến Khang/Trí thức trẻ
