Giá các mẫu smartphone hiện có trên thị trường đã tăng khoảng 15% trong năm nay, trong khi những mẫu mới ra mắt đều có giá thành cao hơn 25% so với năm ngoái. Tình trạng thiếu hụt chip nhớ trên toàn cầu, do nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI, đang khiến chi phí sản xuất smartphone leo thang.
Trên thực tế, các nhà sản xuất smartphone Trung Quốc như Xiaomi, Oppo, Vivo và Huawei - những doanh nghiệp lâu nay luôn đi đầu trong phân khúc điện thoại giá phải chăng và chiếm 60% trên tổng số điện thoại được xuất xưởng trên toàn cầu - đã buộc phải cắt giảm mạnh các dòng điện thoại giá rẻ trong năm nay khi chi phí chip nhớ tăng lên. Thay vào đó, các hãng ưu tiên cho những thiết bị cao cấp có biên lợi nhuận lớn hơn.
Trong năm 2025, hơn 1/4 số smartphone được xuất xưởng trên toàn cầu có giá dưới 150 USD nhưng phân khúc này đang nhanh chóng bị thu hẹp.
“Các công ty Trung Quốc thà giảm đầu tư vào nhóm sản phẩm dưới 150 - 200 USD để dành thêm nguồn lực cho các mẫu điện thoại có biên lợi nhuận cao hơn, thương hiệu, trải nghiệm người dùng và AI”, ông Ivan Lam, chuyên gia phân tích cấp cao tại công ty nghiên cứu Counterpoint, nói với Rest of World.
Mức tăng giá smartphone có sự khác biệt đáng kể giữa các khu vực. Giá đã tăng 21% tại Ấn Độ, 19% tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và 18% tại Trung Đông và châu Phi. Nhưng tại Mỹ, mức tăng chỉ là 5%.
Trong khi đó, số lượng smartphone dưới 100 USD đã giảm gần 60% trong quý 2/2026 so với cùng kỳ năm trước, theo IDC.
Cụ thể, tại Ấn Độ, Xiaomi đã tăng giá mẫu Redmi 15C phiên bản 128GB từ 12.499 rupee (140 USD) khi ra mắt vào tháng 12 năm ngoái lên 16.999 rupee (190 USD) vào tháng 6/2026, tương đương mức tăng 36%. Ở Đông Nam Á, lượng smartphone dưới 100 USD được Oppo xuất xưởng đã giảm 96%, trong khi Vivo đưa mẫu điện thoại giá rẻ chủ lực của hãng lên trên ngưỡng 100 USD tại phần lớn các thị trường, theo công ty nghiên cứu Omdia. Tại châu Phi, nơi 81% smartphone được xuất xưởng trong năm ngoái có giá dưới 200 USD, lượng điện thoại dưới 100 USD được xuất xưởng đã giảm 34% so với cùng kỳ năm trước trong quý 2/2026.
“Những mẫu điện thoại trước đây có giá dưới 150 USD nay có thể trở thành dưới 250 USD, hoặc thậm chí 300 USD”, ông Ivan Lam lưu ý, đồng thời cho biết ông không kỳ vọng chi phí sẽ quay trở lại mức trước năm 2025.
Ramon Llamas, giám đốc nghiên cứu mảng thiết bị di động tại công ty nghiên cứu và tư vấn thị trường IDC, nói với Rest of World rằng tình trạng thiếu chip nhớ khó có thể sớm được cải thiện. “Có 3 nhà sản xuất chip nhớ lớn và vào cuối năm 2025, cả 3 đều chuyển phần lớn nguồn cung của mình sang các trung tâm AI thay vì lĩnh vực điện tử tiêu dùng. Điều đó khiến nhiều công ty phải chạy đua để tìm nguồn hàng tồn kho. … Tình trạng khan hiếm đã đẩy giá chip nhớ lên cao, và những đợt tăng giá đó cuối cùng được chuyển sang người tiêu dùng””, ông Llamas giải thích.
Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology chiếm hơn 90% thị trường chip nhớ toàn cầu. Những công ty này đã thiết lập nhiều quan hệ hợp tác với các tập đoàn AI lớn của Mỹ trong những năm gần đây. S&P Global ước tính chi tiêu vốn của các công ty cung cấp dịch vụ đám mây quy mô siêu lớn của Mỹ, bao gồm Alphabet, Amazon, Microsoft, Meta, Oracle và SpaceX, sẽ vượt 1.300 tỷ USD vào năm 2027, tăng từ mức dự kiến 870 tỷ USD trong năm 2026 và 470 tỷ USD trong năm 2025.
GSMA, hiệp hội ngành di động toàn cầu, trước đó dự báo sẽ có thêm gần 800 triệu người sử dụng Internet di động vào năm 2030. Tuy nhiên, tổ chức này lo ngại chi phí smartphone tăng cao có thể ảnh hưởng đến dự báo trên và nới rộng khoảng cách bất bình đẳng số, bà Claire Sibthorpe, người phụ trách lĩnh vực hòa nhập số tại quỹ phi lợi nhuận của GSMA, nói.
Theo báo cáo tháng 9 của GSMA, giá smartphone vẫn là một rào cản lớn đối với các nhóm thu nhập thấp trong việc tiếp cận Internet. Một thiết bị phổ thông dành cho người mới sử dụng có chi phí tương đương 44% thu nhập hàng tháng của 20% người nghèo nhất, và lên tới 76% đối với người dân ở khu vực châu Phi hạ Sahara.
“Khi smartphone trở nên quá đắt đỏ, người tiêu dùng phải đưa ra những lựa chọn khó khăn để duy trì kết nối. Họ có thể trì hoãn việc nâng cấp, vay hoặc dùng chung thiết bị, tiếp tục sử dụng những chiếc điện thoại phổ thông cũ, hoặc ngừng truy cập Internet khi không thể thay thế một thiết bị đã hỏng hoặc bị đánh cắp. Trong nhiều trường hợp, điều đó có nghĩa là họ hoàn toàn không có một thiết bị kết nối Internet”, bà Claire Sibthorpe chỉ ra.
