Hà Lan là quốc gia gần đây nhất đã rút một lượng lớn vàng dự trữ ra khỏi Mỹ. Ngân hàng Trung ương Hà Lan thông báo sẽ chuyển 86 tấn vàng từ New York và Canada sang London, viện dẫn lý do tình hình bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng.
“Việc phân bổ lượng vàng dự trữ cân bằng hơn giữa Bắc Mỹ, Vương quốc Anh và Hà Lan giúp phân tán rủi ro, đồng thời tạo điều kiện để số vàng này sẵn sàng được sử dụng hơn trong trường hợp xảy ra khủng hoảng”, Ngân hàng Trung ương Hà Lan (DNB) cho biết trong tuyên bố. Theo ngân hàng này, số vàng được lưu giữ tại Ngân hàng Anh ở London phải đáp ứng các tiêu chuẩn thương mại quốc tế hiện đại và được xem là loại vàng có khả năng giao dịch dễ dàng nhất thế giới. Vì vậy, đây cũng sẽ là nguồn vàng mà DNB có thể tiếp cận nhanh chóng nhất khi khủng hoảng xảy ra.
“London là trung tâm lưu trữ và giao dịch vàng vượt trội, sở hữu thị trường vàng vật chất có quy mô sâu rộng và thanh khoản cao nhất thế giới. Tiêu đề thông báo của DNB đã nói lên điều đó khi nhấn mạnh việc chuyển vàng nhằm cải thiện tính thanh khoản và khả năng giao dịch”, ông Adrian Ash, Giám đốc nghiên cứu tại BullionVault, nền tảng trực tuyến cho phép nhà đầu tư cá nhân giao dịch vàng, bạc, bạch kim và palladium vật chất, nói với Newsweek.
Trước khi điều chỉnh, DNB lưu giữ 31,3% lượng vàng dự trữ tại New York và 19,7% tại Ottawa. Sau khi chuyển đổi, tỷ trọng vàng ở cả hai địa điểm này đều giảm xuống còn 18,5%, trong khi tỷ trọng tại London tăng từ 18,1% lên 32,1%. Phần còn lại, tương đương 30,8% lượng vàng của DNB, được lưu giữ tại Hà Lan.
LÀN SÓNG CHUYỂN VÀNG RA KHỎI MỸ
Pháp cũng đã bán toàn bộ số vàng (129 tấn), tương đương khoảng 5% tổng lượng vàng dự trữ của nước này, còn lưu giữ tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh New York trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 1/2026. Với số tiền thu được, ngân hàng đã mua một lượng vàng mới tương đương tại châu Âu. Số vàng này hiện được lưu giữ tại Paris cùng với phần dự trữ còn lại của Pháp, nâng tổng lượng vàng dự trữ của nước này lên khoảng 2.437 tấn.
Tuy nhiên, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp François Villeroy de Galhau khi đó khẳng định quyết định này không xuất phát từ động cơ chính trị.
Ông Adrian Ash cho rằng thật khó để tin rằng các quyết định này hoàn toàn không mang yếu tố chính trị. Ông so sánh tình hình hiện nay với sự dịch chuyển vàng trên toàn cầu trong giai đoạn 2022 - 2024. “Nhiều nhà phân tích và chuyên gia bình luận cho rằng lượng vàng do Ngân hàng Anh bảo quản bị suy giảm trong giai đoạn 2022 - 2024 xuất phát từ những lo ngại địa chính trị, trước các biện pháp trừng phạt của Anh đối với Nga, cũng như trường hợp chính phủ Venezuela không được công nhận là chính quyền hợp pháp và vì thế bị từ chối tiếp cận số vàng của nước này đang lưu giữ tại London”, ông Ash nói với Newsweek.
Ông nói thêm: “Cả hai vấn đề đó đến nay vẫn chưa được giải quyết. Tuy nhiên, lượng vàng do Ngân hàng Anh bảo quản hiện đã trở lại mức trước đây, trong khi lượng vàng của các ngân hàng trung ương nước ngoài tại Fed chi nhánh New York lại giảm từ giữa năm 2025".
Ông Krishnan Gopaul thuộc Hội đồng Vàng Thế giới cho biết, nhìn chung, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã tăng hoạt động mua vàng kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Ông giải thích thêm, sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 là cuộc khủng hoảng nợ công tại khu vực đồng euro, tiếp đến là hàng loạt khủng hoảng chính trị, đại dịch cùng tình trạng bất ổn và xung đột địa chính trị kéo dài. Những biến động này khiến vàng ngày càng được chú ý như một tài sản trú ẩn an toàn.
Một khảo sát gần đây của Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy các ngân hàng trung ương đã tích lũy trung bình 1.000 tấn vàng mỗi năm trong bốn năm qua, tăng gấp đôi mức bình quân 500 tấn mỗi năm của thập kỷ trước đó.
Ông Krishnan Gopaul nhấn mạnh, công tác quản lý dự trữ đã trở nên vô cùng quan trọng. Dù việc tập trung vào những rủi ro tiêu cực có thể xảy ra tại một khu vực pháp lý như Mỹ dường như là điều hiển nhiên, một phần lý do đằng sau các quyết định này còn là bảo đảm vàng được lưu giữ gần với quốc gia sở hữu nhất có thể, đồng thời đặt tại một trung tâm giao dịch có tốc độ luân chuyển nhanh.
BÀI TOÀN NIỀM TIN
Một số chính trị gia tại Đức và Italy, hai quốc gia lần lượt sở hữu lượng vàng dự trữ lớn thứ hai và thứ ba thế giới, cũng đều đã kêu gọi đưa vàng của nước mình ra khỏi Mỹ. Những lời kêu gọi này xuất phát từ lo ngại về chính sách khó dự đoán của chính quyền Tổng thống Donald Trump và mối quan hệ căng thẳng giữa Washington với Liên minh châu Âu (EU).
Vào mùa hè năm 2017, dưới nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, Bundesbank đã hoàn tất việc chuyển 300 tấn vàng từ Fed chi nhánh New York về Frankfurt (Đức). Động thái này nằm trong kế hoạch của ngân hàng nhằm đưa phần lớn lượng vàng dự trữ quốc gia về lưu giữ trong các hầm chứa tại Frankfurt. Khi đó, 36,6% lượng vàng của Đức, tương đương 1.000 tấn vàng, vẫn được giữ tại Fed chi nhánh New York.
“Ý tưởng ở đây là khi khủng hoảng hoặc giai đoạn căng thẳng xảy ra, số vàng đó có thể được huy động để sử dụng. London gần như là “trái tim” của thị trường vàng, với hoạt động giao dịch vô cùng sôi động và thanh khoản rất cao. Vì vậy, khi khủng hoảng xảy ra, đây chính là nơi bạn muốn lưu giữ vàng của mình”, ông Gopaul nhấn mạnh.
Ngân hàng Anh là một trong những tổ chức lưu giữ và bảo quản vàng lớn trên thế giới. Ước tính ngân hàng này đang nắm giữ khoảng 400.000 thỏi vàng, trị giá khoảng 270 tỷ USD, tương đương 232 tỷ euro.
Việc chuyển vàng đến một địa điểm như London vốn đã có sức hấp dẫn riêng đối với các tổ chức châu Âu. Tuy nhiên, rõ ràng là những nghi ngờ về độ tin cậy của Mỹ trong thời kỳ Tổng thống Trump cũng như về toàn bộ hệ thống tài chính nước này đang tác động đến các quyết định phân bổ tài sản. Tuần trước, người đứng đầu quỹ đầu tư quốc gia khổng lồ trị giá 2.300 tỷ USD của Na Uy cho biết quỹ cần cắt giảm đáng kể mức độ nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ. Quyết định này dường như xuất phát từ những lo ngại về thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ. Lạm phát và nợ công tăng mạnh đang đẩy chi phí vay vốn lên cao, đồng thời khiến các nhà đầu tư lo ngại.
Bên cạnh các vấn đề cụ thể của thị trường tài chính, loạt tuyên bố của ông Trump về Greenland cùng các lời đe dọa ngầm liên tục nhằm vào EU càng làm gia tăng lý do để các tổ chức châu Âu muốn thay đổi nơi lưu giữ tài sản.
Vậy những động thái này có ý nghĩa gì đối với Mỹ? Ông Adrian Ash của BullionVault cho biết không có “mối liên hệ cơ học” nào giữa việc một quốc gia được lựa chọn làm nơi lưu giữ vàng và giá trị đồng tiền của quốc gia đó. Ông đưa ra nhận định này khi giải thích những hệ quả, nếu có, đối với Mỹ từ việc các nước chuyển vàng ra khỏi nước này. “Đồng bảng Anh từ lâu đã mất vị thế thống trị trên thị trường ngoại hối, dù London vẫn là nơi đặt thị trường vàng vật chất hàng đầu thế giới. Trong khi đó, chính phủ Trung Quốc đang thúc đẩy Hồng Kông và Thượng Hải trở thành những địa điểm tiềm năng để các ngân hàng trung ương khác lưu giữ một phần vàng dự trữ. Điều này gắn liền với tham vọng mà Bắc Kinh đã công khai về việc thúc đẩy đồng nhân dân tệ được sử dụng rộng rãi hơn trong thương mại, tài chính và quản lý dự trữ”, ông Ash lưu ý.