John Yeley đã dành 26 năm qua để làm việc tại trang trại nơi gia đình ông sở hữu từ năm 1852. Ông Yeley là thế hệ thứ 7 điều hành trang trại tại bang Illinois (Mỹ). Dù dự định vẫn tiếp tục công việc này, ông không chắc mình có muốn cậu con trai 16 tuổi và cô con gái 12 tuổi tiếp quản trang trại hay không, bởi tình hình kinh tế hiện nay quá khó khăn.
Ông Yeley cũng như nhiều người nông dân khác đều đồng ý rằng ngành nông nghiệp Mỹ đang trải qua một cuộc suy thoái đầy đau đớn.
Các trang trại đang phải đối mặt với tình trạng giá dầu diesel cao kỷ lục. Bên cạnh đó, tranh chấp thương mại khiến họ đi mất khả năng tiếp cận những thị trường quan trọng. Cuộc chiến tại Ukraine và Trung Đông cũng đẩy chi phí phân bón tăng vọt, trong bối cảnh người nông dân đồng thời phải trả lãi suất cao hơn cho các khoản vay cần thiết để trang trải chi phí từ lúc gieo trồng đến khi thu hoạch.
Hiện tại, giá dầu diesel là vấn đề cấp bách nhất đối với người nông dân.
Diesel là loại nhiên liệu chủ lực để vận hành các thiết bị nông nghiệp như máy kéo và máy gặt đập liên hợp. Giá diesel bình quân trên toàn nước Mỹ thậm chí còn tăng nhanh hơn giá xăng và hiện ở gần mức cao kỷ lục là 6,53 USD/gallon. Tại nhiều bang thuộc vùng vành đai nông nghiệp Trung Tây, giá còn cao hơn nữa. Chẳng hạn, giá diesel bình quân tại Illinois tính đến cuối tuần trước là 6,82 USD/gallon.
Người nông dân thường cần mua hàng nghìn gallon diesel mỗi năm. Như trường hợp của ông Yeley là 8.500 gallon mỗi lần, 2 lần/năm, để vận hành máy móc. “Đây là năm đầu tiên trong cuộc đời trưởng thành của tôi mà trang trại không mua nguyên một chuyến xe bồn vào mùa xuân hoặc mùa thu vì chi phí nhiên liệu. Chúng tôi phải mua nhỏ giọt... mỗi lần 1.000 hoặc 1.500 gallon, với hy vọng giá sẽ giảm”, ông nói.
Một trường hợp khác từ Sammy Tookey, chủ trang trại trồng nông sản ở phía Bắc California, người đã phải tăng giá bán sản phẩm nhưng vẫn chẳng thể đỡ đần được chi phí.
Sam Tookey đang cảm nhận rõ sức ép từ việc giá dầu diesel tăng, cùng với giá thùng carton và phân bón neo ở mốc cao.
Dù dự định sẽ tiếp tục gieo trồng vào mùa xuân tới, ông Tookey không chắc mình sẽ còn làm nông trong bao lâu nữa. Bản thân ông Tookey sẽ kết hôn vào cuối tháng 10 và lo lắng về việc làm thế nào để có thể nuôi sống các con.
Cha dượng của Tookey, ông George Kibby, có cái nhìn bi quan hơn về tình trạng hiện nay của ngành nông nghiệp. Ông cho rằng chi phí đất đai, máy móc, nhân công, cùng với sự bất ổn của giá các mặt hàng thiết yếu khiến việc kiếm sống từ nghề nông ngày nay trở nên bất khả thi. “Những nông dân nhỏ như chúng tôi chẳng còn nhiều cơ hội. Làm việc quần quật nhưng không kiếm được tiền”, ông than thở.
Bên cạnh chi phí nguyên vật liệu, còn nhiều yếu tố khác đang gây sức ép lên người nông dân.
Phần lớn người nông dân vay các khoản vay ngắn hạn để trang trải chi phí từ lúc gieo trồng đến khi thu hoạch. Khi các ngân hàng trung ương nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát, chi phí vay vốn bị đẩy lên cao.
Ông Aaron Lehman, Chủ tịch Liên đoàn Nông dân Iowa và là nông dân thế hệ thứ 5, cho biết: “Nghề nông vốn có những giai đoạn lên xuống một cách tự nhiên, nhưng khi tình trạng khó khăn kéo dài từ năm này qua năm khác, cuối cùng thì bạn sẽ không còn được xem là một khách hàng vay vốn có khả năng tín nhiệm tốt, và bạn không thể vay tiền để tiếp tục làm nông”.
Theo dữ liệu hồ sơ phá sản liên bang, số vụ phá sản trong lĩnh vực nông nghiệp đã tăng 20% trong 12 tháng kết thúc vào tháng 6/2026 so với cùng kỳ năm trước đó. Tuy nhiên, luật sư Tom Ajamie cho rằng điều tồi tệ nhất vẫn còn chưa đến.
“Nhiều nông dân đang ở bên bờ vực phá sản. Điều gì sẽ xảy ra trong 2, 4 hay 5 tháng tới? Rất nhiều người hiện chỉ đang cố bám trụ từng chút một. Bạn sẽ thấy con số vụ phá sản tăng lên nhanh chóng, tôi đảm bảo”, luật sư nhấn mạnh.
Một số nghị sĩ đến từ các bang nông nghiệp, như Thượng nghị sĩ Cộng hòa Charles Grassley của Iowa, đã gây sức ép với chính quyền Donald Trump để đưa ra lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel như một biện pháp mang lại cứu trợ tức thời. Dù vậy, nhiều chuyên gia năng lượng cho rằng biện pháp này sẽ chưa thể giúp hạ giá dầu diesel.
Liên đoàn Nông trại Mỹ và các tổ chức nông nghiệp khác đang thúc đẩy việc thông qua một đạo luật nông nghiệp mới, vốn đang được Hạ viện thông qua. Dự luật đề xuất các biện pháp hỗ trợ nông dân, chẳng hạn nâng hạn mức các khoản vay nông nghiệp liên bang.
Nhưng ngay cả khi một dự luật cuối cùng được thông qua, hay khi giá dầu diesel giảm vào cuối năm nay, thì những điều đó cũng chẳng thể giúp được những nông dân đang thu hoạch mùa vụ ngay lúc này.
