Tại Vương quốc Anh, xe điện Trung Quốc chỉ phải chịu mức thuế nhập khẩu thông thường 10%, do vậy, đây là một trong những thị trường lớn ở nước ngoài chưa áp dụng các mức thuế bổ sung dành riêng cho hàng hóa Trung Quốc, bên cạnh Nhật Bản và Na Uy.
Điều này hoàn toàn khác với nước Mỹ, nơi có mức thuế lên đến 100% đã chặn đường xe điện Trung Quốc bước chân vào thị trường. Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU), đối tác thương mại lớn nhất của Anh, cũng áp thuế bổ sung lên tới 35,3% đối với xe điện Trung Quốc tùy theo từng nhà sản xuất, cùng với mức thuế nhập khẩu thông thường 10% áp dụng với tất cả ô tô nước ngoài.
Giờ đây, Vương quốc Anh đứng trước một lựa chọn khó khăn khi các đề xuất của EU có thể buộc nước này áp thuế để có chính sách tương đồng với khối. Vừa qua, tờ The Sunday Times đưa tin Bộ trưởng Kinh doanh Anh Jonathan Reynolds đang cân nhắc áp dụng mức thuế đối với xe điện Trung Quốc tương đương EU, nhằm nhằm tránh những bất lợi mà đề xuất mang tên “Sản xuất tại châu Âu” (Made in Europe) có thể gây ra cho các doanh nghiệp Anh đang xuất khẩu hàng hóa sang EU.
Một người phát ngôn của Chính phủ Anh nhắc lại với CNBC rằng nước này chưa áp thuế đối với xe điện Trung Quốc, đồng thời cho biết: “Chúng tôi tiếp tục trao đổi chặt chẽ với các lãnh đạo ngành công nghiệp để bảo đảm cách tiếp cận của mình phản ánh lợi ích của ngành và lợi ích quốc gia của Anh”.
Đạo luật Made in Europe, thuộc Đạo luật Thúc đẩy Công nghiệp (Industrial Accelerator Act) của EU, được thiết kế nhằm bảo vệ các ngành công nghiệp trong khối trước sự cạnh tranh quốc tế, thông qua việc ưu tiên hàng hóa được sản xuất tại châu Âu.
Hồi tháng 9, một quan chức EU nói với Financial Times rằng London cần tăng thuế đối với xe điện Trung Quốc và điều chỉnh chính sách thương mại sát hơn với EU để tránh các rào cản từ sáng kiến Made in Europe. Đây là quyết định đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng, trong bối cảnh Thủ tướng Andy Burnham mong muốn tái thiết lập quan hệ với EU trong khi nguy cơ Trung Quốc đáp trả bằng các biện pháp trả đũa vẫn hiện hữu.
Một người phát ngôn của Đại sứ quán Trung Quốc tại London cho biết cơ quan này đã bày tỏ quan ngại với Anh về những thông tin liên quan đến khả năng áp thuế. “Trung Quốc kiên quyết phản đối mọi hành vi phân biệt đối xử liên quan đến việc tăng thuế hoặc áp dụng các biện pháp hạn chế đối với sản phẩm Trung Quốc”, người phát ngôn tuyên bố và nói thêm rằng phía Trung Quốc sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến và có phản ứng phù hợp.
Trên thực tế, các thương hiệu ô tô Trung Quốc đang nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần tại Anh. Theo phân tích của Jato Dynamics, số lượt đăng ký xe của các hãng sản xuất ô tô Trung Quốc, bao gồm cả xe thuần điện chạy bằng pin và xe hybrid, đạt 519.424 chiếc trong giai đoạn từ đầu tháng 1 đến hết tháng 8/2026. Con số này đưa thị phần của các hãng Trung Quốc lên 28,1%, tăng mạnh so với mức 12,9% trong cùng kỳ năm 2025. Xe hybrid đóng góp phần tăng trưởng lớn hơn, với số lượt đăng ký tăng thêm 62.655 chiếc, so với mức tăng 32.565 chiếc của xe thuần điện chạy bằng pin.
Mẫu xe bán chạy nhất tại Anh trong tháng trước không phải Tesla hay Ford, mà là Jaecoo 7 đến từ Trung Quốc. Mẫu SUV cỡ trung này được đặt biệt danh là “Range Rover phiên bản Temu”. Tại Anh, xe có giá khởi điểm khoảng 29.000 bảng Anh, tương đương 38.350 USD, trong khi một chiếc Land Rover Discovery Sport có giá khoảng 45.500 bảng.
Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT), doanh số Jaecoo 7 trên toàn quốc đạt 10.814 chiếc trong tháng 9, vượt qua Tesla Model 3, Ford Puma và Kia Sportage.
“Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với việc hoạch định chính sách”, ông Paul Hilton, Giám đốc bộ phận bán lẻ của Jato Dynamics, nói với CNBC qua email. Theo ông, các mức thuế chỉ nhắm vào xe điện chạy bằng pin được sản xuất tại Trung Quốc có thể làm chậm đà mở rộng của một phân khúc, nhưng sẽ không giải quyết được sự tăng trưởng của xe hybrid, các phương tiện được sản xuất bên ngoài Trung Quốc hay những lợi thế nền tảng về chi phí, tốc độ đưa sản phẩm mới ra thị trường và chuỗi cung ứng.
Ông nói thêm: “Một phản ứng bền vững của Anh nên kết hợp các biện pháp khắc phục thương mại dựa trên bằng chứng với những chính sách khuyến khích sản xuất trong nước, giảm chi phí năng lượng và pin để tăng sức cạnh tranh, phát triển hạ tầng sạc, nâng cao kỹ năng lao động và điều chỉnh chính sách phù hợp với các quy định về tiếp cận thị trường châu Âu”.
Ông Rico Luman, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách lĩnh vực vận tải và logistics tại ING nhận định rằng khoảng cách chính sách ngày càng lớn giữa Anh và EU đang khiến London có ít lựa chọn, ngoài việc áp thuế, nếu muốn duy trì sân chơi bình đẳng với khối. Trao đổi với CNBC qua email, ông Luman cho rằng việc bị loại khỏi sáng kiến Made in Europe có thể gây ra những hậu quả đáng kể đối với các doanh nghiệp, khiến Vương quốc Anh khó tránh khỏi việc phải điều chỉnh chính sách thương mại theo hướng gần gũi hơn với EU.
