Việc Malaysia bất ngờ trở lại tổ chức một chặng đua Công thức 1 (F1) duy nhất vào cuối tuần này, trong vai trò địa điểm thay thế cho chặng đua Bahrain ở Trung Đông, sẽ không chỉ là một “buổi diễn tập” cho khả năng tái xuất chính thức trên lịch đua, mà còn có thể tạo cú hích toàn diện cho du lịch, kinh tế của Malaysia và khu vực Đông Nam Á.
Theo Hong Leong Investment Bank, trong khi Malaysia được dự báo có thể thu về tới 1,3 tỷ ringgit (318,5 triệu USD) thì Bahrain sẽ chịu thiệt hại kinh tế ước tính 100 triệu USD.
Cơ hội lần này đã khiến Malaysia tiêu tốn khoảng 16 triệu ringgit để nâng cấp đường đua lên tiêu chuẩn F1, thấp hơn nhiều so với khoản phí đăng cai hàng năm trước đây từng vượt 300 triệu ringgit.
Malaysia từng là một điểm dừng thường xuyên trong lịch đua F1 từ năm 1999 đến 2017, nhưng rút khỏi giải do chi phí cao và lợi ích thu về hạn chế, sau khi Singapore chính thức gia nhập lịch đua vào năm 2008.
Bối cảnh hiện nay đã thay đổi, khi môn thể thao này ghi nhận mức tăng 30,7% về tổng lượng người xem truyền hình hàng năm trong giai đoạn 2017 - 2025, cùng với thành công trên toàn cầu của loạt phim tài liệu “Formula 1: Drive to Survive” trên Netflix.
Tiến sĩ Simon Chadwick, giáo sư về thể thao AfroEurasian tại Trường Kinh doanh Emlyon ở Paris (Pháp), cho biết F1 đã chuyển sang mô hình kinh tế trải nghiệm, trong đó thành công đòi hỏi hoạt động “glamscaping” - kết hợp âm nhạc, thời trang và phong cách sống để hướng tới nhóm người hâm mộ Gen Z, những người không chỉ muốn theo dõi những chiếc xe đua mà còn muốn có được khoảnh khắc đẳng cấp để chia sẻ trên mạng xã hội.
Chặng đua Malaysia sẽ diễn ra từ 2/10 đến 4/10, trong khi chặng đua ban đêm tại Singapore diễn ra từ ngày 9 đến 11/10.
Nếu đợt thử nghiệm này thành công, Sepang có thể nâng được vị thế của mình trong lịch đấu F1. Ông Azhan Shafriman Hanif, CEO của Trường đua Quốc tế Sepang, trước đây từng gọi việc Malaysia rời lịch đua là một sai lầm, đồng thời lưu ý rằng quyết định này diễn ra ngay trước khi F1 bước vào giai đoạn bùng nổ.
BIẾN CƠ HỘI THÀNH THÀNH TÍCH THỰC
Matthew Marsh, nhà sáng lập công ty tư vấn tiếp thị đua xe EDJ Motorsport, cho rằng việc Malaysia rời F1 vào năm 2017 bắt nguồn từ cách nhìn không chính xác về chặng đua khi chỉ tiếp cận sự kiện dưới góc độ tiếp thị hiệu suất. Theo cựu tay đua đường trường này, việc kỳ vọng doanh thu bán vé có thể bù đắp khoản chi phí đăng cai ước tính 80 - 100 triệu USD mỗi năm đã bỏ qua giá trị của F1 với tư cách một nền tảng có khả năng nâng cao nhận diện quốc gia.
Đây là chiến lược mà Singapore đã thực hiện thành công khi không quá kỳ vọng riêng sự kiện này phải tự cân đối thu - chi.
Để duy trì một chặng đua liên tiếp lâu dài, Malaysia phải hiện đại hóa trải nghiệm dành cho người tiêu dùng. Mặc dù nằm gần sân bay, Sepang trong lịch sử từng gặp tình trạng ùn tắc giao thông và thiếu hụt cơ sở hạ tầng.
Ông Marsh lưu ý, các địa điểm tổ chức F1 hiện đại đòi hỏi hệ thống giao thông công cộng thuận tiện, liền mạch và các tiện ích cơ bản ổn định như Wi-Fi chất lượng cao và hệ thống điều hòa không khí, những yếu tố mà Sepang trước đây còn thiếu.
Các rào cản thương mại cũng vẫn tồn tại.
Theo số liệu thống kê của chính F1, người hâm mộ nhìn chung chỉ tham dự một chặng đua mỗi năm do chi phí cao. Ông William Saunders, người phụ trách mảng F1 tại MKTG, một công ty tiếp thị thể thao và giải trí, cảnh báo rằng ngay cả với các cặp chặng đua diễn ra liên tiếp tại châu Âu, người hâm mộ cũng hiếm khi tham dự cả hai.
Giá vé, vé máy bay và khách sạn tăng cao cũng đang biến việc trực tiếp xem các chặng đua dần trở thành một hoạt động dành cho tầng lớp trung lưu khá giả.
Bên cạnh đó, nguy cơ cạnh tranh giành tài trợ từ các doanh nghiệp cũng cần được đánh giá tới. Có thể các nhà tài trợ sẽ ưu tiên Singapore do mức độ nhận diện toàn cầu cao hơn. Những doanh nghiệp lớn như Ngân hàng Standard Chartered, vốn đặt trọng tâm ở thị trường Singapore, nhiều khả năng chỉ tài trợ cho chặng đua Malaysia nếu chặng được bố trí ở đầu kia của lịch đua, chẳng hạn vào tháng 3, để tránh trùng lặp với thời điểm ra ngân sách marketing trong khu vực.
Ngoài ra, Malaysia vẫn còn mối lo cạnh tranh từ các đối thủ trong khu vực. Năm 2025, Nội các Thái Lan đã phê duyệt đề xuất trị giá 40 tỷ baht (1,2 tỷ USD) để đăng cai một chặng đua tại Bangkok vào năm 2028.
Theo Tiến sĩ Samer Elhajjar, giảng viên cao cấp tại Khoa Marketing thuộc Trường Kinh doanh của Đại học Quốc gia Singapore, Malaysia có một số lợi thế nhất định. Ông cho rằng dù Thái Lan sở hữu quy mô thị trường lớn hơn, nhưng Malaysia có lợi thế gắn bó lâu năm hơn với F1.
Tuy nhiên, ông Marsh tỏ ra rất hoài nghi về khả năng Sepang có thể giành được một vị trí lâu dài trong lịch F1. Ông cho rằng chặng đua năm nay về cơ bản là một sự thay thế để lấp đầy khoảng trống trong lịch đua, thay vì một cuộc thử sức thực sự. Với lịch F1 được giới hạn ở 24 chặng đua và khoảng 5 quốc gia sẵn sàng trả đầy đủ chi phí đăng cai, Malaysia sẽ phải đối mặt với mức phí mà trước đây nước này từng đánh giá là không khả thi.
Vấn đề không chỉ nằm ở lịch đua năm 2026. Dù Bahrain đã chính thức được đưa trở lại vị trí chặng mở màn mùa giải vào tháng 3/2027, nhưng tình trạng xung đột leo thang tại Trung Đông vẫn mang tới nhiều rủi ro. Nếu xung đột tiếp diễn, F1 một lần nữa sẽ cần một địa điểm thay thế đáng tin cậy cho chặng đua đầu mùa. Và Sepang có thể được đưa lên đầu danh sách lựa chọn cho bất kỳ chặng đua nào bị hủy vào năm 2027 nếu sự kiện trong tháng 10 này diễn ra thành công.
CÙNG SINGAPORE NÂNG CAO HÌNH ẢNH CHO KHU VỰC
Nếu Malaysia giành được một suất trở lại lâu dài, điều này có thể tạo thêm lợi ích cộng hưởng cho chặng đua Singapore, lượng khách du lịch tới khu vực cũng như các ngành liên quan như hàng không và dịch vụ lưu trú.
Những lo ngại rằng Malaysia sẽ “cướp” mất lượng khán giả của Singapore phần lớn không có cơ sở. Tiến sĩ Simon Chadwick của Trường Kinh doanh Emlyon ở Paris (Pháp) cho biết dù về lý thuyết, một chặng đua có chi phí thấp hơn và nằm gần Singapore có thể đe dọa đến lượng khán giả của chặng đua tại đảo quốc, nhưng tác động là không đáng kể.
Tiến sĩ Samer Elhajjar, giảng viên của Đại học Quốc gia Singapore nhận định, hai chặng đua mang đến những giá trị rất khác nhau và hướng tới các nhóm khách hàng khác nhau.
Ông William Saunders tại MKTG cũng đồng tình với quan điểm này. Ông chỉ ra rằng hai sự kiện có thể cùng thành công vì chúng mang đến diện mạo và cảm nhận rất khác nhau. Ông đối chiếu chặng đua ban đêm đã có vị thế lâu năm tại Singapore với đường đua đường trường truyền thống diễn ra ban ngày ở Malaysia.
Tiến sĩ Chadwick cho rằng tiềm năng kết hợp cấp khu vực có thể được mô tả như một “cặp chặng đua Đông Nam Á”.
“Khi Singapore lần đầu gia nhập lịch đua, có lẽ nước này vẫn phải nhìn sang Malaysia. Nhưng sau hai thập kỷ, cán cân đã đảo chiều và Singapore hiện đã có vị trí vững chắc”, ông Saunders nhấn mạnh.
Theo ông, việc xếp hai chặng đua thành một cụm cũng thúc đẩy nỗ lực khu vực hóa lịch F1, đưa Singapore vào một chuỗi chặng đua khu vực thay vì để đảo quốc này đứng riêng lẻ vào mùa thu.
Tiến sĩ Elhajjar cho rằng lịch đua liên tiếp tạo ra hiệu ứng một chuyến đi cho khán giả. “Thay vì cạnh tranh để giành cùng một nhóm người hâm mộ..., họ có thể đang cùng nhau phát triển cả khu vực”, ông nói, đồng thời cho rằng du khách quốc tế có thể xem hai sự kiện như một chuỗi hành trình tới Đông Nam Á.
Dữ liệu từ nền tảng thanh toán Adyen trong tuần diễn ra chặng đua Singapore năm 2025 cho thấy khách quốc tế đóng góp 76% doanh thu khách sạn trong giai đoạn này. Điều đó giúp doanh thu khách sạn tăng 24% so với một tuần thông thường trong nửa cuối năm 2025. Doanh số bán lẻ tăng 27% trong cuối tuần diễn ra chặng đua, dẫn đầu là nhóm khách quốc tế mua sắm thời trang, với giá trị giao dịch trung bình cao hơn 183% so với khách địa phương, trong khi doanh thu thực phẩm và đồ uống tăng tới 31%.
Các doanh nghiệp địa phương kinh doanh trên những nền tảng thương mại điện tử như Shopee và Lazada cũng có vị thế thuận lợi để tận dụng lượng khách trong khu vực tăng lên, cùng với các ngành tài chính và y tế.
