Tại Hàn Quốc, những công việc như đi chợ, đưa đón con đi học hay tham gia các lớp học làm cha mẹ - vốn từ lâu được xem là trách nhiệm của phụ nữ - nay đang được đảm nhận bởi một thế hệ ông bố trẻ mới.
Theo Bộ Dữ liệu và Thống kê Hàn Quốc, trong quý 1 năm nay có 274.000 nam giới được xếp vào nhóm không tham gia lực lượng lao động vì bận chăm con hoặc làm việc nhà. Đây là mức cao nhất kể từ khi cơ quan này bắt đầu thống kê và tăng 16,6% so với cùng kỳ năm trước.
Động lực của xu hướng này đến từ yếu tố kinh tế, sự thay đổi trong nhận thức về vai trò giới và, trong nhiều trường hợp, đơn giản là họ nhận ra bản thân làm công việc này rất tốt.
"Tôi từng rất để ý ánh mắt của mọi người xung quanh”, anh Lee Yong-woo, 33 tuổi, một ông bố nội trợ, chia sẻ. Anh Lee nghỉ việc tại công ty công nghệ thông tin sau sáu năm gắn bó. Hiện nay, mỗi ngày anh đều đưa con gái đến nhà trẻ rồi trở về nhà chuẩn bị bữa ăn cho gia đình.
“Tôi nhận ra rằng điều quan trọng không phải mọi người có thấy đàn ông nội trợ là điều khác thường hay không, mà là gia đình tôi có hạnh phúc hay không. Trước đây tôi chỉ là một trợ lý quản lý ở công ty, còn bây giờ tôi là “giám đốc điều hành” của cả gia đình”, anh nói.
Trong khi đó, vợ anh - một nhà quản lý tại tập đoàn lớn - tiếp tục đi làm vì thu nhập của cô cao gần gấp đôi chồng.
THẾ GIỚI CỦA ĐÀN ÔNG NỘI TRỢ
Một ông bố khác là anh Kim, 38 tuổi, sống tại quận Gwanak ở phía nam Seoul, cũng đưa ra quyết định tương tự. Vợ anh là một kế toán viên ở văn phòng công chứng lớn.
Hai ông bố Lee và Kim học may vá, chế biến thức ăn cho trẻ nhỏ thông qua YouTube. Họ thường xuyên trao đổi kinh nghiệm trên các cộng đồng nuôi dạy con trực tuyến, từ việc tìm tuyến đường đưa đón con nhanh nhất đến nhà trẻ cho tới cập nhật chương trình giảm giá tại siêu thị trước khi đi mua sắm.
Cả hai cho biết đã không ít lần bị nhân viên bảo vệ chung cư hỏi khi nhìn thấy họ đẩy xe nôi hoặc xách túi thực phẩm giữa ban ngày: "Anh không phải đi làm sao?"
Theo Lee và Kim, nhiều người vẫn xem đây là lựa chọn khác thường đối với đàn ông, nhưng với gia đình họ thì đó là quyết định hợp lý nhất.
Khi gặp phóng viên của tờ JoongAng Ilbo vào một ngày thứ Ba bình thường, trong túi mua sắm của anh Kim vẫn còn lộ ra những bó hành lá. "Ở đây bán rẻ hơn. Một cửa hàng khác bán một bó với giá 2.600 won (khoảng 1,7 USD), còn siêu thị giảm giá ngay gần đây chỉ bán 2.200 won”, anh Kim vui vẻ chia sẻ.
Ngay sau đó, anh hào hứng chia sẻ thực đơn bữa tối: "Hôm nay vợ tôi kết thúc chuyến công tác kéo dài 5 ngày và trở về nhà. Tôi đang định nấu canh bò cay yukgaejang với thật nhiều hành lá thái nhỏ theo kiểu cô ấy thích”.
Vợ của Kim cũng thừa nhận ban đầu cô từng cảm thấy áy náy. "Thành thật mà nói, lúc đầu tôi thấy có lỗi với chồng. Ở Hàn Quốc vẫn còn định kiến đối với đàn ông ở nhà làm nội trợ. Nhưng con chúng tôi phát triển rất tốt và tôi có thể tập trung cho công việc. Gia đình tôi đã tìm được nhịp sống phù hợp. Nhìn lại thì đó hoàn toàn là quyết định đúng đắn”, cô nói.
KHÔNG CHỈ LÀ VẤN ĐỀ KINH TẾ
Trước đây, nam giới thường chỉ trở thành người nội trợ sau khi mất việc hoặc đóng cửa doanh nghiệp. Tuy nhiên, hiện nay ngày càng nhiều gia đình chủ động lựa chọn mô hình này.
Theo báo cáo của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (Bank of Korea) công bố hồi tháng 4, tỷ lệ phụ nữ từ 25 đến 34 tuổi có bằng đại học trở lên tham gia lực lượng lao động đã đạt 95,5% so với nam giới trong năm ngoái, gần gấp đôi mức 51,5% của năm 2000.
Khoảng cách tham gia thị trường lao động giữa nam và nữ trẻ tuổi gần như đã biến mất. Số lượng phụ nữ làm việc trong các ngành nghề chuyên môn cũng đạt 101,4% so với nam giới trong năm ngoái, đồng nghĩa nữ giới đã gần như ngang bằng nam giới trong nhóm lao động trình độ cao.
Ông Kim Sung-hee, Viện trưởng Viện Chính sách Lao động Công nghiệp, nhận định: "Sự kết hợp giữa quy mô gia đình nhỏ, bình đẳng giới được cải thiện và việc ngày càng nhiều phụ nữ có công việc chuyên môn hoặc vị trí quản lý với thu nhập cao đã khiến các gia đình phân bổ lại thời gian và nguồn lực. Các gia đình đang tối ưu hóa hiệu quả khi một người tập trung chăm sóc con cái và việc nhà, trong khi người còn lại tập trung tạo thu nhập”.
Một người chồng nội trợ khác là anh Choi Won-hyeong, 35 tuổi, tự giới thiệu mình là "chỉ huy đội hậu phương”, một biệt danh vợ đặt cho anh.
Sau sáu tháng nghỉ chăm con từ công việc tại một tập đoàn lớn, anh nhận ra mình phù hợp với việc điều hành gia đình hơn là tiếp tục theo đuổi sự nghiệp doanh nghiệp.
"Tôi từng phục vụ trong quân đội ở bộ phận hậu cần. Hóa ra việc quản lý gia đình lại rất hợp với tôi. Vợ tôi làm việc tại bệnh viện nên có lịch trực thất thường và rất bận rộn. Lúc đầu tôi cũng thấy khá lạ khi là đàn ông mà lại ở nhà. Nhưng giờ đây đó đơn giản là công việc của tôi. Thực ra cuộc sống hàng ngày của tôi còn ngăn nắp và có kế hoạch hơn cả khi còn làm văn phòng”, anh Choi chia sẻ.
Vợ anh, chị Park, cũng rất hài lòng với quyết định này: "Hiện tôi là người duy nhất kiếm tiền cho gia đình, nhưng trong khi tôi làm việc ở tuyến đầu thì chồng tôi vẫn đang giữ vững hậu phương ở nhà. Điều đó khiến tôi rất yên tâm”.
DOANH NGHIỆP CŨNG THAY ĐỔI THEO XU HƯỚNG
Các học viện dạy nấu ăn cũng nhận thấy sự thay đổi rõ rệt. Ông Park Kwang-hyun, quản lý nhóm tại Sisacook, cho biết: "Ba hoặc bốn năm trước, khoảng 90% học viên là phụ nữ và chỉ 10% là nam giới. Hiện nay tỷ lệ đã thay đổi thành khoảng 70% phụ nữ và 30% nam giới”.
Nhiều trung tâm văn hóa cũng chứng kiến sự thay đổi tương tự. "Ở các lớp học dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cha mẹ phải tham gia cùng con. Hiện có khoảng 30% số người đi cùng trẻ là các ông bố thay vì các bà mẹ. Nhiều người sau đó còn đăng ký học thêm các lớp nấu ăn hoặc nhân văn”, đại diện của một trung tâm văn hoá lớn ở Seoul tiết lộ.
Chính vì xu hướng này mà một số hãng điện tử tiêu dùng đang bắt đầu điều chỉnh chiến lược tiếp thị dành cho nhóm khách hàng là nam giới nội trợ.
Đại diện một nhà sản xuất thiết bị gia dụng cho biết: "Trước đây quảng cáo máy rửa bát hay robot hút bụi chủ yếu nhấn mạnh thiết kế và màu sắc. Hiện nay, những nội dung tập trung vào thông số kỹ thuật, hiệu năng và các bài so sánh trực tiếp - vốn là điều nam giới thường quan tâm - lại tạo hiệu quả tốt hơn nhiều”.
Một số chuyên gia nhận định việc xóa bỏ định kiến đối với đàn ông nội trợ có thể góp phần giải quyết tình trạng tỷ lệ sinh thấp kéo dài của Hàn Quốc. Ông Koo Jeong-woo, giáo sư xã hội học tại Đại học Sungkyunkwan, nhận định: "Sự gia tăng số lượng nam giới nội trợ cho thấy ngày càng nhiều đàn ông tham gia tích cực vào việc chăm sóc con cái và làm việc nhà. Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng mức độ tham gia của người cha trong việc nuôi dạy con càng cao thì tỷ lệ sinh càng có xu hướng tăng. Vì vậy, đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh Hàn Quốc đang phải đối mặt đồng thời với mức sinh cực thấp và tình trạng già hóa dân số nhanh”.
Mặc dù vậy, xu hướng này cũng bộc lộ những khoảng trống trong hệ thống chính sách khi nhiều quy định vẫn chưa theo kịp thực tế. Một số công ty bảo hiểm vẫn xếp nam giới nội trợ toàn thời gian vào nhóm "thất nghiệp" thay vì "người nội trợ". Điều này khiến họ phải đóng phí bảo hiểm cao hơn hoặc bị hạn chế khi mua bảo hiểm y tế tư nhân.
Ông Lee Jeong-min, nghiên cứu viên tại Quỹ Bảo vệ Người tiêu dùng Tài chính Hàn Quốc, nhận định: "Hệ thống phân loại nghề nghiệp của ngành bảo hiểm được xây dựng dựa trên các vai trò giới truyền thống nên chưa theo kịp thực tế khi ngày càng nhiều đàn ông đảm nhận vai trò chính trong việc chăm sóc gia đình”. Ông cho rằng khi số lượng nam giới nội trợ đã vượt 270.000 người, hệ thống bảo hiểm và đánh giá tín dụng cần công nhận giá trị của lao động nội trợ không được trả lương, bất kể đó là nam hay nữ.
Trong khi đó, ông Kim Jong-jin, Viện trưởng Viện Lao động Hàn Quốc, lưu ý rằng con số 270.000 người không chỉ bao gồm các ông chồng nội trợ toàn thời gian mà còn có cả những nam giới đang nghỉ chăm con. "Nhiều người trong số họ đã nghỉ hưu. Tuy nhiên, số lượng nam giới trẻ tuổi lựa chọn làm nội trợ cũng đang tăng lên, vì vậy các chính sách cần phản ánh sự khác biệt này thay vì coi tất cả là một nhóm giống nhau", ông nói.
