Một khoản nợ 150 triệu đồng tưởng như còn có thể xoay xở nhưng sau một lần khởi nghiệp thất bại, quãng thời gian thất nghiệp và những lần vay mới để trả khoản cũ, con số ấy đã tăng lên 250 triệu đồng.
KHOẢN NỢ 150 TRIỆU ĐỒNG PHÌNH LÊN 250 TRIỆU ĐỒNG
Câu chuyện bắt đầu từ một lời cầu cứu khá thẳng thắn. Với thu nhập 15 triệu đồng nhưng mỗi tháng phải trả tới 22 triệu đồng, người vay cho biết khoản nợ đã vượt quá khả năng chi trả và mong tìm được cách tháo gỡ trước khi tình hình tiếp tục xấu đi.
“Mình cần được tư vấn tài chính vì khoản nợ 250 triệu đồng
Hiện tại mình đang có thu nhập 15 triệu đồng. Trước đây vì ham hố khởi nghiệp mà không tìm hiểu kỹ nên có nợ 150 triệu đồng và thua lỗ.
Có một thời gian thất nghiệp nên cứ vay chỗ nọ đắp chỗ kia và kỹ năng quản lý tài chính kém nên dôi lên thành 250 triệu đồng. Chủ yếu vay tín chấp từ các tổ chức tín dụng (5 - 6 nơi)
Hiện mỗi tháng mình đang phải trả góp lên tới 22 triệu đồng. Mình muốn được lời khuyên làm cách nào để tối ưu trả nợ vì số tiền hàng tháng tới đây đã quá khả năng chi trả của mình. Xin cám ơn mọi người”.
Ngay dưới bài chia sẻ, một lời khuyên được đưa ra khá thực tế rằng trước hết phải chặn vòng luẩn quẩn vay chỗ nọ, đắp chỗ kia. Theo người này, những khoản nợ nhỏ và nợ tín chấp nên được ưu tiên xử lý để tránh tiền lãi tiếp tục cộng dồn.
“Tập trung trả những khoản nhỏ nợ lắt nhắt, nợ tín chấp, không vay đầu này đắp đầu kia chứ không là càng tăng số nợ. Ví dụ cái nào vay người quen thì xin khất trả sau cùng và xin lãi, còn vay tín chấp hết thì cố gắng huy động gia đình trả tín chấp trước, chứ vay đầu này đắp đầu kia mà lương có vậy thì nợ chỉ có tăng”.
Không ít người đọc cũng nhìn thấy một phần câu chuyện của chính mình trong hoàn cảnh này. Có người từng mang cùng lúc nhiều khoản nợ và chọn cách dồn toàn bộ thu nhập cho việc trả nợ, bắt đầu từ những khoản nhỏ để từng bước giảm số khoản phải trả mỗi tháng.
“Tập trung trả các khoản nhỏ trước bạn. Nào hết khoản nhỏ thì dồn lực trả khoản lớn sẽ nhanh. Chứ góp hoài là lâu lắm mà lãi đẻ nữa. Mình cũng giống bạn, nợ bốn khoản, một năm qua trả hết hai khoản rồi. Lương ra bao nhiêu là để trả nợ thôi. Đây là bài học lớn về cách quản lý tài chính của mình. Nên không sao, từ từ tính rồi cũng có cách”.
Một hướng xử lý khác được đặt ra là thay vì xoay vòng nhiều khoản vay, người mắc nợ nên tìm cách gom các khoản lại thành một khoản duy nhất có chi phí thấp hơn. Theo kinh nghiệm được chia sẻ, sự hỗ trợ từ gia đình hoặc một khoản vay ngân hàng với lãi suất phù hợp có thể giúp giảm đáng kể áp lực hàng tháng.
“Bắt buộc gom nợ và tất toán một lần. Không vay chỗ nọ đập chỗ kia. Không ham gỡ vốn nhanh. Một là nhờ sự trợ giúp người thân, hai là có tài sản hoặc cắm sổ lương ngân hàng. Lãi ngân hàng sẽ mềm hơn các công ty tài chính. Lấy một khoản tất toán hết. Một tháng 15 triệu đồng thì trả gốc lãi hết 10 triệu đồng, vẫn còn 5 triệu đồng để ăn. Chịu khó làm thêm 1 - 2 việc theo giờ để tăng thu nhập”.
Có ý kiến lại cho rằng lúc này điều quan trọng nhất không phải tìm cách gồng để giữ nguyên mọi thứ như trước mà là chấp nhận báo với gia đình, bán đi những thứ không cần thiết.
“Tiền đã quá khả năng chi trả, để tránh tình trạng gồng lỗ thì phương án phù hợp nhất là báo nhà đi. Sau đó tìm xem có được cái gì bán được thì bán trả nợ tín dụng, quản lý lại chi tiêu, lên kế hoạch trả nợ chi tiết. Vì kiếm 15 triệu đồng thì chi trả 10 triệu đồng/tháng nhanh thì là hai năm sẽ hết. Kiên trì và có kế hoạch rõ ràng mới mong may thoát được”.
Từ góc nhìn của một người có thời gian làm việc trong ngành ngân hàng, lời khuyên được đưa ra theo hướng tìm một nguồn vốn có chi phí thấp hơn để xử lý toàn bộ các khoản vay hiện tại.
“Kinh nghiệm 10 năm làm ngân hàng khuyên em mượn người thân hoặc mượn được bạn bè lãi suất thấp thanh toán tất cả các món đó đi. Hoặc có thể nhờ vay ngân hàng chính sách, chứ em vay 250 triệu đồng qua các công ty tài chính thì em không gánh lãi được đâu”.
Tuy nhiên, không phải ai cũng có gia đình đủ khả năng hỗ trợ hay tài sản để thế chấp. Trong trường hợp đó, một người từng trải qua khoản nợ lên tới hàng tỷ đồng cho rằng điều cần nhất là đối diện thẳng với con số mình đang mắc, thương lượng lại lãi suất và kiên trì trả từng khoản thay vì tiếp tục vay mới.
“Kinh nghiệm xương máu của mình là nếu không có nhà hỗ trợ, không có tài sản thì ghi hết danh sách nợ ra, xin dừng lãi, hạ lãi suất và ưu tiên trả từng người một. Tuyệt đối không vay thêm, chấp nhận sống kham khổ, hạ sĩ diện xuống.
250 triệu đồng chưa phải đường cùng đâu. Mình khi bể lên mấy tỷ thấy tình hình không rút ra nổi, hàng tháng chỉ quần nuôi lãi nên đã làm như thế. Sau 5 năm giảm được khá nhiều và không phát sinh nợ”.
CÁCH XÂY DỰNG KẾ HOẠCH TRẢ NỢ HIỆU QUẢ
Lập kế hoạch trả nợ là bước quan trọng trong quá trình quản lý tài chính cá nhân, đặc biệt với những người đang có nhiều khoản vay cùng lúc. Một kế hoạch rõ ràng không chỉ giúp kiểm soát dòng tiền mà còn hạn chế nguy cơ rơi vào vòng xoáy vay mới để trả khoản cũ, từ đó từng bước giảm áp lực tài chính.
Trước hết, cần thống kê đầy đủ các khoản nợ đang tồn tại bao gồm nợ thẻ tín dụng, vay ngân hàng, vay mua nhà, vay tiêu dùng hay các khoản vay từ người thân, bạn bè.
Mỗi khoản nên được ghi rõ số tiền còn phải trả, lãi suất, thời hạn thanh toán và những điều khoản liên quan. Khi có bức tranh tổng thể về các khoản nợ, việc xác định thứ tự ưu tiên cũng trở nên dễ dàng hơn.
Tiếp đó, cần đối chiếu tổng thu nhập với các khoản chi tiêu cố định hàng tháng để xác định chính xác số tiền có thể dành cho việc trả nợ. Trong trường hợp có nhiều khoản vay, có thể ưu tiên những khoản có lãi suất cao nhằm giảm chi phí lãi về lâu dài.
Một cách khác là xử lý trước các khoản nợ nhỏ, sau khi tất toán có thể dồn phần tiền vốn dành cho khoản đó sang khoản vay lớn hơn. Dù lựa chọn phương án nào, điều quan trọng là phải xác định mục tiêu cụ thể và phù hợp với khả năng tài chính thực tế.
Bên cạnh khoản tiền dành cho trả nợ, vẫn cần duy trì một khoản dự phòng cho những trường hợp phát sinh bất ngờ. Nếu toàn bộ thu nhập đều được dùng để trả nợ mà không còn bất kỳ khoản dự trữ nào, chỉ một biến cố như mất việc, bệnh tật hoặc chi phí đột xuất cũng có thể khiến kế hoạch bị phá vỡ và buộc phải vay thêm.
Việc xây dựng ngân sách hàng tháng cũng cần được thực hiện một cách chặt chẽ. Những khoản chi không thực sự cần thiết như mua sắm theo cảm hứng, ăn uống bên ngoài hay các khoản tiêu dùng có thể trì hoãn nên được cắt giảm. Phần tiền tiết kiệm được có thể bổ sung vào khoản trả nợ.
Trong trường hợp phù hợp, tăng thêm nguồn thu từ công việc ngoài giờ hoặc các công việc ngắn hạn cũng là một cách để rút ngắn thời gian xử lý nợ.
Mỗi khoản vay nên có lịch thanh toán riêng để tránh quên hạn và phát sinh thêm phí hoặc lãi phạt. Việc ghi chú ngày đến hạn, sử dụng ứng dụng quản lý tài chính hoặc thiết lập thanh toán tự động có thể giúp kiểm soát tốt hơn các nghĩa vụ tài chính hàng tháng.
Khi khả năng trả nợ bắt đầu gặp vấn đề, việc chủ động trao đổi với ngân hàng hoặc bên cho vay cũng rất quan trọng. Tùy từng trường hợp và chính sách của bên cho vay, có thể xem xét các phương án như điều chỉnh thời hạn, cơ cấu lại khoản vay hoặc tìm giải pháp phù hợp để giảm áp lực thanh toán.
Việc gộp nhiều khoản nợ thành một khoản vay duy nhất chỉ nên được cân nhắc sau khi xem xét kỹ tổng chi phí, lãi suất và các điều kiện đi kèm, thay vì đơn thuần nhìn vào số tiền phải trả hàng tháng.
Cuối cùng, kế hoạch trả nợ cần được theo dõi và điều chỉnh thường xuyên. Thu nhập, chi phí sinh hoạt hay tình trạng của từng khoản vay có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy một kế hoạch phù hợp cũng cần có khả năng thích ứng với thực tế.
Quan trọng nhất là duy trì kỷ luật tài chính, hạn chế phát sinh khoản vay mới và kiên trì thực hiện từng bước cho đến khi các khoản nợ được kiểm soát.