Nỗi lo có nên sinh thêm con hay không luôn là bài toán khiến không ít gia đình trẻ trăn trở. Khi chi phí sinh hoạt ngày một tăng, nuôi một đứa trẻ không chỉ cần tình yêu mà còn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính. Bởi vậy, dù thu nhập không hề thấp, nhiều cặp vợ chồng vẫn chần chừ trước quyết định đón thêm thành viên mới.
VỢ CHỒNG TRẺ BĂN KHOĂN CHUYỆN SINH THÊM CON
Sau 5 năm kết hôn, một cặp vợ chồng ở Hà Nội có tổng thu nhập 46 triệu đồng/tháng nhưng chỉ tích lũy được 100 triệu đồng đang đứng trước ý định sinh con thứ hai nhưng lại lo rằng kinh tế không thể gánh nổi.
“Chào mọi người, gia đình mình hiện có tổng thu nhập khoảng 46 triệu đồng/tháng, trong đó chồng 28 triệu đồng và vợ 18 triệu đồng. Đây cũng là mức thu nhập mới đạt được trong năm nay.
Hiện gia đình đang thuê nhà ở Hà Nội với tổng chi phí cả tiền nhà, điện nước và dịch vụ khoảng 7 triệu đồng/tháng. Con đầu năm nay 5 tuổi, học nhà trẻ hết khoảng 3 triệu đồng/tháng.
Vợ chồng mình lần lượt 35 và 32 tuổi, kết hôn được 5 năm nhưng đến nay chỉ tiết kiệm được khoảng 100 triệu đồng.
Điều khiến vợ chồng mình băn khoăn nhất lúc này là có nên sinh thêm em bé hay không. Mình rất lo nếu có thêm con thì kinh tế sẽ không gánh được. Xin anh/chị lời khuyên chia sẻ kinh nghiệm của những người đi trước ạ”.
Ngay dưới bài đăng, nhiều phụ huynh đã chia sẻ góc nhìn từ chính trải nghiệm của mình. Có người cho rằng vấn đề không nằm ở mức lương mà ở cách quản lý chi tiêu và ưu tiên tài chính.
“Bạn xem lại cách chi tiêu xem. Hai vợ chồng mình thu nhập tầm 50 – 60 triệu đồng/tháng. Mình đã có nhà Hà Nội nên không mất chi phí đi thuê nhà như bạn, nhưng mình có tới 3 đứa con tuổi ăn học. Trộm vía mỗi tháng mình cũng để dành mua được 1 - 2 chỉ vàng (tuỳ tháng). Ít nhiều với thu nhập của hai vợ chồng bạn cũng phải có ít nhất 10 triệu đồng tiết kiệm chứ.
Quan điểm của mình các con cần có tình cảm anh chị em, nên ít nhất cũng sinh 2 đứa. Sinh con một thứ nhất ngày bé con sẽ không biết tình cảm anh chị em ruột thịt là gì, bố mẹ dồn hết mọi thứ cho mình nó, rất dễ sinh tính ích kỷ, cá nhân. Khi lớn nhà có công có việc thì không có anh chị em cùng lo, rất tủi.
Thế nên hãy cân đối lại chi tiêu, cần thiết kiếm thêm vợ chồng để gia tăng thu nhập và sẵn sàng chào đón thêm thành viên mới bạn nhé”.
Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến khuyên cặp vợ chồng nên bình tĩnh thêm vài năm bởi sinh con không chỉ là thêm một miệng ăn mà còn kéo theo việc người mẹ phải tạm ngừng công việc trong một khoảng thời gian.
“Thu nhập như vậy mình thấy cũng ổn, không tới nỗi. Bạn đợi vài năm tới mọi thứ tốt hơn không rồi hãy sinh thêm bé. Còn bây giờ tiết kiệm được 100 triệu đồng là khá nhỏ. Hai là nếu bạn sinh bé thì bạn không kiếm được 18 triệu đồng kia vì bạn sinh nở không đi làm, lúc đó cả nhà chỉ trông nhờ vào 28 triệu đồng của chồng bạn sẽ rất vất.
Thêm con cũng tốt, nhưng hiện tại thì chưa nên, vài năm nữa quyết định sinh thêm hay không cũng không muộn, 2 - 3 năm không phải vấn đề đâu. Giờ cố gắng kiếm tiền lo cho con rồi vén chi tiêu tiết kiệm một khoản to hơn vào nhé”.
Một người khác lại kể câu chuyện của chính gia đình mình như một minh chứng rằng tích lũy đôi khi còn phụ thuộc vào thời điểm và cách đầu tư, chứ không chỉ dựa vào mức thu nhập hàng tháng.
“Thu nhập nhà mình ít hơn nhà bạn (chắc tầm 30 triệu đồng hai vợ chồng) nhưng sau 5 năm mình tiết kiệm được hơn 1 tỷ đồng. Lý do là mua vàng rẻ và bán vàng đúng đỉnh vừa rồi. Hiện tại thì thu nhập bằng nhà bạn và đang chuẩn bị đẻ bạn thứ hai, đang xây nhà sắp xong. Và thấy cũng hơi rén vì xây nhà nợ cũng kha khá, lại có thêm một thành viên. Nhưng thôi cố gắng thu vén!”.
Không phủ nhận áp lực tài chính khi gia đình đông thêm người, một bà mẹ hai con cho rằng điều quan trọng là sẵn sàng điều chỉnh mức sống để phù hợp với khả năng của mình.
“Nói thế nào nhỉ, mình vẫn tư vấn bạn đẻ thêm đứa nữa nhưng đồng nghĩa với việc bạn phải đánh đổi mức sống thấp hơn. Đừng nhìn con người ta có này có kia là con mình cũng ráng chắt bóp, mua cho con, vậy thì bạn sẽ rất túng quẫn về tiền.
Mình cũng mới sinh bé thứ hai, thu nhập cũng ngang bạn, cơ mà đang còn trả nợ ngân hàng nữa cơ nên bé đầu chuyển trường sang mức học phí thấp hơn xíu. Vắc xin bé sau thì mình cho đi trạm, sữa mẹ không có nên mình mua sữa mẹ của những mẹ dư sữa cỡ 6 tháng đầu, mấy tháng sau ăn dặm thì mình cho sữa công thức. Đồ chơi với đồ mặc thì xin người quen hoặc mấy nhóm trên mạng, nhiều lắm.
Lương của các bạn còn cao hơn rất rất nhiều các bạn ngoài kia. Mà theo lối sống bây giờ, các mối quan hệ bắt đầu khép nép và dè chừng hơn nên mình vẫn muốn đẻ em bé cho có anh có em, có họ hàng sum vầy mỗi khi có dịp lễ Tết. Nên tiết kiệm được khoản nào thì tiết kiệm nhé. Hiện đại quá mà tài chính không đủ sẽ làm cuộc sống bạn bị chật vật và áp lực hơn, dễ cãi nhau rồi bất hoà lắm”.
Tuy nhiên, cũng có những người từng trải qua việc nuôi hai con lại thẳng thắn cho rằng, trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, việc dừng ở một con đôi khi là lựa chọn thực tế hơn.
“Nếu là mình, mình sẽ dừng lại ở một. Mặc dù mình đã có 2 bạn rồi và mình yêu đứa con thứ hai kinh khủng khiếp. Nhưng yêu con là một chuyện, có lo được cho cả 2 con trọn vẹn, đầy đủ mà cả ba mẹ đều khỏe mạnh, tận hưởng được cuộc sống hay không là một chuyện khác. Với cuộc sống ngày càng bất ổn định, nay lương cao, mai lương thấp hoặc thất nghiệp là bình thường. Với mức lương trên, đẻ 2 con sẽ khá là vất vả về sau!”.
Một bình luận khác đặt vấn đề ở góc nhìn dài hạn hơn là không chỉ nuôi con, cha mẹ còn phải chuẩn bị cho chính tuổi già của mình.
“Đẻ thêm hay không là quyền của hai vợ chồng bạn. Quan điểm của mình là nếu bạn về quê (sẵn nhà cửa) thì đẻ thêm , nếu xác định ở Hà Nội thì đừng đẻ. Đẻ con và nuôi con 25 năm, 60 tuổi thực sự quá già để lao động (có tiết kiệm ). Vì vậy hãy đẻ con trước 35 tuổi, tức năm nay đẻ hoặc không đẻ mãi mãi. Thế hệ chúng ta phải tự chuẩn bị khoản tích lũy về già nữa”.
CHUẨN BỊ TÀI CHÍNH TRƯỚC KHI SINH CON THỨ HAI
Việc sinh con thứ hai không chỉ là quyết định về mặt tình cảm mà còn là một kế hoạch tài chính dài hạn. Điều quan trọng không nằm ở việc gia đình đang có mức thu nhập bao nhiêu mà ở khả năng duy trì cuộc sống ổn định khi chi phí tăng lên và nguồn thu có thể giảm trong thời gian chăm con nhỏ. Vì vậy, việc chuẩn bị tài chính nên được thực hiện từ 1 – 2 năm trước khi sinh để có đủ thời gian tích lũy và xây dựng nền tảng vững chắc.
Một trong những ưu tiên hàng đầu là xây dựng quỹ dự phòng. Các chuyên gia khuyến nghị khoản tiền này nên đủ trang trải từ 6 – 12 tháng chi phí sinh hoạt của cả gia đình, nhằm ứng phó với những tình huống bất ngờ như người mẹ phải nghỉ việc lâu hơn dự kiến, trẻ gặp vấn đề sức khỏe hoặc gia đình phát sinh các khoản chi ngoài kế hoạch. Quỹ dự phòng càng đầy đủ thì áp lực tài chính trong những năm đầu nuôi con càng giảm đáng kể.
Bên cạnh việc chuẩn bị tiền tiết kiệm, gia đình cũng cần tính đến khả năng thu nhập giảm sau khi sinh. Sau sinh, người mẹ phải nghỉ thai sản hoặc tạm dừng công việc để chăm sóc em bé, đồng nghĩa với việc nguồn thu nhập hàng tháng có thể giảm đáng kể.
Vì vậy, trước khi quyết định sinh thêm con, nên thử cân đối chi tiêu trong vài tháng với mức thu nhập dự kiến sau sinh để đánh giá xem ngân sách có đủ đáp ứng nhu cầu của cả gia đình hay không.
Chi phí dành cho con thứ hai cũng không nên chỉ tính đến thời điểm sinh nở. Theo UNICEF, trẻ nhỏ cần được đầu tư liên tục về dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe, tiêm chủng, giáo dục và môi trường phát triển trong nhiều năm đầu đời.
Vì vậy, kế hoạch tài chính cần bao quát cả các khoản như khám thai, sinh nở, bỉm sữa, thuốc men, tiêm chủng, gửi trẻ, học phí và các chi phí phát sinh khác thay vì chỉ chuẩn bị một khoản tiền cho thời điểm em bé chào đời.
Tuy nhiên, sinh con thứ hai không đồng nghĩa mọi khoản chi đều tăng gấp đôi. Nhiều vật dụng của con đầu như quần áo, xe đẩy, cũi hay đồ chơi vẫn có thể tiếp tục sử dụng nếu còn đảm bảo chất lượng.
Việc tận dụng những món đồ này giúp tiết kiệm đáng kể chi phí ban đầu. Thay vì mua sắm theo cảm xúc, các gia đình được khuyến nghị chỉ đầu tư vào những sản phẩm thực sự cần thiết, đặc biệt là các vật dụng liên quan đến an toàn và sức khỏe của trẻ.
Việc có thêm con không nên khiến gia đình mất hoàn toàn khả năng tích lũy. Sau khi trừ các khoản chi tiêu thiết yếu, vẫn nên duy trì một phần thu nhập để tiết kiệm hoặc đầu tư dài hạn nhằm chuẩn bị cho những mục tiêu lớn như học hành của con, mua nhà hoặc kế hoạch nghỉ hưu. Duy trì thói quen tích lũy ngay cả khi gia đình đông thành viên hơn sẽ giúp giảm áp lực tài chính trong tương lai.
Ngoài việc chuẩn bị tiền mặt, việc rà soát các quyền lợi về bảo hiểm cũng rất cần thiết. Các gia đình nên tìm hiểu kỹ chế độ thai sản, bảo hiểm y tế, bảo hiểm sức khỏe của doanh nghiệp cũng như các khoản trợ cấp khi sinh con để tận dụng đầy đủ quyền lợi.
