Nuôi dạy con chưa bao giờ chỉ là câu chuyện của tiền bạc, nhưng tiền bạc lại quyết định không ít lựa chọn trên hành trình trưởng thành của mỗi đứa trẻ. Từ việc chọn trường, học thêm đến kế hoạch du học sau này, một người mẹ đã chia sẻ cách gia đình mình tính toán từng khoản chi để tìm ra hướng đi phù hợp nhất cho hai con.
ĐẦU TƯ CHO CON HÔM NAY HAY TÍCH LŨY CHO NGÀY MAI?
Có nhà, có tài sản, mỗi tháng vẫn để dành được vài chục triệu đồng, thay vì băn khoăn có nên đầu tư hay không, điều khiến người mẹ trăn trở là nên chi nhiều hơn cho hiện tại hay giữ nguồn lực cho những kế hoạch dài hạn của các con.
“Mình muốn xin góc nhìn của mọi người về việc đầu tư cho học hành của con. Hiện gia đình mình có hai bạn nhỏ (lớp 6 và lớp 1). Một bạn đang học công, học thêm khá nhiều, đặc biệt là tiếng Anh nhưng mình thấy hiệu quả chưa như kỳ vọng. Vì vậy, mình dự định cho bạn nhỏ học trường tư với hy vọng môi trường và chất lượng sẽ tốt hơn.
Hiện tổng chi phí học hành của hai bạn (học phí, học thêm, đưa đón...) khoảng 20 – 25 triệu đồng/tháng (học tư 13 triệu đồng/tháng, nếu học thêm sẽ tăng lên). Gia đình mình may mắn là đã có nhà, 2 bất động sản trị giá khoảng 5 tỷ đồng, không có nợ, chi phí sinh hoạt khoảng 20 triệu đồng/tháng, sau khi trừ các khoản vẫn tiết kiệm được khoảng 50 - 60 triệu đồng/tháng.
Điều mình băn khoăn là nếu tăng đầu tư cho việc học hiện tại thì số tiền tích lũy sẽ giảm đi. Trong khi mình luôn có suy nghĩ nên chuẩn bị một khoản đủ lớn để sau này nếu các con có nguyện vọng du học đại học (kể cả trường hợp không có học bổng) thì gia đình vẫn có thể đáp ứng. Nếu các con không đi du học thì khoản tích lũy đó cũng có thể trở thành tài sản hoặc vốn khởi đầu cho các con khi trưởng thành.
Vì vậy mình đang phân vân giữa hai quan điểm. Thứ nhất là đầu tư nhiều hơn cho giáo dục ngay từ bây giờ để con có môi trường học tập tốt hơn. Thứ hai là tiết chế chi phí học hiện tại để tăng tích lũy cho tương lai.
Mọi người đang dành khoảng bao nhiêu phần trăm thu nhập cho việc học của con? Nếu ở hoàn cảnh của mình, mọi người sẽ lựa chọn như thế nào? Theo mọi người, nên ưu tiên đầu tư cho hiện tại hay tích lũy cho tương lai?
Rất mong được lắng nghe chia sẻ từ những anh chị đã có con lớn hoặc từng đứng trước bài toán tương tự. Cảm ơn mọi người!”.
Từng cho con trải nghiệm cả trường công lẫn trường tư, một phụ huynh cho rằng học phí cao không đồng nghĩa với việc cha mẹ có thể "khoán trắng" việc học cho nhà trường. Theo chị, tiền bạc chỉ là một phần, còn sự đồng hành của gia đình mới là yếu tố quyết định hiệu quả giáo dục.
“Nhà mình cho con học tư (nhưng cũng phải chọn lựa nhé, không phải tư nào cũng tốt và chương trình nào cũng ổn). Tuy học tư, phụ huynh theo sát đồng hành cùng con và học thêm tiếng Anh mới được như kỳ vọng. Không thể giao hết cho trường để yêu cầu con giỏi được đâu.
Cấp 1 mình học tư, cấp 2 chọn công để bổ trợ lại phần tư thiếu (thiếu gì không phải vài dòng kể ra được) và nhẹ gánh chi phí, cấp 3 thi chuyên. Nói chung dù đã bỏ tiền bạc bố mẹ cũng phải bỏ công sức đồng hành, tìm hiểu thông tin. Đi du học cần thực lực của con và cả tài chính của bố mẹ nữa. Thiếu một bên cũng không ổn”.
Đồng quan điểm, một phụ huynh khác chia sẻ kinh nghiệm rằng số tiền bỏ ra mỗi tháng không phải thước đo duy nhất cho chất lượng giáo dục. Theo chị, sự hiện diện và đồng hành của cha mẹ trong quá trình học tập mới là điều tạo nên khác biệt lâu dài.
“Với mình cũng có hai cô con gái và cũng rất đầu tư cho con về giáo dục mình xin phép ý kiến. Đầu tư về tiền bạc vật chất là điều đương nhiên nhưng bên cạnh đó thì còn cần có sự đồng hành của bố mẹ. Mình không thể mang vài chục triệu một tháng ra để giao con cho các trường tư và trung tâm mà con giỏi được đâu ạ.
Có thì cũng chỉ là số ít các bạn chăm chỉ chịu khó. Nhà trường chỉ đóng vai trò 50%, còn lại các con có giỏi được hay không còn phải do sự đồng hành từ bố mẹ và bản thân các con.
Nhà mình may mắn các con đều có mẹ đồng hành, đi học trường lớp về phải có người cùng con định hướng và tuân thủ mục tiêu đề ra. Vậy nên tiền đầu tư ít đầu tư nhiều không quan trọng bằng việc đầu tư thời gian cùng tụi nó”.
Ở góc nhìn khác, một phụ huynh cho rằng đầu tư cho con là điều cần thiết nhưng quan trọng hơn là phải có chiến lược
“Đầu tư là đương nhiên nhưng phải đúng cách và thông minh bạn ạ. Tuỳ điều kiện gia đình để tính thành bao nhiêu phần thu nhập chứ không có con số cụ thể.
Học tiếng Anh bạn cũng cần lưu ý, lúc bé thì học kiểu nghe nói phản xạ nhưng đến lớp 4 - 5 rồi là phải ghim chặt ngữ pháp, từ vựng, viết luận… chứ không còn nhảy nhót hát hò hay phản xạ như các bạn bé.
Nếu cần bạn nên tìm những thầy cô họ chuyên tư vấn xây dựng lộ trình học tập của con ấy họ có cái nhìn toàn cảnh va chạm và biết nhiều để có thể cho bạn thông tin. Khi gặp họ nên nói rõ mục tiêu và cùng con định hướng cụ thể đường đi của con rồi kiên định theo.
Mình cho con học không quá vất vả và rất hiệu quả nhờ có cô tư vấn lộ trình cho con. Bạn lớn đã đi làm ở Đức còn bạn bé thì đang bắt đầu”.
Trong khi nhiều người tranh luận nên ưu tiên đầu tư cho hiện tại hay tích lũy cho tương lai, một ý kiến lại tiếp cận vấn đề dưới góc độ quản lý tài chính. Theo quan điểm này, gia đình có nền tảng tài chính vững không nhất thiết phải chi nhiều hơn, mà nên tập trung vào những khoản đầu tư thực sự mang lại hiệu quả cho sự phát triển của con.
“Trong hoàn cảnh này, mình sẽ ưu tiên theo tỷ lệ 70 – 80% duy trì tích lũy dài hạn, 20 – 30% tăng đầu tư cho giáo dục nếu chứng minh được hiệu quả thực tế.
Nói cách khác, đừng tiết kiệm bằng cách cắt giảm giáo dục nhưng cũng đừng tăng học phí chỉ vì kỳ vọng trường đắt sẽ tốt hơn. Hãy đầu tư vào những yếu tố tạo ra kết quả rõ ràng cho con.
Theo mình, gia đình trong bài đang ở vị thế tài chính khá an toàn. Điều cần tối ưu không phải là chi nhiều hơn, mà là chi đúng nơi tạo ra giá trị lớn nhất cho sự phát triển của hai con”.
KHOẢN ĐẦU TƯ SINH LỜI NHẤT CHO CON KHÔNG CHỈ LÀ HỌC PHÍ
Giáo dục không nên được xem là một khoản chi tiêu đơn thuần mà là khoản đầu tư dài hạn vào vốn con người. Theo UNESCO, đầu tư cho giáo dục mang lại lợi ích không chỉ cho từng cá nhân mà còn cho sự phát triển kinh tế - xã hội.
Mỗi năm học bổ sung có thể giúp thu nhập của một người tăng trung bình khoảng 9 - 10%, trong khi mỗi USD đầu tư vào giáo dục có khả năng tạo ra tới 15 USD giá trị kinh tế trong dài hạn.
Tuy nhiên, hiệu quả của khoản đầu tư không chỉ phụ thuộc vào số tiền bỏ ra mà còn nằm ở cách phân bổ nguồn lực, chất lượng môi trường học tập và mục tiêu giáo dục được xây dựng ngay từ đầu. UNESCO nhấn mạnh rằng điều quan trọng không phải là chi nhiều hơn bằng mọi giá, mà là đầu tư hiệu quả và công bằng để tạo ra giá trị bền vững.
Đối với từng gia đình, không nên đánh đổi sự ổn định tài chính chỉ để chạy theo những khoản học phí ngày càng đắt đỏ. Việc xây dựng quỹ giáo dục cho con cần được đặt trong tổng thể kế hoạch tài chính của gia đình bao gồm quỹ dự phòng, kế hoạch hưu trí và các mục tiêu dài hạn khác.
Khi nền tảng tài chính được duy trì ổn định, cha mẹ sẽ có nhiều lựa chọn hơn trước những cột mốc quan trọng như chuyển trường, học kỹ năng, du học hoặc hỗ trợ con khi trưởng thành.
Bên cạnh yếu tố tài chính, các nghiên cứu quốc tế đều cho thấy sự đồng hành của cha mẹ có tác động rất lớn đến kết quả học tập của trẻ. Dữ liệu của UNICEF chỉ ra rằng sự tham gia của phụ huynh trong quá trình học tập giúp cải thiện sự tự tin, sức khỏe tinh thần và thành tích học tập của con.
Những hoạt động đơn giản như cùng đọc sách, trao đổi về việc học, theo dõi tiến độ hay xây dựng thói quen học tập đều tạo ra ảnh hưởng tích cực lâu dài. Điều này cũng đồng nghĩa việc đầu tư cho giáo dục không chỉ được đo bằng học phí hay số lượng lớp học thêm, mà còn bằng thời gian và sự gắn kết của gia đình.
UNICEF cũng nhấn mạnh rằng đầu tư cho giáo dục từ những năm đầu đời mang lại hiệu quả đặc biệt lớn. Trong đó, giáo dục mầm non và giai đoạn đầu tiểu học là nền tảng cho sự phát triển nhận thức, cảm xúc và kỹ năng xã hội, đồng thời góp phần nâng cao khả năng học tập và năng suất lao động trong tương lai.
Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào các khoản đầu tư lớn ở bậc đại học, việc xây dựng nền tảng vững chắc từ sớm được xem là chiến lược mang lại lợi ích lâu dài hơn.
Một khía cạnh khác cũng được các chuyên gia tài chính nhấn mạnh là giáo dục tài chính cho trẻ. Tài sản giá trị nhất cha mẹ để lại không chỉ là tiền bạc mà còn là kiến thức, thói quen và tư duy quản lý tài chính.
Việc cho trẻ tham gia vào những cuộc trò chuyện về tiết kiệm, chi tiêu, đầu tư hay mục tiêu tài chính của gia đình từ sớm sẽ giúp hình thành kỹ năng ra quyết định và tinh thần trách nhiệm khi trưởng thành. Đây được xem là một phần quan trọng của khoản đầu tư giáo dục, bởi năng lực quản lý tiền bạc sẽ tiếp tục đồng hành với trẻ trong suốt cuộc đời.
