Trong nhiều năm, chăm sóc tóc thường tập trung vào những mục tiêu quen thuộc như làm sạch, giảm xơ rối, tăng độ bóng mượt hoặc phục hồi phần thân tóc bị hư tổn. Tuy nhiên, ngành làm đẹp đang mở rộng cách tiếp cận khi da đầu ngày càng được quan tâm như một đối tượng chăm sóc riêng.
Thay vì chỉ lựa chọn dầu gội theo loại tóc, người tiêu dùng có thêm những tiêu chí như kiểm soát dầu thừa, giảm gàu, làm dịu da đầu nhạy cảm và chăm sóc tóc có dấu hiệu thưa mỏng.
Sự dịch chuyển này được phản ánh qua khái niệm skinification of haircare, đưa tư duy, thành phần và cách xây dựng quy trình chăm sóc da vào lĩnh vực chăm sóc tóc và da đầu.
CHĂM SÓC DA ĐẦU CHUYÊN SÂU
Về mặt sinh học, da đầu không đơn thuần là lớp da nằm dưới mái tóc. Đây là vùng da có nang tóc, tuyến bã nhờn và hàng rào bảo vệ da, đồng thời chịu tác động từ thói quen làm sạch, sản phẩm chăm sóc và các yếu tố môi trường.
Khi lượng dầu, độ ẩm và tình trạng hàng rào bảo vệ da thay đổi, người dùng có thể gặp những biểu hiện như da đầu khô, ngứa, bong vảy hoặc khó chịu. Tuy nhiên, các triệu chứng này không phải lúc nào cũng có cùng nguyên nhân.
Theo Học viện Da liễu Hoa Kỳ (American Academy of Dermatology), gàu có thể liên quan đến da đầu dầu, thói quen chăm sóc tóc hoặc một số tình trạng da.
Trong khi đó, da đầu khô có thể xuất phát từ tình trạng mất nước của da hoặc tác động của sản phẩm chăm sóc gây khô và kích ứng. Việc phân biệt đúng nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn sản phẩm phù hợp.
Sự quan tâm đến da đầu cũng phản ánh thay đổi trong cách phát triển sản phẩm của ngành mỹ phẩm. Theo dữ liệu của Euromonitor, doanh số toàn cầu của nhóm dầu xả và sản phẩm điều trị hướng đến tóc, da đầu tăng 4,2% trong năm 2024, cao hơn mức tăng 3,7% của toàn ngành chăm sóc tóc.
Những con số trên cho thấy các thương hiệu đang mở rộng danh mục theo hướng chuyên biệt hơn, từ serum da đầu, sản phẩm tẩy tế bào chết chứa AHA đến các liệu pháp chăm sóc qua đêm.
Một biểu hiện khác của xu hướng skinification là việc đưa các thành phần quen thuộc trong mỹ phẩm chăm sóc da vào sản phẩm dành cho tóc và da đầu. Salicylic acid thường được sử dụng trong các công thức hỗ trợ loại bỏ tế bào chết, hyaluronic acid được biết đến với khả năng giữ ẩm, ceramide có vai trò trong cấu trúc hàng rào bảo vệ da.
Những thành phần này đang được các nhà sản xuất khai thác để phát triển sản phẩm theo hướng làm sạch, dưỡng ẩm hoặc chăm sóc da đầu chuyên biệt. Tuy nhiên, sự xuất hiện của một thành phần trên nhãn không đồng nghĩa với việc sản phẩm chắc chắn mang lại hiệu quả như quảng cáo. Hiệu quả còn phụ thuộc vào nồng độ, công thức tổng thể, cách sử dụng và bằng chứng đánh giá trên sản phẩm cụ thể.
Dù vậy, việc da đầu trở thành một phần của quy trình chăm sóc da không có nghĩa tất cả mọi người đều cần sử dụng nhiều sản phẩm. Nhu cầu chăm sóc phụ thuộc vào tình trạng da đầu, loại tóc và thói quen sinh hoạt.
Với một số người, duy trì việc làm sạch phù hợp đã có thể đáp ứng nhu cầu cơ bản, trong khi người gặp tình trạng gàu có thể cần dầu gội chứa hoạt chất phù hợp. Nếu ngứa, bong vảy hoặc kích ứng kéo dài, việc thăm khám da liễu có ý nghĩa hơn so với liên tục thử nghiệm các sản phẩm mới.
THỊ TRƯỜNG ĐANG BÁN NHỮNG SẢN PHẨM GÌ?
Thị trường chăm sóc da đầu hiện không chỉ dừng lại ở dầu gội và dầu xả mà đã mở rộng sang nhiều nhóm sản phẩm như tẩy tế bào chết, xịt dưỡng, tonic và serum dành riêng cho da đầu.
Một trong những nhóm sản phẩm đáng chú ý là tẩy tế bào chết da đầu, được phát triển như một bước bổ sung bên cạnh việc gội đầu thông thường. Thay vì chỉ sử dụng dầu gội để làm sạch tóc và da đầu, các sản phẩm này hướng đến việc loại bỏ tế bào chết và cặn sản phẩm tích tụ.
Tại Việt Nam, Coboté là một ví dụ với sản phẩm Hair & Scalp Detox Scrub. Theo thông tin giới thiệu sản phẩm, công thức có các thành phần như muối, dầu dừa, bột lá neem và than hoạt tính.
Ở một hướng tiếp cận khác, NPC Phar giới thiệu sản phẩm tẩy tế bào chết da đầu Bưởi Hương Nhu, khai thác những nguyên liệu quen thuộc trong chăm sóc tóc truyền thống.
Nếu Coboté phát triển sản phẩm theo hướng làm sạch với công thức kết hợp nhiều thành phần, trường hợp NPC Phar cho thấy các nguyên liệu gắn với thói quen chăm sóc tóc bằng thảo dược cũng có thể được đưa vào những dạng sản phẩm chuyên biệt hơn.
Với nhóm sản phẩm này, điểm cần quan tâm là khả năng làm sạch và mức độ phù hợp với tình trạng da đầu. Tẩy tế bào chết không phải bước bắt buộc đối với tất cả mọi người. Việc chà xát mạnh hoặc sử dụng sản phẩm có tính làm sạch cao trên da đầu đang kích ứng có thể khiến tình trạng khó chịu nặng hơn.
Bên cạnh nhóm làm sạch, các sản phẩm lưu lại trên da đầu sau khi gội cũng góp phần mở rộng lựa chọn của người tiêu dùng. Một ví dụ là HA'SOL Anagen Active Tonic 100 ml, được định vị theo hướng chăm sóc da đầu và hỗ trợ tóc chắc khỏe. Với dạng xịt, sản phẩm có thể được phân bổ trực tiếp lên vùng da đầu theo hướng dẫn của nhà sản xuất, thuận tiện cho việc sử dụng sau khi gội.
Sản phẩm đã được chứng nhận hiệu quả trong việc ngăn ngừa rụng tóc và cải thiện tình trạng tóc yếu, với chứng nhận từ Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc (FDA) và thử nghiệm lâm sàng tại Khoa da liễu, bệnh viện Ansan Đại học Hàn Quốc.
Trong khi đó, dầu gội thảo dược vẫn là nhóm sản phẩm quen thuộc nhưng có thể được định vị theo những nhu cầu cụ thể hơn. Dầu gội thảo dược bồ kết Nam Nung 185 ml là một ví dụ được giới thiệu với công dụng hỗ trợ giảm gàu và chăm sóc da đầu.
So với những sản phẩm bổ sung như tẩy tế bào chết hay serum, dầu gội vẫn đảm nhiệm bước làm sạch cơ bản trong quy trình chăm sóc da đầu. Sản phẩm có vai trò chính là loại bỏ dầu thừa, bụi bẩn và cặn tích tụ trong quá trình sinh hoạt.
Các thành phần thảo dược được sử dụng như một phần của công thức, nhưng hiệu quả làm sạch hoặc hỗ trợ giảm gàu còn phụ thuộc vào toàn bộ thành phần và cách sử dụng.
Đối với tình trạng gàu dai dẳng, cần xem xét sản phẩm có hoạt chất phù hợp thay vì mặc định dầu gội có nguồn gốc thảo dược sẽ giải quyết được mọi nguyên nhân gây gàu
Ở nhóm sản phẩm dưỡng chuyên sâu, serum da đầu thường được thiết kế để lưu lại trên da sau khi thoa, thay vì rửa sạch ngay như dầu gội. Dòng Scalp Habit của Nouvelle có sản phẩm Energizing Serum, được giới thiệu nhằm chăm sóc da đầu và hỗ trợ tóc chắc khỏe.
Khác với sản phẩm làm sạch, serum hướng đến việc đưa các thành phần chăm sóc đến vùng da đầu sau khi gội. Tùy công thức, những sản phẩm này có thể được định vị theo nhu cầu dưỡng da đầu hoặc hỗ trợ cải thiện tình trạng tóc.
Tuy nhiên, cần xem xét thành phần cụ thể để xác định sản phẩm thực sự hướng đến vấn đề nào. Nếu được quảng cáo có khả năng giảm rụng hoặc kích thích mọc tóc, công dụng đó cần được đánh giá dựa trên bằng chứng phù hợp bởi serum mỹ phẩm không mặc nhiên có tác dụng điều trị các nguyên nhân gây rụng tóc.
Nhìn từ các nhóm sản phẩm đang được giới thiệu trên thị trường, có thể thấy chăm sóc da đầu đang được chia thành nhiều nhu cầu cụ thể hơn. Dầu gội đảm nhiệm việc làm sạch cơ bản, sản phẩm tẩy tế bào chết bổ sung bước loại bỏ tế bào chết và cặn tích tụ, tonic và serum được sử dụng trực tiếp trên da đầu nhằm đáp ứng những mục đích chăm sóc khác nhau.
Cần lưu ý rằng không phải ai cũng cần sử dụng đầy đủ các nhóm sản phẩm này. Với người có da đầu khỏe mạnh, việc lựa chọn dầu gội phù hợp và duy trì thói quen làm sạch hợp lý có thể đã đáp ứng nhu cầu cơ bản.
Những sản phẩm bổ sung chỉ thực sự cần thiết khi phù hợp với tình trạng da đầu và có công dụng rõ ràng. Vì vậy, điều quan trọng không nằm ở số lượng bước chăm sóc mà ở việc xác định đúng nhu cầu, hiểu sản phẩm được thiết kế để làm gì và phân biệt công dụng chăm sóc thông thường với những tuyên bố điều trị cần bằng chứng chuyên môn.