Đồ hộp là thực phẩm tiện lợi, có giá thành hợp lý, dễ bảo quản và có thể sử dụng trong thời gian dài. Tuy nhiên, khi lựa chọn các sản phẩm này, ngoài việc quan tâm đến loại thực phẩm, giá cả hay kích thước, tình trạng của bao bì cũng là điều không nên bỏ qua.
ĐỪNG CHỦ QUAN VỚI NHỮNG VẾT MÓP TRÊN LON ĐỒ HỘP
Trước khi đến tay người tiêu dùng, các lon thực phẩm phải trải qua nhiều công đoạn vận chuyển, xếp dỡ và lưu kho, vì vậy đôi khi phần kim loại có thể xuất hiện các vết lõm hoặc móp.
Những hư hỏng này không chỉ ảnh hưởng đến hình thức bên ngoài mà trong một số trường hợp còn có thể làm tổn hại đến độ kín và tính toàn vẹn của bao bì, từ đó tạo điều kiện cho vi khuẩn hoặc các chất có hại xâm nhập vào thực phẩm.
Stephanie Smith, chuyên gia về thực phẩm dành cho người tiêu dùng và phó giáo sư tại Trường Khoa học Thực phẩm thuộc Đại học Bang Washington, cho biết nên tránh những lon bị móp vì phần kim loại của lon có thể đã bị tổn hại.
Khi cấu trúc của bao bì bị ảnh hưởng, thực phẩm bên trong có nguy cơ tiếp xúc với các tác nhân gây hại từ môi trường. Vi khuẩn có thể phát triển trong thực phẩm và một số loại còn có khả năng sản sinh độc tố nguy hiểm.
Không phải mọi vết móp đều có mức độ nguy hiểm như nhau. Những vết móp rất nhỏ ở phần mép lon và cách xa các đường ghép thường khó làm ảnh hưởng đáng kể đến khả năng bảo vệ thực phẩm của bao bì.
Ngược lại, cần đặc biệt tránh những lon có vết móp tạo thành cạnh sắc, vết lõm đủ lớn để đầu ngón tay có thể lọt vào hoặc vết móp nằm ở các đường ghép bên hông, phía trên hay phía dưới lon. Đây là những vị trí có nguy cơ làm tổn hại đến cấu trúc và độ kín của bao bì, khiến thực phẩm bên trong dễ tiếp xúc với môi trường bên ngoài.
Điều đáng lưu ý là một chiếc lon bị hư hỏng không phải lúc nào cũng cho thấy rõ thực phẩm bên trong đã bị nhiễm khuẩn. Một số lon có thể bị phồng hoặc rò rỉ, đây là những dấu hiệu đáng lo ngại cho thấy thực phẩm có thể đã bị hỏng.
Trong một số trường hợp, thực phẩm nhiễm vi khuẩn hoặc độc tố vẫn không có sự thay đổi rõ rệt về mùi, vị hay hình thức bên ngoài. Vì vậy, không thể dựa vào việc thực phẩm trông vẫn bình thường để khẳng định rằng sản phẩm hoàn toàn an toàn.
Thực phẩm đóng hộp vẫn có thể chứa mầm bệnh và độc tố mà không biểu hiện dấu hiệu rõ ràng của sự nhiễm bẩn hoặc hư hỏng. Nếu bao bì có một lỗ thủng dù rất nhỏ, nấm mốc hoặc vi khuẩn trong môi trường có thể xâm nhập vào bên trong.
Khi bào tử vi khuẩn tiếp xúc với thực phẩm trong điều kiện thuận lợi, chúng có thể phát triển và sản sinh độc tố. Một trong những vi sinh vật đáng lo ngại là Clostridium botulinum, loại vi khuẩn tạo ra độc tố gây ngộ độc botulinum.
Chỉ một lượng nhỏ độc tố này cũng có thể gây ngộ độc nghiêm trọng, dẫn đến liệt cơ, suy hô hấp và thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Nguy cơ này thường được nhắc đến với các loại thực phẩm được đóng kín và bảo quản trong môi trường yếm khí, chẳng hạn pate, thịt hộp, cá hộp, xúc xích đóng hộp và một số sản phẩm từ thịt, gan.
Nếu quá trình đóng gói hoặc tiệt trùng không đảm bảo, môi trường bên trong có thể tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và bào tử Clostridium botulinum phát triển. Các loại đồ hộp tự làm cũng cần đặc biệt thận trọng, nhất là rau củ muối chua, thực phẩm ngâm dầu hoặc đóng lọ như dưa chuột ngâm, cà muối nếu không được xử lý và tiệt trùng đúng cách.
Một số loại rau củ đóng hộp như ngô, đậu Hà Lan, đậu xanh, củ cải đường, măng và nấm cũng có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nếu không được xử lý nhiệt ở mức đủ để tiêu diệt bào tử.
NHỮNG ĐIỀU CẦN KIỂM TRA KHI CHỌN MUA ĐỒ HỘP
Khi đi mua sắm, cần kiểm tra tình trạng của lon trước khi mua. Một trong những dấu hiệu đáng lưu ý nhất là hộp bị phồng, có thể liên quan đến sự phát triển của vi sinh vật sinh khí.
Hộp bị rỉ sét nghiêm trọng, móp méo, thủng hoặc rò rỉ cũng cần được loại bỏ vì bao bì có thể đã mất khả năng bảo vệ thực phẩm, tạo điều kiện cho vi sinh vật xâm nhập. Tương tự, nếu nắp hoặc đáy hộp lồi lên bất thường thay vì phẳng hoặc hơi lõm nhẹ, không nên lựa chọn sản phẩm.
Sau khi kiểm tra tình trạng của lon, đọc kỹ bảng thành phần là một bước quan trọng khi lựa chọn thực phẩm đóng hộp. Có quan niệm cho rằng thực phẩm đóng hộp nhất thiết phải chứa muối hoặc chất bảo quản để có thể bảo quản lâu.
Tuy nhiên, nếu thực phẩm được xử lý nhiệt và đóng kín đúng cách, sản phẩm có thể được bảo quản trên kệ trong thời gian dài mà không nhất thiết phải bổ sung các thành phần này. Vì vậy, kiểm tra bảng thành phần trước khi mua sẽ giúp xác định rõ sản phẩm có chứa thêm muối, đường, chất bảo quản hoặc các thành phần khác hay không.
Trước hết, nên kiểm tra hàm lượng natri trên nhãn. Một số thực phẩm đóng hộp có thể chứa nhiều natri nhằm tăng hương vị và cải thiện kết cấu. Do vậy, nên ưu tiên các sản phẩm không thêm muối hoặc có hàm lượng natri thấp. Trong trường hợp đã mua về, có thể để ráo hoặc rửa thực phẩm trước khi sử dụng.
Đối với trái cây đóng hộp hoặc cocktail trái cây, cần chú ý đến loại chất lỏng được sử dụng để đóng gói. Những sản phẩm được ngâm trong si-rô đặc, thường chứa đường và si-rô ngô, có thể cung cấp lượng đường lớn hơn loại được đóng gói trong nước đường tự nhiên vốn có trong trái cây.
Chẳng hạn, các sản phẩm đào đóng hộp Del Monte có nhiều phiên bản. Trong đó có loại được ngâm trong si-rô đặc với thành phần gồm đào, nước, si-rô ngô hàm lượng fructose cao, si-rô ngô và đường. Một phiên bản đào cắt lát trong si-rô đặc của hãng cung cấp khoảng hơn 20g đường trong mỗi khẩu phần 128g.
Trong khi đó, cocktail trái cây No Sugar Added của hãng sử dụng nước cùng chất tạo ngọt thay vì si-rô đường truyền thống cung cấp 8g đường trong mỗi khẩu phần 121g.
Vì vậy, nên ưu tiên trái cây đóng hộp trong nước hoặc loại không thêm đường. Nếu sử dụng sản phẩm đóng hộp trong si-rô, có thể để ráo phần si-rô trước khi ăn để hạn chế lượng đường tiêu thụ.
Ngoài ra, hạn sử dụng cũng là thông tin không nên bỏ qua khi mua thực phẩm đóng hộp. Nên lựa chọn những sản phẩm còn hạn sử dụng và hạn chế mua các sản phẩm đã ở gần cuối thời hạn sử dụng nếu có lựa chọn khác phù hợp hơn.
Cuối cùng, cần kiểm tra nhãn mác và thông tin về sản phẩm, cơ sở sản xuất trước khi mua. Nên ưu tiên những sản phẩm còn nguyên bao bì, nhãn mác rõ ràng, đầy đủ thông tin và không có dấu hiệu tẩy xóa, sửa đổi hoặc bong tróc bất thường. Đây là những thông tin quan trọng giúp xác định nguồn gốc và lựa chọn sản phẩm phù hợp, an toàn hơn.
