Ngân hàng trung ương Ấn Độ cho biết sẽ thu hồi toàn bộ tờ tiền có mệnh giá cao nhất 2.000 rupee trên thị trường.
Quyết định này gợi nhớ đến một động thái gây sốc vào năm 2016 khi chính phủ của Thủ tướng Narenda Modi đã rút 86% lượng tiền tệ đang lưu hành trong nền kinh tế chỉ sau một đêm. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích và nhà kinh tế, lần này, động thái của chính phủ Ấn Độ dự kiến sẽ ít gây gián đoạn hơn.
Khi tờ tiền 2.000 rupee được giới thiệu vào năm 2016, chúng nhằm mục đích bổ sung thêm tiền tệ đang lưu hành của nền kinh tế Ấn Độ một cách nhanh chóng sau khi phi tiền tệ hóa. Tuy nhiên, ngân hàng trung ương thường xuyên nói rằng họ muốn giảm lượng tiền mệnh giá cao trong lưu thông và đã ngừng in tờ 2.000 rupee trong 4 năm qua.
"Mệnh giá này không được sử dụng phổ biến cho các giao dịch", Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cho biết trong thông báo của mình khi giải thích về quyết định thu hồi các tờ tiền này.
Mặc dù chính phủ và ngân hàng trung ương không nêu rõ lý do về thời điểm thực hiện động thái này, nhưng các nhà phân tích chỉ ra rằng nó diễn ra trước các cuộc bầu cử cấp bang và tổng tuyển cử ở Ấn Độ khi việc sử dụng tiền mặt thường tăng đột biến.
“Thực hiện một động thái như vậy trước cuộc tổng tuyển cử là một quyết định sáng suốt”, bà Rupa Rege Nitsure, nhà kinh tế trưởng của L&T Finance Holdings cho biết.
Giá trị của tờ 2.000 rupee đang lưu hành vào khoảng 3,62 nghìn tỷ rupee Ấn Độ (44,27 tỷ USD), chiếm khoảng 10,8% tiền tệ đang lưu hành.
“Việc rút tiền này sẽ không tạo ra bất kỳ sự gián đoạn lớn nào vì các tờ tiền mệnh giá nhỏ hơn vẫn có sẵn với số lượng đủ lớn. Bên cạnh đó, trong 6-7 năm qua, phạm vi giao dịch kỹ thuật số và thương mại điện tử đã mở rộng đáng kể”, bà Rupa Rege Nitsure chia sẻ thêm.
Tuy nhiên, theo ông Yuvika Singhal, chuyên gia kinh tế tại QuantEco Research cảnh báo, các doanh nghiệp nhỏ và các lĩnh vực định hướng tiền mặt như nông nghiệp và xây dựng có thể gặp phải một số bất tiện trong thời gian tới.
Đối với lĩnh vực ngân hàng, vì chính phủ đã yêu cầu người dân gửi hoặc đổi tiền 2.000 rupee lấy mệnh giá nhỏ hơn trước ngày 30/9, dòng tiền gửi ngân hàng sẽ tăng lên. Điều này diễn ra vào thời điểm tăng trưởng huy động đang tụt hậu so với tăng trưởng tín dụng ngân hàng, do đó, quyết định mới của chính phủ Ấn Độ sẽ giúp giảm bớt áp lực tăng lãi suất huy động, đồng thời thanh khoản hệ thống ngân hàng cũng sẽ được cải thiện.
Madhavi Arora, chuyên gia kinh tế tại Emkay Global Financial Services, nhận xét: “Vì tất cả các tờ 2000 rupee sẽ quay trở lại hệ thống ngân hàng, chúng ta sẽ thấy lượng tiền mặt lưu thông giảm đi và điều đó sẽ giúp cải thiện tính thanh khoản của hệ thống ngân hàng”.
