Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tuần trước đã công bố mức thuế 25% áp dụng rộng rãi đối với ô tô không “Made in USA”, một động thái khiến ngành công nghiệp ô tô toàn cầu chấn động.
Trong đó, các hãng xe Nhật Bản sẽ đặc biệt gặp khó khăn, với Toyota có thể chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do doanh số bán hàng khổng lồ tại Mỹ, theo nhận định từ công ty nghiên cứu Frost & Sullivan.
Theo nền tảng mua bán ô tô Carpro của Mỹ, trong năm 2024, các hãng xe châu Á chiếm tới 6 trong số 8 vị trí nhà sản xuất ô tô có doanh số cao nhất tại Mỹ. Toyota đứng đầu với 1,98 triệu xe bán ra trong năm, vượt qua các đối thủ nội địa như Ford và Chevrolet. Honda và Nissan của Nhật lần lượt xếp thứ tư và thứ năm, trong khi các thương hiệu Hàn Quốc Hyundai và Kia giữ hai vị trí tiếp theo. Subaru đứng thứ tám.
Cũng trong báo cáo tài chính mới nhất của các hãng xe cho thấy, phần lớn doanh thu của họ đến từ khu vực Bắc Mỹ, đồng nghĩa với việc tác động của thuế quan sẽ rất khó để tránh khỏi.
Trong năm 2024, Mỹ đã nhập khẩu lượng ô tô và linh kiện trị giá 474 tỷ USD, trong đó có 220 tỷ USD dành cho xe chở khách. Theo báo cáo ngày 27/3 của S&P Global Mobility, Hàn Quốc là nước xuất khẩu ô tô lớn thứ hai vào Mỹ trong năm 2024 với 1,4 triệu xe, chỉ xếp Mexico với 2,5 triệu xe, trong khi Nhật Bản xuất khẩu 1,3 triệu xe.
"Nói một cách đơn giản, Mỹ là thị trường không thể thay thế đối với các hãng xe châu Á. Những nhà sản xuất hàng đầu từ Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ thông báo thuế quan này”, chuyên gia Vivek Vaidya từ Frost & Sullivan nhận định.
Ô tô là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản sang Mỹ, chiếm 28,3% tổng kim ngạch xuất khẩu trong năm 2024, theo dữ liệu hải quan. Trong khi đó, xuất khẩu linh kiện ô tô của Hàn Quốc sang Mỹ đạt mức cao kỷ lục 8,22 tỷ USD trong năm ngoái, chiếm 36,5% tổng kim ngạch xuất khẩu ô tô của nước này.
Ngay cả khi các hãng xe muốn chuyển dây chuyền sản xuất sang Mỹ để tránh thuế, quá trình này sẽ không thể diễn ra một sớm một chiều và sẽ tiêu tốn tới hàng tỷ USD, ông Joe McCabe, Chủ tịch kiêm CEO của AutoForecast Solutions nhấn mạnh.
Ngay cả những “ông lớn” như Toyota hay Nissan, dù có cơ sở sản xuất ở Mỹ, nhưng họ vẫn không thể kịp mở rộng để ứng phó với mức thuế mới. "Ý tưởng loại bỏ một cách nhanh chóng nguồn cung từ Mexico hay thậm chí là Canada khỏi chuỗi cung ứng là điều vô lý. Họ sẽ đối mặt với giá xe cao hơn tại Mỹ do thuế quan. Và câu hỏi lớn nhất là: nên tự gánh chi phí hay đẩy sang người tiêu dùng? Nhiều khả năng họ sẽ phải tự gánh chịu”, ông Richard Kaye, nhà quản lý danh mục đầu tư tại công ty quản lý tài sản Comgest nói trên CNBC.
Tuy nhiên, ông Kaye lại có quan điểm hơi khác so với ông Vaidya của Frost & Sullivan.
Ông Kaye cho rằng Toyota là hãng xe lớn nhất nên có vị thế tốt nhất để vượt qua ảnh hưởng từ thuế quan. Tuy nhiên, họ chắc chắn vẫn sẽ chịu thiệt hại vì khó có cách nào tránh khỏi tác động này mà không ảnh hưởng đến lợi nhuận. Dù vậy, ông Kaye cũng chỉ ra một điểm sáng hiếm hoi trong ngành ô tô châu Á: đó là Suzuki của Nhật Bản. Theo ông Kaye, Suzuki không bán xe tại Mỹ, do đó không chịu tác động từ thuế quan. Cổ phiếu của hãng đã có mức tăng hơn 1% tính đến 31/3, trong khi Toyota mất 16,45% và Nissan giảm gần 21%. Hyundai và Kia cũng lần lượt giảm gần 7% và 8%.
"Vì Suzuki không bán xe tại Mỹ, tác động thuế quan đối với công ty này là con số không. Suzuki đang tập trung vào thị trường Ấn Độ và đó là một định hướng rất đặc biệt trong ngành”, ông Richard Kaye nhấn mạnh.
