Từ việc "khuyết" người có vai trò quyết định
Theo thông tin chúng tôi thu thập được, được biết ở VICEM đã hơn một năm nay chưa có Chủ tịch HĐTV. Đáng nói, kể từ 1/9/2022 đến nay, ở đơn vị này còn không có cả người phụ trách HĐTV.
Chính vì vậy, các công việc hàng ngày phải xử lý thuộc thẩm quyền của HĐTV được phản ánh là đang bị ách tắc, đình trệ, không được xử lý kịp thời... điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến việc vận hành của bộ máy điều hành ở VICEM.
Nguồn tư liệu của chúng tôi thể hiện, từ ngày 01/6/2021, ông Bùi Hồng Minh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐTV VICEM được Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Xây dựng.
Nhằm đảm bảo hoạt động điều hành, quản lý VICEM được ổn định, liên tục, một ngày sau (tức ngày 02/6/2021) Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị đã ký Thông báo số 45/TB-BXD về việc giao nhiệm vụ đối với cán bộ.
Theo thông báo, Bộ trưởng Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ cho Thứ trưởng Bùi Hồng Minh phụ trách HĐTV VICEM kể từ ngày 01/6/2021 cho đến khi bổ nhiệm chức danh CT HĐTV VICEM mới.
Ngày 07/6/2021, ông Bùi Hồng Minh ký văn bản Thông báo số 740/TB-VICEM về việc thực hiện nhiệm vụ theo Thông báo số 45/TBB-BXD ngày 02/6/2021 của Bộ trưởng Bộ xây dựng.
Đến ngày 18/6/2021, Bộ Xây dựng có văn bản số 2311/BXD-TCCB do Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị ký, theo đó "Để đảm bảo công tác quản lý, điều hành Tổng công ty xi măng Việt Nam được ổn định, liên tục, Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ cho ông Phạm Văn Nhận, Thành viên HĐTV VICEM phụ trách HĐTV VICEM kể từ ngày 18/6/2021 cho đến khi kiện toàn chức danh Chủ tịch HĐTV VICEM".
Theo thông tin từ VICEM, trong thời gian ông Phạm Văn Nhận được giao phụ trách HĐTV VICEM, Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng công ty đã nhiều lần báo cáo Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương về tình hình công tác cán bộ của Tổng công ty. Ban Thường vụ Đảng ủy cũng ban hành nhiều Nghị quyết giao HĐTV VICEM đề nghị Bộ Xây dựng sớm cho kiện toàn chức danh Chủ tịch HĐTV của VICEM.
HĐTV của doanh nghiệp này cũng đã nhiều lần có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng kiện toàn chức danh Chủ tịch HĐTV. Nhưng đến nay, mặc dù HĐTV đã 05 lần báo cáo, xin ý kiến về việc kiện toàn chức danh Chủ tịch HĐTV, nhưng vị trí này vẫn đang khuyết.
Ngày 14/4/2022, Bộ Xây dựng có Thông báo số 34/TB-BXD về việc nghỉ hưu đối với ông Phạm Văn Nhận kể từ ngày 01/9/2022 (thông báo trước thời điểm nghỉ hưu 6 tháng). Ngày 02/6/2022, Bộ Xây dựng có Quyết định số 473/QĐ-BXD về việc nghỉ hưu đối với ông Phạm Văn Nhận - Phụ trách HĐTV của VICEM kể từ ngày 01/9/2022 (thông báo trước thời điểm nghỉ hưu 3 tháng), nhưng Bộ Xây dựng vẫn không chỉ đạo kiện toàn chức danh đó hoặc giao Phụ trách HĐTV của VICEM cho một cá nhân nào.
Mới đây nhất là ngày 20/9/2022, HĐTV của VICEM tiếp tục gửi văn bản số 1732/VICEM-HĐTV đề nghị Bộ Xây dựng kiện toàn chức danh trên và trong khi chờ kiện toàn đề nghị giao phụ trách HĐTV của VICEM, nhưng vẫn chưa nhận được ý kiến chỉ đạo từ Bộ Xây dựng.
Do đó, từ 01/9/2022 đến nay, HĐTV của VICEM không có chức danh Chủ tịch/Phụ trách HĐTV của VICEM để thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm theo quy định của pháp luật, Điều lệ Tổ chức và hoạt động của VICEM, cũng như tổ chức triển khai thực hiện chỉ đạo của cấp thẩm quyền…
Dữ liệu của chúng tôi cho thấy, kể từ ngày 01/9/2022 đến nay các công việc hằng ngày phải xử lý thuộc thẩm quyền của HĐTV VICEM bị "tắc", đình trệ, không được xử lý kịp thời, thể thức một số văn bản của HĐTV của VICEM chưa phù hợp... ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động chung của Tổng công ty.
Đặc biệt trong giai đoạn khó khăn hiện nay, đòi hỏi HĐTV của VICEM phải lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời thực hiện các giải pháp đồng bộ để vượt qua khó khăn, phấn đấu hoàn thành tốt nhất các nhiệm vụ chính trị của chủ sở hữu giao đối với Tổng công ty nói chung và các đơn vị thành viên nói riêng.
Đến những bất cập trong chỉ đạo, điều hành!
Tại các điều 95, 96, 97, 98 của Luật Doanh nghiệp 2020 quy định rất rõ chức năng, nhiệm vụ cụ thể của CT HĐTV, thành viên Hội đồng thành viên. Theo đó: CT HĐTV do cơ quan đại diện chủ sở hữu bổ nhiệm theo quy định của pháp luật. CT HĐTV không được kiêm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc của công ty và doanh nghiệp khác. CT HĐTV có quyền và nghĩa vụ như: Xây dựng kế hoạch hoạt động hằng quý và hằng năm của Hội đồng thành viên; Triệu tập, chủ trì và làm chủ tọa cuộc họp Hội đồng thành viên hoặc tổ chức việc lấy ý kiến các thành viên Hội đồng thành viên; Tổ chức thực hiện quyết định của cơ quan đại diện chủ sở hữu và nghị quyết Hội đồng thành viên; Tổ chức giám sát, trực tiếp giám sát và đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu chiến lược, kết quả hoạt động của công ty, kết quả quản lý, điều hành của Giám đốc hoặc Tổng giám đốc công ty...
Song song đó, Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp cũng quy định rất rõ quyền, trách nhiệm của Chủ tịch Công ty, Hội đồng thành viên tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Theo đó, Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty quyết định sau khi cơ quan đại diện chủ sở hữu phê duyệt về các nội dung quan trọng như: Chiến lược, kế hoạch đầu tư phát triển 05 năm và kế hoạch sản xuất, kinh doanh hằng năm của doanh nghiệp; Bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật đối với Tổng giám đốc hoặc Giám đốc; Huy động vốn, đầu tư, xây dựng, mua, bán tài sản cố định, dự án đầu tư ra ngoài doanh nghiệp, dự án đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp theo quy định tại các điều 23, 24, 28 và 29 của Luật này; Góp vốn, tăng, giảm vốn góp, chuyển nhượng vốn đầu tư của doanh nghiệp đầu tư tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên... Đây đều là những công việc quan trọng, liên quan đến vai trò của người đứng đầu Hội đồng thành viên.
Dù các quy định luật pháp đã quy định rất cụ thể về chức danh Chủ tịch HĐTV, và chúng ta có thể thấy, trong những quy định trên đã nêu bật vai trò của chức danh này. Từ đây có thể khẳng định, một doanh nghiệp không thể "khuyết" chức danh này.
Quay trở lại với câu chuyện xảy ra tại VICEM, ghi nhận của chúng tôi cho thấy trong những ngày doanh nghiệp này "khuyết" vị trí Chủ tịch HĐTV các công việc hằng ngày phải xử lý thuộc thẩm quyền của HĐTV bị ách tắc, đình trệ, không được xử lý kịp thời. Đặc biệt, việc “các thành viên HĐTV VICEM cùng ký trên một văn bản và đóng dấu treo” cho các quyết định là không phù hợp và ảnh hưởng chung đến hoạt động chung của Tổng công ty.
Xoay quanh vấn đề "khuyết" chức danh Chủ tịch HĐTV ở VICEM, dư luận hiện nay đang đặt câu hỏi, vì sao trong suốt 15 tháng qua mà VICEM vẫn chưa kiện toàn được chức danh Chủ tịch HĐTV? Vai trò của các cơ quan tham mưu của Bộ xây dựng liên quan đến công tác cán bộ như thế nào khi một Tổng công ty quan trong của Bộ, có vai trò dẫn dắt thị trường xi măng như VICEM lại không có người chịu trách nhiệm, các văn bản đóng dấu treo của HĐTV liệu có được công nhận, việc xây dựng chiến lược kế hoạch, quản lý, giám sát sẽ được triển khai như thế nào?.
Vì thiếu người đứng đầu, nên công việc của doanh nghiệp báo cáo lên chậm được giải quyết như: Kế hoạch SXKD, kế hoạch đầu tư các án (thậm chí đã được Chính phủ đồng ý chủ trương); tổ chức hoạt động; công tác cán bộ...
Được biết, ngày 15/9/2022, Ban Thường vụ Đảng ủy VICEM đã họp (mở rộng) và có Nghị quyết số 1033-NQ/BTV ngày 16/9/2022. Triển khai thực hiện Nghị quyết của Ban thường vụ Đảng ủy VICEM, Hội đồng thành viên VICEM có Nghị quyết số 1726/NQ-VICEM ngày 20/9/2022 với một số nội dung: Để đảm bảo công tác quản lý, điều hành VICEM được ổn định, liên tục và đúng quy định của pháp luật, HĐTV VICEM kính đề nghị Bộ Xây dựng kiện toàn chức danh Chủ Tịch HĐTV VICEM từ nguồn nhân sự tại chỗ; Trong khi chờ kiện toàn chức danh Chủ Tịch HĐTV VICEM, giao cho đồng chí Nguyễn Quốc Việt - Ủy viên ban chấp hành Đảng bộ, Thành viên HĐTV VICEM phụ trách HĐTV của VICEM cho đến khi kiện toàn chức danh trên theo quy định.
Có như thế thì việc chỉ đạo thực hiện các giải pháp đồng bộ để vượt qua khó khăn, phấn đấu hoàn thành tốt nhất các nhiệm vụ chính trị của Đảng và chủ sở hữu giao đối với VICEM nói chung và các đơn vị thành viên nói riêng.
