Con người đã sử dụng phòng xông hơi khô và phòng xông hơi ướt từ hàng trăm năm nay như một cách thư giãn và nâng cao sức khỏe. Các liệu pháp nhiệt đều mang lại cảm giác dễ chịu, đồng thời có thể đem đến nhiều lợi ích cho cơ thể. Tuy nhiên, hiệu quả của từng loại phòng xông hơi có thể khác nhau tùy vào mục đích sử dụng và nhu cầu sức khỏe.
BA KIỂU XÔNG HƠI PHỔ BIẾN VÀ NHỮNG LỢI ÍCH ĐÁNG CHÚ Ý
Có ba loại phòng xông hơi phổ biến gồm phòng xông hơi khô, phòng xông hơi ướt và phòng xông hơi hồng ngoại. Mỗi loại sử dụng một hình thức tác động nhiệt khác nhau, tạo ra môi trường và cảm giác riêng.
Phòng xông hơi khô là loại truyền thống có nhiệt độ cao nhưng độ ẩm thấp, thường được bố trí tại các phòng tập thể dục và spa. Không khí trong phòng khá khô, với độ ẩm thường chỉ khoảng 10 - 20%. Nhiệt độ được duy trì ở mức ít nhất 80 độ C và đôi khi còn cao hơn.
Phòng xông hơi ướt sử dụng hơi nước để tạo ra môi trường ấm áp với độ ẩm cao. Không khí trong phòng thường dày và có nhiều hơi nước, tạo cảm giác như phủ một lớp sương mờ.
Nhiệt độ của phòng xông hơi ướt thường thấp hơn đáng kể so với phòng xông hơi khô, phổ biến ở mức 43 - 49 độ C. Tuy nhiên, độ ẩm cao khiến cơ thể vẫn cảm nhận được mức nhiệt khá mạnh. Loại phòng này cũng thường xuất hiện tại các phòng tập thể dục và spa.
Phòng xông hơi hồng ngoại có thiết kế tương tự phòng xông hơi khô nhưng sử dụng sóng ánh sáng hồng ngoại để truyền nhiệt trực tiếp vào cơ thể. Nhiệt độ có thể dao động trong khoảng 45 - 74 độ C, thấp hơn so với phòng xông hơi khô truyền thống.
Phòng xông hơi hồng ngoại ngày càng phổ biến tại các cơ sở chăm sóc sức khỏe và trong cộng đồng những người theo đuổi biohacking, tức các phương pháp tối ưu hóa sức khỏe và hoạt động của cơ thể dựa trên công nghệ, dữ liệu và thói quen sinh hoạt.
Việc thường xuyên sử dụng phòng xông hơi khô và phòng xông hơi ướt có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe tim mạch, tuần hoàn máu và khả năng phục hồi cơ bắp.
Nhiệt độ cao khiến các mạch máu giãn ra, tăng lưu lượng máu và giúp cơ bắp thư giãn, từ đó hỗ trợ giảm căng cơ và thúc đẩy quá trình phục hồi. Một số bằng chứng ban đầu cũng cho thấy liệu pháp nhiệt có thể giúp cơ thể đào thải một phần tạp chất và kim loại nặng.
Tuy nhiên, những lợi ích này vẫn cần được nghiên cứu thêm để có thể đưa ra kết luận chắc chắn. Liệu pháp nhiệt chưa được nghiên cứu đầy đủ, đặc biệt là đối với phòng xông hơi ướt. Dù vậy, các nghiên cứu hiện có vẫn cho thấy nhiều kết quả đáng chú ý.
Một nghiên cứu kéo dài 15 năm cho thấy những người xông hơi từ 2 - 3 lần mỗi tuần có nguy cơ tử vong do bệnh tim thấp hơn 25% so với những người chỉ xông hơi một lần mỗi tuần.
Với tần suất từ 4 - 7 lần mỗi tuần, nguy cơ này giảm tới 77%. Những kết quả này cho thấy việc xông hơi thường xuyên có thể có mối liên hệ tích cực với sức khỏe tim mạch.
Xông hơi cũng có thể giúp tăng cường những lợi ích từ việc tập thể dục. Một nghiên cứu cho thấy sự kết hợp giữa tập thể dục thường xuyên và xông hơi có thể cải thiện sức khỏe tim mạch thông qua việc giảm cholesterol và huyết áp.
Bên cạnh đó, xông hơi thường xuyên có thể góp phần kéo dài tuổi thọ. Một bài tổng quan năm 2021 dựa trên nhiều nghiên cứu quy mô lớn cho thấy việc sử dụng phòng xông hơi có thể giúp làm chậm một số quá trình liên quan đến lão hóa. Lợi ích này được cho là có liên quan đến những tác động tích cực đối với chức năng nhận thức, sức khỏe tim mạch và cơ bắp.
Xông hơi cũng có thể mang lại tác động tích cực đối với tâm trạng. Những người thường xuyên sử dụng phòng xông hơi có thể gặp ít triệu chứng trầm cảm và lo âu hơn. Một nghiên cứu năm 2021 đặc biệt ghi nhận tiềm năng lợi ích của xông hơi đối với những người làm việc trong môi trường có mức độ căng thẳng cao.
NÊN CHỌN LOẠI PHÒNG XÔNG HƠI NÀO?
Không có nhiều nghiên cứu đủ sức xác định loại liệu pháp nhiệt nào tốt nhất cho sức khỏe và thể trạng tổng thể. Phần lớn những lợi ích đã được ghi nhận nhiều khả năng đến từ việc cơ thể tiếp xúc với nhiệt, thay vì phụ thuộc vào một loại phòng xông hơi cụ thể. Vì vậy, lựa chọn phòng xông hơi có thể dựa trên mục đích sử dụng và nhu cầu của từng người.
Nếu quan tâm đến làn da, phòng xông hơi ướt có thể là lựa chọn phù hợp. Nhiệt ẩm giúp bổ sung độ ẩm cho da, đặc biệt hữu ích với làn da khô, đồng thời có thể làm giãn nở lỗ chân lông và hỗ trợ sức khỏe làn da.
Nếu mục tiêu là hỗ trợ quá trình đào thải tạp chất, phòng xông hơi khô hoặc hồng ngoại có thể được cân nhắc. Nhiệt độ cao khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi, qua đó hỗ trợ quá trình bài tiết. Một số bằng chứng cũng cho thấy xông hơi có thể giúp cơ thể loại bỏ một lượng kim loại nặng nhất định.
Đối với tuần hoàn máu và sức khỏe tim mạch, phòng xông hơi khô hoặc hồng ngoại có thể mang lại lợi ích. Nhiệt làm giãn mạch máu và tăng lưu lượng máu. Khi được thực hiện thường xuyên, những tác động này có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Nếu muốn cải thiện cảm giác thông thoáng và hỗ trợ hô hấp, phòng xông hơi ướt có thể phù hợp hơn. Không khí ấm và ẩm giúp làm thông thoáng đường thở, đồng thời có thể mang lại cảm giác dễ chịu cho một số người gặp các vấn đề về hô hấp như hen suyễn.
Đối với mục đích thư giãn, cả ba loại phòng xông hơi đều có thể được lựa chọn. Không gian ấm áp và thời gian nghỉ ngơi trong phòng xông hơi có thể giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và góp phần nâng cao cảm giác khỏe khoắn tổng thể.
Đối với quá trình phục hồi cơ bắp, nhiệt ẩm trong phòng xông hơi ướt giúp làm dịu các cơ và khớp bị đau, đồng thời có thể mang lại lợi ích cho những người gặp tình trạng cứng cơ hoặc khó chịu ở khớp. Trong khi đó, phòng xông hơi khô và hồng ngoại có thể giúp cơ thể thư giãn, giảm căng cơ và làm dịu cảm giác đau nhức, khó chịu.