Từ một hoạt động tập luyện, yoga đang trở thành một lý do để du khách lựa chọn điểm đến. Những chương trình kết hợp yoga với thiền, nghỉ dưỡng, dinh dưỡng và trải nghiệm thiên nhiên xuất hiện ngày càng nhiều tại Ấn Độ, Bali, Thái Lan, Mỹ và châu Âu, góp phần mở rộng thị trường du lịch chăm sóc sức khỏe toàn cầu.
Thực tế hiện nay cho thấy, thay vì chỉ tham gia các lớp yoga tại nơi cư trú, ngày càng nhiều du khách lựa chọn những chuyến đi được thiết kế xoay quanh hoạt động này. Các chương trình yoga retreat thường kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, kết hợp tập luyện với thiền, chế độ ăn uống, spa, trị liệu và các hoạt động ngoài trời.
Theo Global Wellness Institute (GWI), chi tiêu cho wellness tourism đạt 893,9 tỷ USD năm 2024, tăng từ 785,6 tỷ USD năm 2023. Tổ chức này dự báo thị trường tiếp tục tăng trưởng bình quân 9,1% mỗi năm trong giai đoạn 2024-2029.
Yoga hiện chưa được thống kê thành một phân khúc độc lập trong hệ thống số liệu toàn cầu về du lịch. Tuy nhiên, hình thức du lịch này ngày càng xuất hiện trong các sản phẩm wellness của điểm đến, đặc biệt tại những khu vực có lợi thế về thiên nhiên, nghỉ dưỡng và truyền thống văn hóa.
YOGA TRỞ THÀNH ĐẠI SỨ DU LỊCH
Sự mở rộng của du lịch yoga gắn với số lượng người tập yoga ngày càng tăng tại nhiều thị trường. Tại Mỹ, dữ liệu của Trung tâm Thống kê Y tế Quốc gia thuộc CDC cho thấy 16,9% người trưởng thành đã tập yoga trong năm 2022. Tỷ lệ này ở nữ giới đạt 23,3%, trong khi nam giới là 10,3%. Trong số những người tập yoga, 80% cho biết hoạt động này được thực hiện nhằm cải thiện hoặc duy trì sức khỏe tổng thể.
Quy mô cộng đồng người tập tạo ra nhóm khách hàng tiềm năng cho các sản phẩm du lịch chuyên biệt. Nhiều khu nghỉ dưỡng tại California, Hawaii và Arizona cung cấp các chương trình kết hợp yoga với thiền, đi bộ, spa và chế độ ăn uống.
Các chương trình này thường được thiết kế cho khách lưu trú từ hai đến bốn ngày hoặc dài hơn. Người tham gia không nhất thiết phải là người tập yoga chuyên nghiệp, mà có thể là khách du lịch muốn duy trì thói quen vận động trong kỳ nghỉ hoặc tìm kiếm một chương trình nghỉ dưỡng tập trung vào sức khỏe.
Theo GWI, wellness tourism là lĩnh vực nằm ở giao điểm giữa du lịch và ngành kinh tế chăm sóc sức khỏe. Người tiêu dùng có xu hướng duy trì các hoạt động liên quan đến sức khỏe ngay cả khi đi du lịch, tạo thêm nhu cầu cho các dịch vụ như yoga, thiền, dinh dưỡng và trị liệu.
CÁC QUỐC GIA ĐẨY MẠNH KHAI THÁC TIỀM NĂNG DU LỊCH YOGA
Ấn Độ là quốc gia đang có lợi thế lớn trong phát triển du lịch yoga nhờ mối liên hệ lịch sử và văn hóa với hoạt động này.
Rishikesh, Mysore và Kerala là những điểm đến được cộng đồng yoga quốc tế biết đến. Trong đó, Rishikesh nổi tiếng với các trung tâm yoga và thiền nằm dọc sông Hằng, dưới chân dãy Himalaya.
Khác với các chương trình nghỉ dưỡng ngắn ngày tại nhiều thị trường, du lịch yoga ở Ấn Độ có một nhóm sản phẩm chuyên sâu như khóa đào tạo giáo viên, chương trình thiền và các khóa học kéo dài nhiều tuần. Mô hình này tạo điều kiện để điểm đến thu hút khách có thời gian lưu trú dài hơn. Ngoài chi phí cho khóa học, du khách còn phát sinh nhu cầu về lưu trú, ăn uống, vận chuyển và các dịch vụ địa phương.
Yoga đồng thời được Ấn Độ sử dụng trong hoạt động quảng bá hình ảnh quốc gia. Ngày Quốc tế Yoga 21/6 được tổ chức tại nhiều quốc gia, góp phần đưa hoạt động có nguồn gốc từ Ấn Độ tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng quốc tế.
Tại Rishikesh, các sự kiện và lễ hội yoga quốc tế tiếp tục được tổ chức, thu hút giáo viên, học viên và những người thực hành từ nhiều quốc gia. Lợi thế của Ấn Độ nằm ở việc có thể kết hợp hoạt động yoga với các giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh. Đây là yếu tố giúp điểm đến tạo sự khác biệt so với những nơi chủ yếu khai thác yoga như một dịch vụ nghỉ dưỡng.
Nếu Ấn Độ khai thác nguồn gốc văn hóa, Bali phát triển yoga theo hướng gắn với hệ thống nghỉ dưỡng.
Ubud là một trong những trung tâm nổi bật của loại hình này tại Indonesia. Khu vực này tập trung nhiều studio yoga, khu nghỉ dưỡng, nhà hàng thực dưỡng, spa và cơ sở cung cấp các dịch vụ liên quan đến wellness. Các chương trình retreat tại Bali thường kéo dài nhiều ngày, kết hợp yoga với thiền, dinh dưỡng, massage, trị liệu âm thanh và hoạt động ngoài trời.
Cách tổ chức này cho phép doanh nghiệp không chỉ bán một lớp yoga mà xây dựng cả gói sản phẩm du lịch. Chi tiêu của du khách vì vậy được phân bổ cho nhiều dịch vụ trong cùng thời gian lưu trú.
Mô hình Bali cũng cho thấy xu hướng tích hợp yoga vào các sản phẩm nghỉ dưỡng thay vì phát triển thành một loại hình du lịch hoàn toàn độc lập. Khách hàng có thể lựa chọn Bali vì cảnh quan hoặc nghỉ dưỡng, sau đó sử dụng yoga như một trong những dịch vụ chính trong chuyến đi. Ngược lại, một bộ phận khách tìm đến Ubud trực tiếp vì các chương trình yoga và wellness.
Tại Đông Nam Á, Thái Lan cũng đang mở rộng các sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe dựa trên hệ thống nghỉ dưỡng và spa phát triển. Phuket và Koh Samui là những điểm đến có nhiều khu nghỉ dưỡng cung cấp yoga, detox, spa và các chương trình chăm sóc sức khỏe.
Một số cơ sở không xây dựng sản phẩm riêng cho người tập yoga mà đưa yoga vào các gói nghỉ dưỡng. Cách tiếp cận này mở rộng đối tượng khách hàng, bởi người sử dụng dịch vụ không cần có trình độ yoga chuyên sâu.
Đối với các điểm đến biển, wellness cũng là một hướng đa dạng hóa sản phẩm trong bối cảnh cạnh tranh về nghỉ dưỡng ngày càng tăng. Yoga có thể được kết hợp với ẩm thực, spa, hoạt động thể chất và trải nghiệm thiên nhiên để tăng giá trị của một kỳ nghỉ.
Theo GWI, khu vực châu Á - Thái Bình Dương đạt khoảng 215 tỷ USD chi tiêu cho wellness tourism năm 2024. So với năm 2023, chi tiêu của khu vực tăng 31,2%.
Mức tăng này đưa châu Á - Thái Bình Dương trở thành một trong những thị trường đáng chú ý của ngành wellness tourism, đồng thời tạo thêm dư địa cho các sản phẩm liên quan đến yoga.
Trong khi đó, tại châu Âu, yoga thường được kết hợp với du lịch thiên nhiên và các hoạt động nghỉ dưỡng chủ động.
Các chương trình retreat xuất hiện tại khu vực Alps, ven Địa Trung Hải và những điểm đến có núi, rừng, hồ hoặc đường bờ biển. Lịch trình thường bao gồm yoga, thiền, đi bộ đường dài, đạp xe và các hoạt động ngoài trời. Mô hình này phù hợp với nhóm khách muốn duy trì vận động trong kỳ nghỉ nhưng không theo hình thức du lịch thể thao chuyên nghiệp.
Châu Âu dự kiến đạt khoảng 258,2 tỷ USD chi tiêu cho wellness tourism năm 2024. Đây là khu vực có thị trường wellness phát triển, với hệ thống nghỉ dưỡng, spa và dịch vụ chăm sóc sức khỏe đã hình thành từ trước, theo GWI.
Có thể thấy, điểm chung của các quốc gia là yoga đang được sử dụng để tạo ra một lý do mới cho việc lựa chọn điểm đến.
Quy mô gần 894 tỷ USD của wellness tourism toàn cầu năm 2024 cho thấy nhu cầu du lịch gắn với sức khỏe đã trở thành một thị trường đáng kể. Trong hệ sinh thái đó, yoga có lợi thế nhờ khả năng kết hợp với nghỉ dưỡng, thiên nhiên, dinh dưỡng và văn hóa.
Trong những năm tới, sự cạnh tranh giữa các điểm đến nhiều khả năng sẽ không chỉ nằm ở việc nơi nào có nhiều lớp yoga hơn, mà ở khả năng xây dựng một sản phẩm hoàn chỉnh, có chất lượng và tạo được khác biệt. Với ngành du lịch, đó cũng là sự thay đổi đáng chú ý, yoga đang đi từ một dịch vụ được cung cấp cho du khách đến một sản phẩm có khả năng tạo ra nhu cầu du lịch.
