Cuộc đua tăng vốn đang nóng lên trong ngành ngân hàng. Từ các "ông lớn" quốc doanh đến nhóm ngân hàng tư nhân, hàng loạt kế hoạch phát hành cổ phiếu quy mô lớn được tung ra, mở đầu cho một chu kỳ tái định hình năng lực tài chính và cuộc cạnh tranh mới trong hệ thống.
LÀN SÓNG TĂNG VỐN CHƯA TỪNG CÓ CỦA NGÂN HÀNG
Theo dữ liệu từ FiinTrade, tính đến ngày 25/5/2026, tổng giá trị phát hành vốn cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm 2025 và gấp 2,5 lần mức bình quân 5 năm gần đây.
Đây là mức huy động vốn cổ phần lớn nhất kể từ giai đoạn bùng nổ năm 2021, đồng thời là quy mô cao nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam. Diễn biến này cho thấy vai trò dẫn vốn của thị trường vốn đang dần được khôi phục sau nhiều năm doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng.
Trong bức tranh đó, ngành ngân hàng nổi lên là tâm điểm khi dự kiến huy động khoảng 128.000 tỷ đồng vốn cổ phần, cao gấp hơn 7 lần năm 2025 và tăng 71,6% so với mức bình quân 5 năm gần đây.
Các kế hoạch tăng vốn đáng chú ý đến từ hàng loạt ngân hàng lớn như Vietcombank (VCB), BIDV (BID), VPBank (VPB), HDBank (HDB), MB (MBB) và NCB (NVB), trong đó phần lớn thực hiện thông qua phát hành riêng lẻ hoặc chia cổ tức bằng cổ phiếu.
Theo giới phân tích, nhu cầu tăng vốn của các ngân hàng đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết khi quy mô tài sản liên tục mở rộng, trong khi các yêu cầu về an toàn vốn và quản trị rủi ro ngày càng khắt khe.
Việc bổ sung vốn cấp 1 không chỉ giúp cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) mà còn tạo dư địa mở rộng tín dụng, đầu tư công nghệ và phát triển các mảng kinh doanh mới.
Điểm đáng chú ý là nhiều ngân hàng hiện ưu tiên sử dụng lợi nhuận giữ lại hoặc chia cổ tức bằng cổ phiếu thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhà đầu tư bên ngoài. Điều này phản ánh năng lực tạo lợi nhuận tương đối tích cực của ngành trong những năm gần đây, đồng thời giảm áp lực huy động vốn trên thị trường.
Không chỉ phục vụ mục tiêu tăng trưởng tín dụng, nguồn vốn mới còn được xem là bước chuẩn bị cho cuộc cạnh tranh dài hạn trong lĩnh vực tài chính. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và xây dựng hệ sinh thái tài chính đang trở thành những khoản đầu tư bắt buộc, đòi hỏi nguồn lực vốn ngày càng lớn.
Bên cạnh đó, SSI Research đánh giá việc Ngân hàng Nhà nước từng bước triển khai các tiêu chuẩn Basel III là yếu tố tích cực đối với toàn ngành. Theo dự thảo sửa đổi Thông tư 22, các tỷ lệ an toàn như LCR và NSFR sẽ được áp dụng theo lộ trình tăng dần đến năm 2031, giúp các ngân hàng có thêm thời gian thích ứng mà không phải tái cơ cấu bảng cân đối quá đột ngột.
SSI Research cũng nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế ngành ngân hàng nửa cuối năm 2026 lên 17,6%, cao hơn mức dự báo trước đó là 17%. Đây là cơ sở quan trọng để duy trì kỳ vọng về triển vọng tăng trưởng của nhóm cổ phiếu ngân hàng trong trung và dài hạn.
CỔ PHIẾU NÀO HƯỞNG LỢI?
Dù triển vọng ngành được đánh giá tích cực, giới phân tích cho rằng tăng vốn không đồng nghĩa với tăng giá cổ phiếu.
Thực tế, điều nhà đầu tư quan tâm hiện nay không còn là quy mô vốn điều lệ mà là khả năng chuyển hóa nguồn vốn mới thành tăng trưởng lợi nhuận và năng lực cạnh tranh thực sự.
Nếu nguồn vốn được sử dụng hiệu quả để mở rộng hoạt động kinh doanh, nâng cao hiệu quả sinh lời và cải thiện vị thế thị trường, giá trị doanh nghiệp sẽ được củng cố trong dài hạn. Ngược lại, việc tăng vốn nhưng lợi nhuận không theo kịp có thể dẫn đến pha loãng EPS (thu nhập trên mỗi cổ phiếu), làm suy giảm sức hấp dẫn của cổ phiếu.
Ngoài ra, chất lượng tài sản vẫn là yếu tố cần theo dõi chặt chẽ. Khi tín dụng tăng trưởng nhanh, nguy cơ phát sinh nợ xấu cũng gia tăng nếu công tác quản trị rủi ro không được kiểm soát tốt.
Báo cáo của Shinhan Securities cho thấy biên lãi ròng (NIM) toàn ngành vẫn chịu áp lực khi chi phí vốn tăng lên. NIM bình quân được dự báo giảm từ 3,14% xuống khoảng 3,1%. Đồng thời, nợ nhóm 2 đang tăng nhanh hơn tốc độ tăng nợ xấu, cho thấy rủi ro chất lượng tài sản chưa hoàn toàn được giải quyết.
Tuy nhiên, mặt bằng định giá hiện tại vẫn được đánh giá khá hấp dẫn. Theo Shinhan Securities, P/B bình quân của nhóm ngân hàng chỉ ở mức khoảng 1,7 lần, thấp hơn mức trung bình 5 năm gần đây. Nhiều ngân hàng đang giao dịch ở mức P/B dự phóng 2026 quanh 1-1,3 lần, thấp hơn đáng kể so với các giai đoạn tăng trưởng mạnh trước đây.
Trong báo cáo mới công bố, Shinhan Securities lựa chọn HDBank (HDB), MBBank (MBB) và VPBank (VPB) là ba cổ phiếu nổi bật nhờ khả năng tăng trưởng lợi nhuận, mở rộng tín dụng và dư địa tăng giá còn lớn.
Ở góc nhìn thận trọng hơn, SSI Research cho rằng khả năng toàn ngành được nâng mặt bằng định giá trong ngắn hạn là không cao khi NIM tiếp tục chịu áp lực thu hẹp và chất lượng tài sản có dấu hiệu suy yếu dần. Vì vậy, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng lựa chọn cổ phiếu hơn là kỳ vọng tăng trưởng chung của toàn ngành.
Trong kịch bản cơ sở, SSI ưu tiên Vietcombank (VCB), VietinBank (CTG) và MB (MBB) nhờ nền tảng huy động vững chắc, chất lượng tài sản tốt và khả năng kiểm soát chi phí hiệu quả.
Trong trường hợp thanh khoản hệ thống cải thiện nhanh hơn kỳ vọng và tín dụng tăng tốc, HDBank (HDB) và VPBank (VPB) có thể trở thành những cái tên hưởng lợi lớn hơn nhờ độ nhạy cao với chu kỳ mở rộng tín dụng.
Cả hai đều có độ nhạy cao hơn các ngân hàng khác trong chu kỳ mở rộng tín dụng. VPB hưởng lợi từ mảng tài chính tiêu dùng và SME, trong khi HDB được hỗ trợ bởi việc mở rộng hợp nhất mảng chứng khoán và tài chính tiêu dùng.
Nhìn chung, làn sóng tăng vốn quy mô kỷ lục đang mở ra một chu kỳ phát triển mới cho ngành ngân hàng. Tuy nhiên, trong bối cảnh sự phân hóa ngày càng rõ nét, cơ hội sẽ không chia đều cho tất cả.
Những ngân hàng vừa tăng được vốn, vừa chứng minh được khả năng chuyển hóa nguồn lực thành tăng trưởng lợi nhuận bền vững mới là những cái tên có thể thu hút dòng tiền và dẫn dắt nhóm cổ phiếu ngân hàng trong giai đoạn tới.
