Trong bối cảnh lãi suất tiền gửi ngắn hạn vẫn chịu mức trần do Ngân hàng Nhà nước quy định, nhiều ngân hàng thương mại đang chuyển hướng đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi với mức lãi suất lên tới 9%/năm.
Khoảng chênh lệch đáng kể so với tiền gửi tiết kiệm thông thường đang khiến sản phẩm này trở thành một trong những "điểm nóng" trên thị trường huy động vốn.
CHỨNG CHỈ TIỀN GỬI LÃI TỚI 9%/NĂM
Tại VPBank, khách hàng mua chứng chỉ tiền gửi với mệnh giá từ 10 triệu đồng được hưởng lãi suất từ 6,2-7,8%/năm cho kỳ hạn 1-6 tháng. Với khoản đầu tư từ 100 triệu đồng trở lên, lãi suất có thể tăng lên 7,3-9%/năm, thuộc nhóm cao nhất trên thị trường hiện nay.
BVBank cũng triển khai chương trình phát hành chứng chỉ tiền gửi trực tuyến trên ứng dụng ngân hàng số với mệnh giá tối thiểu 10 triệu đồng. Khách hàng lựa chọn kỳ hạn 6, 9 hoặc 12 tháng và nhận lãi cuối kỳ được hưởng lãi suất tối đa 8,2%/năm.
Đối với kỳ hạn 15 tháng hoặc phương thức nhận lãi hàng tháng, mức lãi suất dao động từ 7,64-8,06%/năm. Chương trình được áp dụng đến hết ngày 31/12 hoặc khi ngân hàng hoàn tất hạn mức phát hành 1.000 tỷ đồng.
Trong khi đó, ACB đang chào bán chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn từ 1-5 tháng với lãi suất 6,5-7,2%/năm cho khoản đầu tư từ 10 triệu đồng. MB cũng mở rộng tệp khách hàng khi phát hành chứng chỉ tiền gửi với số tiền tối thiểu chỉ 200.000 đồng. Lãi suất dao động từ 1,8%/năm đối với kỳ hạn một ngày và lên tới 7%/năm cho các kỳ hạn từ 3-6 tháng.
Mặt bằng lãi suất này cao hơn đáng kể so với tiền gửi tiết kiệm truyền thống. Hiện nay, lãi suất tiết kiệm trực tuyến lĩnh lãi cuối kỳ cho kỳ hạn 6 tháng cao nhất trên thị trường chỉ khoảng 7-7,6%/năm tại một số ngân hàng như ACB, BacABank, MBV hay VCBNeo. Đối với các kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng, lãi suất vẫn chủ yếu được duy trì dưới mức trần 4,75%/năm theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
Không chỉ hấp dẫn nhờ lợi suất cao, chứng chỉ tiền gửi cũng ngày càng được các ngân hàng đầu tư về tính tiện ích nhằm gia tăng sức cạnh tranh. Thay vì phải giao dịch trực tiếp tại quầy như trước, nhiều sản phẩm hiện đã được tích hợp trên nền tảng ngân hàng số.
VPBank cho phép khách hàng mua bán chứng chỉ tiền gửi trực tuyến 24/7; ACB hỗ trợ đăng ký rút trước hạn qua ứng dụng trong giờ hành chính; còn MB phát triển sàn giao dịch thứ cấp ngay trên ứng dụng ngân hàng số, tạo điều kiện cho khách hàng chuyển nhượng chứng chỉ khi có nhu cầu.
Theo đánh giá của giới phân tích, việc các ngân hàng đồng loạt nâng lãi suất và cải thiện tính linh hoạt của sản phẩm cho thấy cuộc cạnh tranh huy động vốn đang bước sang giai đoạn mới.
Khi lãi suất tiền gửi ngắn hạn vẫn bị khống chế bởi trần điều hành, chứng chỉ tiền gửi trở thành công cụ giúp các ngân hàng thu hút nguồn vốn trung và dài hạn mà không làm xáo trộn mặt bằng lãi suất tiết kiệm trên thị trường.
NGÂN HÀNG Ồ ẠT PHÁT HÀNH GIẤY TỜ CÓ GIÁ
Không chỉ thu hút người gửi tiền bằng mức lãi suất hấp dẫn, chứng chỉ tiền gửi còn trở thành kênh huy động vốn được nhiều ngân hàng đẩy mạnh trong nửa đầu năm 2026.
Báo cáo tài chính quý 2 cho thấy quy mô phát hành loại giấy tờ có giá này tăng mạnh tại nhiều nhà băng, phản ánh nhu cầu bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn trong bối cảnh tín dụng tiếp tục tăng nhanh.
Tại ACB, giá trị chứng chỉ tiền gửi lưu hành tính đến cuối tháng 6 đạt 160.355 tỷ đồng, tăng tới 98% so với đầu năm. Trong đó, chứng chỉ tiền gửi có kỳ hạn dưới một năm đạt hơn 104.000 tỷ đồng, tăng 42%, còn nhóm kỳ hạn 1-2 năm tăng gấp 6,5 lần, lên khoảng 36.000 tỷ đồng.
Theo ACB, chứng chỉ tiền gửi đang trở thành một trong những sản phẩm huy động được khách hàng ưu tiên nhờ khả năng quản lý dòng tiền linh hoạt và có thể giao dịch ngay trên nền tảng ACB ONE. Đà tăng mạnh của kênh huy động này cũng bù đắp cho việc tiền gửi khách hàng giảm 1,5%, qua đó giúp tổng nguồn vốn huy động của ngân hàng vẫn tăng khoảng 8% sau hai quý đầu năm.
Xu hướng tương tự cũng diễn ra tại VPBank. Bên cạnh tiền gửi truyền thống, nguồn vốn huy động từ giấy tờ có giá của ngân hàng đã tăng lên 168.944 tỷ đồng vào cuối quý 2, cao hơn 57,7% so với đầu năm. Riêng chứng chỉ tiền gửi phát hành cho khách hàng cá nhân và tổ chức kinh tế đạt gần 128.000 tỷ đồng, gần gấp đôi sau 6 tháng.
Trong đó, quy mô chứng chỉ tiền gửi dành cho khách hàng cá nhân đạt hơn 44.000 tỷ đồng, tăng 67%, còn phát hành cho tổ chức kinh tế tăng tới 125%, lên 83.753 tỷ đồng. Nguồn vốn bổ sung này góp phần hỗ trợ VPBank duy trì đà tăng trưởng tín dụng, với dư nợ cho vay khách hàng vượt 1,16 triệu tỷ đồng vào cuối tháng 6, tăng 23% so với đầu năm.
Một số ngân hàng khác cũng ghi nhận tốc độ tăng của chứng chỉ tiền gửi vượt xa tiền gửi truyền thống. Tại VIB, quy mô chứng chỉ tiền gửi đạt 14.770 tỷ đồng vào cuối quý 2, tăng 24,4% sau 6 tháng. Trong khi đó, ABBank nâng lượng chứng chỉ tiền gửi phát hành thêm 19%, lên 16.170 tỷ đồng, chủ yếu tập trung ở các kỳ hạn từ 12 tháng trở lên.
Diễn biến tại VIB cho thấy khá rõ xu hướng dịch chuyển nguồn vốn sang kênh chứng chỉ tiền gửi. Trong quý 1, tiền gửi khách hàng tăng 7,4% nhưng gần như đi ngang trong quý 2.
Ngược lại, giấy tờ có giá chỉ giảm nhẹ 0,86% trong ba tháng đầu năm trước khi bật tăng 9,2% trong quý 2, chủ yếu nhờ hoạt động phát hành chứng chỉ tiền gửi. Nhờ đó, tổng nguồn vốn huy động của VIB vẫn tăng 7,8% trong nửa đầu năm, cao hơn 1,3 điểm phần trăm so với cuối quý 1.
Đằng sau làn sóng phát hành này là áp lực cân đối nguồn vốn của hệ thống ngân hàng. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 26/6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm 2025 và cao hơn 18,1% so với cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, tốc độ tăng huy động vốn vẫn chậm hơn tăng trưởng tín dụng. Trước đó, tính đến giữa tháng 6, khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn vẫn ở mức khoảng 2 điểm phần trăm.
Nguồn: FiinRatings
Các chuyên gia của FiinRatings nhận định nhu cầu huy động vốn trong nửa cuối năm nhiều khả năng vẫn ở mức cao khi chênh lệch giữa tín dụng và huy động chưa sớm thu hẹp.
Bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu giải ngân, các ngân hàng còn cần bổ sung nguồn vốn cấp 2 để đáp ứng các tỷ lệ an toàn vốn và yêu cầu thanh khoản theo quy định.
Ở góc nhìn tương tự, ACBS cũng cho rằng, áp lực cạnh tranh nguồn vốn và nhu cầu cân đối tăng trưởng tín dụng khiến ngân hàng chấp nhận chi phí phát hành cao hơn. Ngân hàng buộc tăng mạnh lãi suất trái phiếu để thu hút vốn trong lúc nhà điều hành đang giám sát chặt lãi tiền gửi và yêu cầu các tổ chức tín dụng tuân thủ quy định trần tiết kiệm.
NGÂN HÀNG CÓ THÊM VỐN, NGƯỜI GỬI CẦN HIỂU RÕ CUỘC CHƠI
Lợi suất cao là yếu tố giúp chứng chỉ tiền gửi ngày càng thu hút người gửi tiền, song đây không phải là sản phẩm phù hợp với mọi nhà đầu tư. So với sổ tiết kiệm truyền thống, chứng chỉ tiền gửi có nhiều điểm khác biệt về tính thanh khoản và cách thức giao dịch mà người mua cần cân nhắc trước khi quyết định xuống tiền.
Về bản chất, chứng chỉ tiền gửi là giấy tờ có giá do ngân hàng phát hành để xác nhận khoản tiền gửi có kỳ hạn của khách hàng. Tương tự tiền gửi tiết kiệm, người sở hữu được ngân hàng cam kết hoàn trả đầy đủ gốc và lãi khi đến hạn. Tuy nhiên, loại hình này thường có kỳ hạn dài hơn và được hưởng mức lãi suất ưu đãi hơn so với tiền gửi thông thường.
Ngoài việc nhận lãi định kỳ hoặc cuối kỳ, người sở hữu chứng chỉ tiền gửi còn có thể chuyển nhượng, cho tặng, cầm cố hoặc chuyển quyền sở hữu theo quy định của từng ngân hàng. Đây cũng là điểm khác biệt so với sổ tiết kiệm truyền thống, vốn chủ yếu được tất toán hoặc cầm cố tại chính ngân hàng phát hành.
Dù vậy, đổi lại mức sinh lời cao hơn là tính thanh khoản thấp hơn. Với sổ tiết kiệm, khách hàng có thể tất toán trước hạn bất cứ lúc nào nếu phát sinh nhu cầu sử dụng vốn, dù chỉ được hưởng lãi suất không kỳ hạn.
Trong khi đó, việc tất toán hoặc chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi thường phải tuân theo các điều kiện cụ thể của từng ngân hàng. Một số sản phẩm cho phép bán lại trước hạn, nhưng mức lợi nhuận thực tế sẽ phụ thuộc vào quy định phát hành hoặc khả năng tìm được bên nhận chuyển nhượng.
Theo các chuyên gia tài chính, việc nhiều ngân hàng hạ mệnh giá chứng chỉ tiền gửi xuống chỉ vài trăm nghìn hoặc vài triệu đồng cho thấy sản phẩm này đang dần được phổ cập tới nhóm khách hàng cá nhân thay vì chỉ phục vụ nhà đầu tư có nguồn vốn lớn như trước.
Tuy nhiên, người mua không nên chỉ nhìn vào mức lãi suất cao mà cần tìm hiểu kỹ các điều khoản liên quan đến chuyển nhượng, tất toán trước hạn và cơ chế giao dịch của từng sản phẩm.
Một số ngân hàng hiện triển khai mô hình giao dịch thông qua các đơn vị trung gian hoặc nền tảng số nhằm tăng tính linh hoạt cho chứng chỉ tiền gửi. Trong những trường hợp này, khả năng bán lại sản phẩm không chỉ phụ thuộc vào ngân hàng phát hành mà còn gắn với cam kết của đơn vị trung gian tham gia phân phối hoặc hỗ trợ giao dịch. Vì vậy, ngoài uy tín của ngân hàng, nhà đầu tư cũng cần đánh giá năng lực thực hiện cam kết của các tổ chức liên quan.
