Ở tuổi 27, mua được một căn nhà ở Hà Nội là cột mốc đáng nhớ, nhưng hành trình để biến mong muốn ấy thành hiện thực chưa bao giờ chỉ đơn giản là chuyện có bao nhiêu tiền trong tay.
27 TUỔI MUA NHÀ ĐẤT 5 TẦNG Ở HÀ NỘI
27 tuổi mua nhà Hà Nội, không phải chung cư mà là nhà đất, không phải cấp 4 mà nhà 5 tầng, không phải ngõ xe máy mà hẳn ngõ ô tô.
Tháng 9/2021, mình đi tìm nhà (dự định năm 2022 mới mua). Ngày đấy sếp dặn đi xem nhà phải đi hôm trời mưa, xem nhà thấm không, ngõ bị ngập không. Ròng rã 1 tháng trời cứ hôm nào mưa ngập mặt là mình lê lết ngoài đường cùng bạn môi giới.
Do bị giới hạn tài chính (nghĩ chỉ vay ngân hàng tối đa 800 triệu đồng) nên số căn đi xem được không nhiều, căn thì cấp 4, căn thì ngõ quá bé. Thất vọng đến mức muốn tràn xuống Hoàng Mai mua vì khu đó rẻ hơn mấy trăm triệu thì sếp khuyên đừng.
Cùng khoảng cách nếu trên này đi làm hết 20 – 30 phút thì dưới đó đi tầm 1 tiếng, trên này chưa mưa dưới đó đã ngập. Đợt đấy sếp tạo điều kiện hết cỡ, bảo mình cứ chủ động cân đối việc, đi tìm nhà cứ đảm bảo công việc xong xuôi là được không nhất thiết phải hết giờ làm mới đi.
Tầm 1 tháng thấy mình chạy vất quá, sếp còn bảo hay cháu mua đất đi, giải quyết bài toán không quá tài chính, vài năm để thêm được thì xây, lúc đó chú hỗ trợ xin giấy phép xây dựng các thứ cho.
Thậm chí lúc đó chú đã đi xem hộ một đám đất gần nhà mình bây giờ, nhưng vì hỏi chủ nếu mình xây xin lắp cửa sổ trượt lấy sáng được không, chủ nhà không cho nên chú bảo bỏ. Mình thì vẫn nung nấu mua nhà, vì mua đất xong vẫn đi ở trọ thì lòng chưa yên.
Lúc này cháu của sếp ngồi cùng văn phòng hỏi thăm tìm được chưa, tìm khu nào, có ông em rể làm môi giới bất động sản nên để anh nhờ hộ cho. Và dù không phụ trách khu trên này nhưng cũng giới thiệu cho mình một anh chuyên khu Bắc Từ Liêm.
Các anh còn nhiệt tình bảo giá đất tầm 50 triệu đồng/m2, nhà 6 – 7 triệu đồng/m2 xây mới cứ thế nhân theo diện tích sử dụng, thêm 100 triệu đồng phí môi giới. Và rất nhanh anh kia tìm cho mình được một căn mà mới đi vào mình muốn chốt luôn.
Nhà đang hoàn thiện, lúc xem nhà xong ra về trời mưa tầm tã, ra ngoài 200m là chợ, đi ngập cả nửa bánh xe nhưng tuyệt nhiên ngõ vào nhà thì chỉ như rửa cổng, mưa đến đâu thoát nước đến đó. Ưng thì ưng lắm rồi nhưng tài chính thì đang quá khá nhiều.
Hôm xem nhà là chủ nhật thì thứ 2 đi làm. Mình cũng ngồi trao đổi với sếp và hơi có xu hướng muốn bỏ vì sợ quá khả năng tài chính.
Nhưng sếp chỉ nói một câu làm mình quyết định liều một lần trong đời, thứ 3 đi đặt cọc luôn: “Nếu thích thì cố mà mua, tìm được cái nhà mình ưng là cực kì khó, chưa kể bên Xuân Đỉnh hết quỹ đất rồi. Tầm 2 - 3 năm nữa nó phát triển sang Đông Ngạc, lúc đó cháu có để thêm vài trăm cũng không mua được đâu”.
Căn đó họ đòi 2,75 tỷ đồng mà cả tiền tự có và bố mẹ cho được chẵn 900 triệu đồng. Ngày hôm đấy mình thấy mình rất ngầu, con oắt con ở quê, 27 tuổi có 900 triệu đồng dám ngồi đàm phán giá với những con người có tuổi đời và tuổi nghề xây dựng nhà để bán còn nhiều hơn cả tuổi mình.
Đến mức em rể của cháu sếp nhắn tin cho mình bảo các căn dưới 3 tỷ đồng mặc cả được 100 triệu đồng là cao rồi. Vậy mà mình vẫn lỳ đòn ngồi giảm được hẳn 180 triệu đồng.
Cọc một phát 90 triệu đồng thật là ngạo nghễ. Lúc đó mình vã mồ hôi hột, nghĩ sao liều thế, lỡ không xoay đủ tiền, lỡ trục trặc gì một cái thì đi tong 90 triệu đồng rồi.
XOAY TIỀN MUA NHÀ VÀ CÚ LẬT NGƯỢC TÌNH THẾ
Về tài chính mua nhà, tổng số tiền mình có để mua nhà gồm 900 triệu đồng vốn tự có, 550 triệu đồng vay bố mẹ hai bên và anh trai (không lãi), cùng 1,2 tỷ đồng vay ngân hàng. Thực tế mình chỉ thiếu 1,12 tỷ đồng thôi, nhưng vẫn vay dư ra mấy chục triệu để phòng trường hợp phát sinh.
Tuyệt đối không vay người thân, người quen, anh em bạn bè, họ hàng thân thích vì quan điểm của mình là vay ngân hàng trả lãi xong là xong, không có ngân hàng nào bảo lúc khó khăn tôi cho bà vay tiền nên bà phải biết ơn tôi hết.
Nhưng bạn cứ thử vay ai đó không phải bố mẹ anh em ruột xem, lúc hòa thuận không sao chứ lúc không vừa ý thì kể cả một đời chưa hết nợ. Cái này quan điểm riêng, nên ai vay được của ai thì cứ tận dụng nhé, càng nhiều khoản vay không lãi thì càng tốt.
Về sai lầm mắc phải, cái không cần lắm thì mình chuẩn bị rất kỹ, cái cần thì mình lại qua loa, dẫn tới suýt chút thôi là toang cả vụ mua nhà. Ngày trước chưa bắt buộc lương chuyển khoản, nhận tiền mặt có xác nhận của công ty cũng được rồi.
Nhưng mình lại cẩn thận đến mức xin nhận lương chuyển khoản, còn mở hẳn tài khoản ngân hàng khác để nhận vì lúc đó tìm hiểu được lãi suất của họ rẻ nhất trong các ngân hàng.
Cái sai của mình là chỉ chăm chăm tìm hiểu một ngân hàng nhưng lại không tìm hiểu kỹ. Vì lãi suất thấp nhất nên tiêu chuẩn thẩm định lại cao. Mình mất phí thẩm định tài sản, mức giá thẩm định không phải là giá mình mua (cái này là chung của các ngân hàng thôi).
Lúc đó mình nghĩ mua 2,57 tỷ đồng thì vay 50% được khoảng 1,2 - 1,3 tỷ đồng, nhưng thực tế là giá thẩm định thấp hơn rất nhiều nên khoản vay có thể được duyệt là 700 – 800 triệu đồng.
Tỷ lệ vay chỉ bằng 50% giá trị thẩm định, còn phụ thuộc vào tài sản thế chấp, mức thu nhập và khả năng trả nợ của mình. Tỷ lệ phạt trả nợ trước hạn cũng tương đối cao.
Lúc này thì tá hỏa rồi. Bạn cứ hình dung bao nhiêu tháng trước chuẩn bị tìm hiểu về ngân hàng và chỉ tìm hiểu một nơi duy nhất để vay, lúc này cái trụ đó hoàn toàn sụp đổ. Nếu mọi thứ có thuận lợi để vay được thì cũng không đủ số mình đang thiếu. Trong khi từ thời điểm cọc tới lúc công chứng chỉ có 30 ngày.
Cuối cùng phải nhờ cái bạn môi giới đầu tiên (người đưa mình đi tìm nhà cả tháng nhưng lại không chốt được nhà cho bạn ấy) giới thiệu cho ngân hàng khác. Và may mắn là mọi thứ chỉ diễn ra trong vòng 5 ngày cho tất cả các khâu, không mất phí thẩm định, được vay tới 80% giá trị thẩm định nên mình vay được đúng số tiền đang thiếu.
Cơ chế trả nợ là trả nợ gốc tăng dần nghĩa là năm đầu khi nợ gốc đang cao, lãi nhiều thì mình trả ít gốc, còn lại là lãi. Khi gốc giảm dần, lãi cũng theo đó thấp đi thì mình lại trả gốc cao lên.
Mình để ví dụ bảng minh họa bên dưới, lãi suất là do mình vay được không lãi của bố mẹ để trả trước hạn, nó tính trên dư nợ thực tế và siêu ưu đãi vì một tháng được trả một khoản không mất phí phạt trước hạn.
Nếu may mắn là 1 loại năng lực thì mình đích thị là người sở hữu siêu năng lực luôn. Từ lúc tìm mua nhà, chốt nhà, cho đến khúc giải quyết các khâu trục trặc trong khi chỉ còn vài ngày đến hạn công chứng, nếu không kịp thì mất 90 triệu đồng tiền cọc luôn.
Lãi suất cho vay thời điểm đó còn thấp hơn lãi gửi tiết kiệm bây giờ tới 2% nữa. Cả hai bên nội ngoại thì mới chỉ có mình mua nhà nên tiền tiết kiệm được của bố mẹ, anh trai và bản thân mình gần như được dùng để trả nợ trước trong suốt mấy năm đó, tất nhiên là vay không lãi ạ. Nên tất cả sự may mắn của đời người mình cảm tưởng đã dồn hết vào thời điểm này, vào việc mua cái nhà này.