Thu nhập của hai vợ chồng mỗi tháng ở mức 70 – 85 triệu đồng, có những tháng còn lên tới 100 – 200 triệu đồng. Tuy nhiên, tài chính gia đình vẫn luôn trong trạng thái phải cân đối vì cùng lúc gánh nhiều khoản chi dài hạn.
BẤT AN VÌ KHÔNG CÓ TIỀN TIẾT KIỆM
Chia sẻ cụ thể về tình hình tài chính của gia đình, người vợ cho biết mỗi khi vừa tiết kiệm được một khoản, một khoản chi bất ngờ lại xuất hiện khiến kế hoạch tích lũy liên tục bị gián đoạn.
“Nhà em hiện có tổng thu nhập bình quân của hai vợ chồng khoảng 70 – 85 triệu đồng/tháng. Thu nhập phụ thưởng thêm thì tháng có tháng không, tháng Tết chưa tính. Có những tháng kiếm 100 – 200 triệu đồng nhưng chi đến cả trăm triệu vì phát sinh mua sắm đồ gia đình hoặc y tế.
Tài sản hiện tại của nhà em gồm một mảnh đất ở ngoại thành, một mảnh đất ông bà ngoại cho và một chiếc ô tô. Nhà em có 3 hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, tổng tiền đóng khoảng 83,1 triệu đồng/năm (tích luỹ 40 triệu đồng, còn lại phí rơi).
Hiện tại nhà em chưa có nhà vì trước đây có nhưng đã bán để đầu tư, giờ đang tính mua lại. Nếu hoàn thành hết các dự án thì chồng em cũng sẽ có thêm một căn riêng.
Chi tiêu cố định hàng tháng của nhà em hiện tại khá nhiều. Tiền thuê nhà là 12,5 triệu/tháng, đã bao gồm điện nước. Học phí của hai con thì bé 5 tuổi đóng 3 tháng một lần, mỗi tháng 5,8 triệu đồng/tháng. Nếu đóng 6 tháng thì mỗi tháng sẽ rẻ hơn khoảng 300.000 đồng. Bé lớp 3 thì chi phí học khoảng 1 triệu đồng/tháng.
Bảo hiểm của hai con là 5,4 triệu đồng ba tháng, tính ra 1,8 triệu đồng/tháng. Bảo hiểm của em là 16,5 triệu đồng/năm, tương đương 1,4 triệu đồng/tháng. Bảo hiểm của chồng 45 triệu đồng/năm, tính ra 4,5 triệu đồng/tháng. Ngoài ra còn bảo hiểm cho ông bà ngoại 2,5 triệu đồng/tháng.
Vợ chồng em cũng chu cấp cho con riêng của chồng 20 triệu đồng/tháng. Trước đây nhà em trả nợ ngân hàng cả thẻ và khoản vay khoảng 30 triệu đồng/tháng. Hiện tại em đã chuyển sang vay thế chấp bằng một mảnh đất để tất toán hết thẻ và các khoản vay kia, nên khoản này giảm xuống còn 12 triệu đồng/tháng.
Chi phí ăn uống cho cả nhà bao gồm ăn chính, hoa quả và ăn vặt 8 triệu đồng/tháng. Đồ vệ sinh, giấy ăn, giặt giũ 1 triệu đồng. Hai vợ chồng đi ô tô điện và xe điện nên tiền sạc xe, rửa xe, gửi xe khoảng 1,5 triệu đồng.
Sữa và đồ ăn vặt của hai con khoảng 1,5 triệu đồng. Cá nhân em mua sắm, mỹ phẩm 3,5 triệu đồng. Chồng em cà phê, giao lưu 2 triệu đồng. Em thì cà phê, trà sữa khoảng 1 triệu đồng.
Ngoài ra, mỗi tháng nhà em có khoảng 500.000 - 1 triệu đồng cho việc đi lễ hoặc lễ tại nhà, 1 triệu đồng cho thể thao, 2 – 4 triệu đồng biếu nội ngoại cà phê. Chi phí du lịch khoảng 3 triệu đồng/tháng vì một năm nhà em đi 2 – 3 lần, mỗi lần khoảng 10 triệu đồng.
Y tế phát sinh thuốc men, khám chữa bệnh khoảng 500.000 – 1 triệu đồng. Phí giao lưu 1 triệu đồng, nước lọc 500.000 đồng, học tập online và các khoản phục vụ công việc 500.000 đồng, mua sắm cho bố con khoảng 1 triệu đồng/tháng.
Em nên vén khoản nào giờ ạ? Mỗi lần tiết kiệm được ít lại có việc. Mà nợ kia là của chồng em sử dụng riêng. Tất cả tiền của chồng là gộp vào để lo như vậy, em chưa có khoản tiết kiệm nào em hơi lo lắng”.
Dưới bình luận, một ý kiến cho rằng vấn đề không nằm nhiều ở những khoản chi tiêu lặt vặt mà tập trung ở ba khoản cố định có giá trị lớn.
“Tiền bảo hiểm, chu cấp con riêng, trả nợ ngân hàng là nhiều nhất. Cắt giảm ở ba mục này thôi. Chứ còn tổng phí sinh hoạt gia đình 30 triệu đồng thì bình thường mà”.
Có người cũng đồng tình, cho rằng áp lực lớn hơn đến từ nợ ngân hàng, bảo hiểm và khoản tiền dành cho con riêng của người chồng.
“Thực ra chi tiêu không nhiều, chưa thấy tính tiền ăn hàng tháng, chủ yếu là nợ ngân hàng và bảo hiểm nhiều và thêm khoản con riêng nữa. Con chung hai vợ chồng cũng không chi đến 20 triệu đồng, nên cân nhắc”.
Ở một trường hợp khác, người chia sẻ nhìn vào tổng mức chi tiêu thực tế của một gia đình có hoàn cảnh tương đồng và cho rằng khoản sinh hoạt hiện tại chưa phải quá cao.
“Nói chung về chi tiêu là cũng tiết kiệm rồi. Như nhà mình hai vợ chồng, hai con tuổi giống nhà bạn, không phải thuê nhà, hầu như không ăn hay cà phê ngoài, không xe ô tô mà tháng cũng 30 triệu đồng rồi. Nếu có muốn vén thì bớt khoản chu cấp cho con và cơ cấu lại khoản trả lãi thôi. Mục tiêu trước mắt là cắt tối đa các khoản để dành ra quỹ dự phòng chi tiêu tối thiểu 6 tháng đi bạn ạ”.
Từ những khoản chi có thể điều chỉnh ngay trong sinh hoạt, một ý kiến đề xuất bắt đầu bằng việc giảm các chi phí mang tính lựa chọn. Riêng khoản chu cấp cho con riêng thì cần được cân nhắc thận trọng để tránh khiến mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình trở nên nhạy cảm.
“Vén tiền thuê nhà nếu được, xem lại tiền tham gia bảo hiểm nhân thọ, mua sắm cá nhân của bản thân, du lịch. Cà phê, trà sữa cũng cắt luôn, tự mua đồ về pha. Đấy là các khoản có thể vén được.
Còn riêng vấn đề chu cấp con riêng của chồng thì tốt nhất chị đừng tham gia vào. Vì trước giờ các bé vẫn đang được bố có trách nhiệm như vậy, đùng cái chị tham gia kêu giảm đi thì lại mang tiếng mẹ ghẻ, con chồng phức tạp lắm. Muốn có khoản tiết kiệm thì phải vén hết cỡ có thể”.
Cùng xoay quanh khoản chu cấp 20 triệu đồng mỗi tháng cho con riêng, bình luận khác cho rằng đây không phải khoản nên cắt giảm một cách tùy tiện khi hoàn cảnh và thu nhập của người chồng chưa thay đổi.
“Khoản chi cho con riêng bao nhiêu năm nay đã vậy rồi. Nếu công việc chồng gặp khó khăn bớt đã đành, chứ công việc vẫn bình thường mà giờ bớt thì tự dưng mình mang tiếng bố nghe lời vợ hai bớt tiền nuôi con đó. Nên tính toán lại chi phí gia đình và nói chồng tăng thu nhập để chi cho hai con chung thôi”.
TIỀN CHU CẤP CON RIÊNG TRONG HÔN NHÂN MỚI
Về nguyên tắc, khi một người bước vào cuộc hôn nhân mới và người kia đã có con riêng, việc chu cấp cho đứa trẻ là trách nhiệm của cha hoặc mẹ ruột.
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Trong trường hợp này, vợ hoặc chồng sau không mặc nhiên phải thay thế trách nhiệm đó chỉ vì hai người đã kết hôn.
Tuy nhiên, trong đời sống gia đình, ranh giới giữa tiền của một người và tiền chung của hai vợ chồng đôi khi không hoàn toàn rõ ràng. Khi hai người đã cùng xây dựng một gia đình và sử dụng nguồn thu nhập chung, khoản tiền dành cho con riêng của một bên cũng trở thành một phần trong bài toán tài chính của cả gia đình.
Vì vậy, người vợ hoặc chồng sau hoàn toàn có thể cùng trao đổi, tính toán và thống nhất về khoản chu cấp này, dù trách nhiệm trực tiếp với đứa trẻ vẫn thuộc về cha hoặc mẹ ruột.
Điều quan trọng là phân biệt giữa việc cùng bàn bạc về tài chính gia đình và việc can thiệp để cắt giảm trách nhiệm của người cha hoặc người mẹ với con riêng. Người vợ có thể nói về khả năng chi trả của gia đình, những khoản nợ đang có, nhu cầu của các con chung hay mục tiêu tích lũy, nhưng việc thay đổi mức chu cấp không nên được quyết định chỉ vì người vợ hoặc chồng sau cảm thấy khoản tiền đó quá lớn.
Ở chiều ngược lại, cũng không nên coi người vợ hoặc chồng sau hoàn toàn không có quyền lên tiếng. Nếu toàn bộ thu nhập của hai vợ chồng được gộp chung, trong khi gia đình còn tiền thuê nhà, chi phí nuôi con chung, nợ ngân hàng và chưa có quỹ dự phòng, một khoản chu cấp lớn rõ ràng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tài chính của cả nhà.
Khi đó, việc hai vợ chồng cùng ngồi lại để thống nhất cách phân bổ tiền là cần thiết và hoàn toàn khác với việc phủ nhận trách nhiệm của người cha hoặc người mẹ đối với con riêng.
Trong thực tế, vấn đề này càng cần được xử lý khéo léo khi gia đình có cả con riêng và con chung. Khoản tiền dành cho con riêng không nên trở thành nguyên nhân khiến người vợ hoặc chồng sau cảm thấy mình đang phải nuôi con của người khác, nhưng cũng không nên biến đứa trẻ thành bên phải chịu thiệt khi người lớn có bất đồng về tiền bạc.
Cách phù hợp hơn là xác định rõ trách nhiệm của người có con riêng, đồng thời đặt khoản chu cấp vào kế hoạch tài chính chung để cả hai cùng nhìn thấy tổng thu nhập, tổng nghĩa vụ và số tiền còn lại cho gia đình.
Với trường hợp người chồng vẫn có thu nhập ổn định, khoản chu cấp 20 triệu đồng đã được duy trì trong nhiều năm và chưa có biến động đáng kể về hoàn cảnh, việc người vợ mới trực tiếp yêu cầu giảm tiền cho con riêng có thể dễ tạo ra cảm giác đối đầu giữa các thành viên.
Khi đó, cách mềm hơn là hai vợ chồng cùng xem lại toàn bộ ngân sách. Khoản nào bắt buộc, khoản nào có thể giảm, khoản nợ nào có thể cơ cấu, mục tiêu tiết kiệm cần bao nhiêu và phần tiền nào người chồng có thể tự chịu trách nhiệm từ nguồn thu nhập của mình.
Ngược lại, nếu mức chu cấp khiến gia đình mới liên tục thiếu tiền, không có quỹ dự phòng hoặc phải vay nợ để duy trì cuộc sống, thì đây không còn là chuyện có nên can thiệp vào tiền nuôi con riêng hay không, mà đã trở thành một vấn đề về quản lý tài chính gia đình. Khi ấy, cả hai vợ chồng cần cùng nhìn nhận và tìm cách cân đối, thay vì để một người âm thầm chịu áp lực.
