Một căn nhà được rao bán công khai, một người mua nhiều lần thương lượng và hai môi giới lần lượt tham gia vào quá trình giao dịch. Sau khi không thống nhất được mức giá với người đầu tiên, khách hàng tìm đến môi giới khác và cuối cùng mua được căn nhà mình muốn.
Tưởng chừng mọi việc đã êm xuôi, người này lại nhận được phản ứng gay gắt từ môi giới ban đầu, kéo theo nỗi băn khoăn về ranh giới giữa quyền lựa chọn của khách hàng và công sức của người làm trung gian.
ĐỔI MÔI GIỚI ĐỂ MUA ĐƯỢC NHÀ GIÁ ƯNG Ý
Hồi đầu năm gia đình tôi có mua căn nhà ở Đà Nẵng để định cư. Giá lúc đó còn khá cao (đến giờ hình như giảm 10 - 15%). Tất nhiên tôi mua qua môi giới.
Căn đó không phải hàng kín hay hiếm gì, nó được rao công khai trên mạng, chắc là chủ nhà đưa thông tin cho nhiều môi giới một lúc để ai bán được thì bán.
Đầu tiên tôi thông qua bạn môi giới tạm gọi là A (tất nhiên là có liên hệ qua mạng) đến xem nhà và mặc cả so với giá ban đầu chủ đưa ra (từ đầu đến cuối khi giao dịch tôi chưa gặp mặt chủ nhà, mãi về sau này đến hôm ký công chứng khi giao dịch mới gặp). Tuy nhiên, giao dịch không đi đến hồi kết vì không tìm được tiếng nói chung.
Sau khi về tham khảo gia đình, vợ con với lại vị trí căn nhà đó đẹp so với mong muốn (trong kiệt nhưng cách mặt đường có 30m) nên tôi quyết định tiếp tục nỗ lực để mua.
Lần hai tôi lại đến với một bạn môi giới khác (tạm gọi là B) và chốt được giá cũng không chênh mấy giới giá ban đầu chủ đưa.
Khi bạn môi giới A biết được tôi chốt mua nhà với bạn B, bạn A có liên hệ và nói rằng tôi làm thế là không đúng luật, bạn ấy sẽ làm ầm lên, sẽ đến quậy khi chúng tôi ký giao dịch mua bán.
Tôi thì nghĩ như này, mình là bên mua. Ai giúp mình mua đúng với ý thì mình lựa chọn. Vì người mua không phải trả hoa hồng cho môi giới. Tôi cũng không qua mặt môi giới để trực tiếp bắt tay với chủ nhà hòng bùng hoa hồng. Hoa hồng về sau vẫn được chủ nhà thanh toán sòng phẳng cho bạn B.
Tôi có ngỏ ý cho bạn A một ít gọi là tiền xăng xe, cà phê nhưng bạn A không đồng ý. Vậy trong trường hợp này tôi sai ở đâu nhỉ? Hỏi thật, tôi cứ băn khoăn cả năm qua các bác ạ.
NGƯỜI MUA BỊ CHO LÀ SAI TÌNH DÙ KHÔNG SAI LÝ
Từ tình huống trên, nhiều ý kiến cho rằng cần nhìn vào quá trình làm việc giữa người mua và môi giới để đánh giá cách xử lý của các bên.
“Nếu anh chưa được gặp chủ nhà cùng với bạn A để đàm phán hay thương thảo thì anh có quyền liên hệ với bạn khác để làm việc, ai có hiệu quả hơn thì chọn thôi.
Còn trường hợp anh cùng bạn A đã đến giai đoạn gặp mặt chủ nhà nhưng chưa có tiếng nói chung mà lần sau anh quay lại với một bạn B khác để gặp chủ nhà trả giá tiếp, thì như thế không hay chút nào.
Em không biết anh ở trong trường hợp nào. Còn em dám chắc rơi vào trường hợp số hai thì 99,9% môi giới sẽ chẳng ai muốn để yên cả, công sức họ cả mà”.
Ở góc nhìn khác, câu chuyện không chỉ nằm ở quyền lựa chọn người hỗ trợ giao dịch mà còn liên quan đến cách các bên trao đổi khi việc mua bán chưa đi đến thống nhất. Một ý kiến cho rằng người mua nên chủ động nói rõ với môi giới A trước khi tìm người khác bởi điều đó giúp cả hai bên tránh cảm giác bị bỏ rơi giữa chừng.
“Lẽ ra bạn nên gặp môi giới A kêu họ nếu không chốt được giá bạn mong muốn thì sẽ liên hệ qua người khác. Nếu họ không làm được thì hai bên đều thoải mái. Bạn không sai về lý còn về tình thì chắc chắn đã sai”.
Đề cập sâu hơn đến công sức của người làm môi giới, một thành viên cho rằng việc chuyển sang người khác để mua đúng căn nhà đã được giới thiệu là điều dễ gây bất bình, nhất là khi môi giới đầu tiên đã dành thời gian dẫn khách đi xem và thương lượng.
“Bạn không sai về luật, nhưng sai về tình người. Bạn vẫn muốn mua căn đó thì bạn nên liên hệ với môi giới A và hẹn gặp chủ nhà để đàm phán giá. Chưa kể nếu bạn chỉ cho môi giới B căn nhà mà môi giới A đã tư vấn và dẫn bạn đi xem thì chẳng khác gì giúp môi giới B cướp nguồn của môi giới A.
Về pháp luật thì có thể môi giới A không làm gì được bạn, nhưng nếu bạn và chủ nhà khai thuế không đúng theo giá thực tế thì có thể môi giới A sẽ giúp bạn làm rõ với cơ quan thuế”.
Tuy nhiên, cũng có người từng trải qua hoàn cảnh tương tự và cho rằng kết quả giao dịch mới là điều quyết định lựa chọn của người mua.
“Gần giống mình hồi mua nhà, bạn môi giới đầu không chịu trả giá cho mình, mình đưa đề nghị nào cũng gạt đi, chồng mình nghĩ là bán giá cao thì bạn sẽ được hoa hồng cao.
Cuối cùng mình liên lạc với một bạn khác thì bạn môi giới khác đi làm giá với chủ nhà và mình mua được giá mình đề nghị. Sau đó bạn kia biết có nhắn tin trách mình nhưng mình nói do bạn cả chứ mình mua qua người nào cũng là mua. Mình đâu có phải trả gì cho môi giới đâu, cho nên có trách thì nên trách năng lực của môi giới”.
Ngoài ra, có một ý kiến phân tích theo hướng thận trọng hơn, cho rằng không thể chỉ dựa vào việc khách hàng đổi môi giới để kết luận đúng sai. Đồng thời, dù người mua có quyền lựa chọn, việc trao đổi rõ ràng, lịch sự với môi giới đã hỗ trợ mình vẫn là cách ứng xử nên có trong một giao dịch giá trị lớn.
“Theo tôi, bác không sai chỉ vì đã chuyển từ môi giới A sang môi giới B. Người mua có quyền cân nhắc, thương lượng và lựa chọn người hỗ trợ giao dịch phù hợp nhất với mình.
Tuy nhiên, cần phân biệt một chút. Nếu A chỉ dẫn bác đi xem nhà, hai bên chưa đạt thỏa thuận và chưa có cam kết độc quyền thì việc bác tiếp tục tìm mua qua B không vi phạm pháp luật.
Còn nếu đã có thỏa thuận cụ thể về việc mua căn nhà thông qua A hoặc có hành vi lợi dụng công sức của A để giao dịch nhằm né tránh nghĩa vụ đã cam kết, thì lại là chuyện khác.
Theo tôi, môi giới cũng cần hiểu rằng nhà đăng công khai, chủ nhà làm việc với nhiều môi giới thì cạnh tranh là điều khó tránh. Ai tư vấn tốt, theo sát khách và giúp hai bên chốt được giao dịch thì nhận hoa hồng theo thỏa thuận với chủ nhà. Không thể cứ dẫn khách đi xem một lần là mặc nhiên có quyền yêu cầu khách phải mua qua mình.
Dù vậy, nếu A thực sự bỏ công sức tìm hiểu, dẫn xem và thương lượng cho bác thì việc trao đổi rõ ràng, lịch sự với A cũng là điều nên làm. Còn chuyện đòi đến phá buổi công chứng thì rõ ràng không phải cách giải quyết văn minh.
Tóm lại, theo những gì bác kể, tôi chưa thấy căn cứ để kết luận bác sai. Muốn khẳng định có vi phạm hay không thì vẫn phải xem thỏa thuận giữa các bên và những gì thực tế đã diễn ra. Mua nhà tiền tỷ, cứ minh bạch giấy tờ và đúng cam kết là yên tâm nhất bác ạ”.
