Các tập đoàn bán lẻ Nhật Bản đang đồng loạt tăng tốc tại Việt Nam khi dư địa của thị trường tiêu dùng ngày càng lớn. Từ Aeon, FamilyMart đến FujiMart, những kế hoạch mở rộng với quy mô hàng trăm điểm bán cho thấy cuộc đua giành thị phần đang bước sang một giai đoạn mới.
AEON ĐẶT CƯỢC LỚN, KỲ VỌNG DOANH THU TĂNG GẤP 3
Trong nhóm các nhà bán lẻ Nhật Bản, Aeon đang cho thấy tham vọng lớn nhất tại Việt Nam. Tập đoàn xác định đây là một trong những thị trường ưu tiên hàng đầu tại ASEAN và dự kiến dành khoảng 60% vốn đầu tư tại khu vực này cho Việt Nam trong giai đoạn tới.
Theo kế hoạch quản lý trung hạn đến năm tài chính 2030, Aeon đặt mục tiêu nâng doanh thu hoạt động tại Việt Nam từ hơn 100 tỷ yên năm 2025 lên trên 300 tỷ yên, tương đương gần 49.000 tỷ đồng. Cùng với doanh thu tăng gấp khoảng 3 lần, lợi nhuận hoạt động được kỳ vọng tăng 4 lần.
Quy mô mạng lưới cũng được đẩy lên mạnh. Aeon hướng tới khoảng 300 cửa hàng tại Việt Nam vào năm tài chính kết thúc tháng 2/2031, trong đó có các trung tâm thương mại, siêu thị và những mô hình bán lẻ quy mô nhỏ hơn.
Động lực tăng trưởng không chỉ nằm ở trung tâm thương mại. Aeon đang đẩy mạnh MaxValu và các mô hình siêu thị tinh gọn để tiếp cận sâu hơn vào khu dân cư, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu vực ngoại ô đang phát triển nhanh.
Hiện Aeon MALL Việt Nam vận hành 8 trung tâm thương mại tại nhiều tỉnh, thành. Tập đoàn tiếp tục phát triển các dự án tại Thanh Hóa, Hạ Long và một số địa bàn mới, đồng thời thử nghiệm mô hình hợp tác với đối tác địa phương để rút ngắn thời gian và tăng tính linh hoạt khi mở rộng.
Việc Việt Nam thu hẹp phạm vi áp dụng Kiểm tra Nhu cầu Kinh tế (ENT) với nhà đầu tư đến từ các quốc gia có cam kết bãi bỏ thủ tục này cũng tạo thêm dư địa cho kế hoạch tăng tốc. Theo Nghị định 342/2026/NĐ-CP, quy định mới có hiệu lực từ ngày 18/10/2026. Nhật Bản thuộc nhóm được hưởng cơ chế này do là thành viên CPTPP.
Với các chuỗi muốn mở hàng trăm cửa hàng, việc giảm một lớp thủ tục có thể tác động trực tiếp đến tốc độ phát triển mạng lưới. Tổng giám đốc Aeon Việt Nam Daisuke Tezuka cho biết thay đổi này đặc biệt quan trọng khi tập đoàn đang theo đuổi mục tiêu tăng gấp 3 quy mô kinh doanh tại Việt Nam trong 5 năm.
Cơ hội mà Aeon nhìn thấy nằm ở chính sự chuyển dịch của thị trường. Doanh số bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tại Việt Nam tăng nhanh trong những năm gần đây, trong khi tỷ trọng bán lẻ hiện đại vẫn còn thấp so với nhiều thị trường trong khu vực.
Theo các dữ liệu được cung cấp, bán lẻ hiện đại mới chiếm khoảng 29% cơ cấu kênh bán lẻ Việt Nam vào năm 2024, trong khi kênh truyền thống vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Khoảng trống này mở ra dư địa đáng kể cho những doanh nghiệp có kinh nghiệm vận hành chuỗi, khả năng xây dựng hệ thống cung ứng và phát triển nhiều định dạng cửa hàng.
Aeon cũng không chỉ muốn bán hàng tại Việt Nam. Tập đoàn đặt mục tiêu nâng tỷ trọng hàng nhãn riêng từ khoảng 6% lên 20%, đồng thời phát triển sản phẩm tại Việt Nam để phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu sang các thị trường khác, trong đó có Nhật Bản.
FAMILYMART, FUJIMART CÙNG TĂNG TỐC, CUỘC ĐUA BÁN LẺ NÓNG LÊN
Không riêng Aeon, nhiều thương hiệu Nhật Bản khác cũng đang đặt những mục tiêu mở rộng đáng kể tại Việt Nam.
FamilyMart hướng tới khoảng 300 điểm bán tại Việt Nam vào năm tài chính 2031, trong đó Hà Nội trở thành địa bàn trọng tâm sau khi chuỗi này bắt đầu mở rộng mạnh hơn ra phía Bắc. FujiMart, chuỗi siêu thị có sự tham gia của Sumitomo Corp., đặt mục tiêu nâng mạng lưới lên khoảng 50 cửa hàng trong vài năm tới.
Nếu các kế hoạch được triển khai đúng tiến độ, hàng trăm điểm bán mới của các chuỗi Nhật sẽ xuất hiện trên thị trường trong những năm tới. Không chỉ cạnh tranh về số lượng, các doanh nghiệp này còn đang thay đổi cách tiếp cận để chiếm thêm không gian trong đời sống tiêu dùng của người Việt.
FamilyMart tập trung vào cửa hàng tiện lợi, Aeon mở rộng từ trung tâm thương mại đến siêu thị và cửa hàng nhỏ, trong khi các thương hiệu Nhật khác như Uniqlo, Matsumoto Kiyoshi cũng tiếp tục phát triển theo những phân khúc riêng. Lĩnh vực dịch vụ ăn uống cũng chứng kiến sự gia nhập hoặc mở rộng của Hama-Sushi, Torikizoku.
Theo đại diện JETRO tại Hà Nội, phần lớn doanh nghiệp Nhật tìm hiểu việc gia nhập thị trường Việt Nam hiện quan tâm trực tiếp đến nhu cầu tiêu dùng nội địa. Bên cạnh hình thức tự mở rộng, xu hướng M&A với doanh nghiệp trong nước cũng được chú ý nhằm tận dụng hệ thống phân phối và rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường.
Sức hút của Việt Nam nằm ở tốc độ tăng trưởng tiêu dùng và quá trình hiện đại hóa bán lẻ. Trong khi thị trường Nhật Bản đối mặt với dân số suy giảm và sức mua nội địa tăng chậm, Việt Nam sở hữu quy mô dân số lớn, cơ cấu dân số tương đối trẻ và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng.
Từ góc nhìn của Aeon, tỷ lệ bán lẻ hiện đại tại Việt Nam vẫn thấp hơn đáng kể so với Malaysia. Khoảng cách này được xem là dư địa để các mô hình siêu thị, trung tâm thương mại và cửa hàng hiện đại tiếp tục phát triển.
Tuy nhiên, mở rộng nhanh cũng đồng nghĩa với áp lực lớn hơn về mặt bằng, logistics, nhân sự và khả năng thích nghi với từng khu vực tiêu dùng. Đại diện Sumitomo Corp. cho rằng vẫn cần đánh giá hiệu quả thực tế của việc nới lỏng quy định, trong khi FamilyMart kỳ vọng các rào cản khác đối với việc mở rộng cửa hàng tiếp tục được rà soát.
Vì vậy, cuộc đua bán lẻ Nhật tại Việt Nam sẽ không chỉ được đo bằng số lượng cửa hàng. Khi các chuỗi ngoại có thể đẩy nhanh tốc độ phủ điểm bán, cạnh tranh sẽ dịch chuyển sang giá cả, danh mục hàng hóa, chuỗi cung ứng, trải nghiệm mua sắm và khả năng giữ chân khách hàng.
Với riêng Aeon, mục tiêu doanh thu trên 300 tỷ yên cùng kỳ vọng lợi nhuận hoạt động tăng 4 lần cho thấy Việt Nam đang được đặt vào một bài toán tăng trưởng dài hạn, thay vì chỉ là thị trường mở rộng mạng lưới. Khi hàng loạt chuỗi Nhật cùng tăng tốc, thị trường bán lẻ Việt Nam được dự báo sẽ chứng kiến cuộc cạnh tranh quyết liệt hơn về độ phủ và khả năng khai thác sức mua.