Bộ Công Thương đề xuất chuyển toàn bộ số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu về tài khoản tại Kho bạc Nhà nước, thay vì tiếp tục để tại các doanh nghiệp đầu mối như hiện nay.
Theo dự thảo lần thứ 14 Nghị định về kinh doanh xăng dầu do Bộ Công Thương chủ trì, thương nhân đầu mối đang hoạt động phải chốt số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu đến hết ngày liền trước khi nghị định mới có hiệu lực. Toàn bộ số dư dương sau đó được chuyển vào tài khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước.
Đối với các doanh nghiệp đã bị thu hồi giấy phép, không còn là thương nhân đầu mối hoặc dừng kinh doanh xăng dầu nhưng chưa nộp đủ số dư quỹ, phần còn thiếu cũng phải được chuyển về tài khoản này.
Đây là thay đổi quan trọng trong cơ chế quản lý Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Hiện nguồn tiền này được các doanh nghiệp đầu mối hạch toán, theo dõi riêng tại doanh nghiệp. Trong khi đó, cơ chế mới hướng tới việc tập trung dòng tiền về một tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để quản lý và đối chiếu.
Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu kiểm toán độc lập đối với số dư Quỹ bình ổn giá. Trong thời hạn tối đa 12 tháng kể từ khi nghị định có hiệu lực, doanh nghiệp có số dư quỹ dương hoặc âm phải thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề.
Nếu kết quả kiểm toán xác định số tiền quỹ thực tế cao hơn số doanh nghiệp đã báo cáo, doanh nghiệp phải nộp bổ sung phần chênh lệch vào tài khoản tại Kho bạc Nhà nước. Trường hợp số tiền thực tế thấp hơn số đã báo cáo, số dư được xác định theo số liệu doanh nghiệp đã báo cáo.
Với trường hợp doanh nghiệp nộp thừa, liên Bộ Tài chính - Công Thương sẽ thực hiện thủ tục hoàn trả. Doanh nghiệp có số dư âm cũng phải xác định lại thông qua kiểm toán để làm cơ sở xử lý, hoàn trả theo quy định.
Sau khi hoàn tất việc bù trừ, Bộ Tài chính sẽ bàn giao tài khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu tại Kho bạc Nhà nước cho Bộ Công Thương quản lý. Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng phương án quyết toán, hoàn trả khoản ngân sách đã tạm ứng cho quỹ.
Theo số liệu Bộ Tài chính công bố, đến hết ngày 30/6/2026, số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu đạt hơn 196,28 tỷ đồng. Trong quý 2, tổng số tiền trích quỹ hơn 1.886 tỷ đồng, trong khi số tiền chi sử dụng hơn 873 tỷ đồng.
Bên cạnh số dư quỹ từ hoạt động trích lập, chi sử dụng, báo cáo cũng ghi nhận hơn 701,8 tỷ đồng tiền nhận tạm ứng từ ngân sách Nhà nước và hơn 430,18 tỷ đồng nhận tạm ứng từ nguồn đã trích lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Việc đưa số dư quỹ về tài khoản tập trung tại Kho bạc Nhà nước được đặt trong bối cảnh cơ chế điều hành xăng dầu đang được sửa đổi theo hướng tăng tính thị trường. Trên thực tế, trong năm 2026, Bộ Công Thương vẫn thực hiện các quyết định trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá trong một số kỳ điều hành.
Dự thảo nghị định mới dự kiến thay thế các Nghị định 83/2014, 95/2021 và 80/2023 về kinh doanh xăng dầu.
