Thị trường gọi xe công nghệ Việt Nam đang tồn tại nhiều cách thức phân chia doanh thu giữa nền tảng và tài xế. Grab áp dụng phí sử dụng ứng dụng linh động theo từng chuyến, Be duy trì tỷ lệ chia sẻ cố định tại từng thành phố, trong khi Xanh SM xây dựng nhiều mô hình thu nhập tùy việc tài xế sử dụng xe công ty hay xe cá nhân.
MỖI NỀN TẢNG MỘT CÔNG THỨC CHIA DOANH THU
Với Grab, thay đổi lớn nằm ở việc nền tảng không còn dùng một tỷ lệ chiết khấu cố định để mô tả phần doanh thu nhận được trên từng chuyến. Thay vào đó, Grab sử dụng khái niệm phí sử dụng ứng dụng (SDUD).
Theo điều khoản dành cho đối tác tài xế, SDUD là khoản doanh thu Grab nhận được từ hoạt động hợp tác kinh doanh, được xác định dựa trên chênh lệch giữa tổng giá cước người dùng thanh toán và doanh thu vận tải mà tài xế nhận được. Khoản này được áp dụng linh động theo từng chuyến xe hoặc đơn hàng, thời điểm đặt, tình hình cung cầu, nỗ lực của tài xế và các yếu tố khách quan khác. Grab cũng cho biết cách tính và giá trị SDUD có thể được thay đổi với thông báo theo quy định.
Điều đó đồng nghĩa không thể lấy một tỷ lệ cố định, chẳng hạn 20% hay 25%, rồi áp cho tất cả chuyến xe Grab để tính số tiền tài xế nhận.
Thực tế, với GrabBike, tài xế nhận khoảng 50-75% số tiền khách trả; với GrabCar, khoảng 55-75%. Nếu quy đổi thuần túy theo số tiền khách thanh toán, 100.000 đồng một cuốc GrabBike có thể tương ứng khoảng 50.000-75.000 đồng doanh thu vận tải của tài xế; với GrabCar là khoảng 55.000-75.000 đồng. Đây là khoảng quan sát từ khảo sát thực tế, không phải tỷ lệ chia sẻ được Grab công bố cố định.
Cách tính này cũng cho thấy cần tách ba khoản gồm tổng số tiền khách thanh toán, doanh thu vận tải tài xế nhận và phần doanh thu Grab nhận. Các loại phí, thuế và khuyến mại có thể khiến phép tính đơn giản “khách trả 100.000 đồng, hãng lấy bao nhiêu phần trăm” không phản ánh đầy đủ cơ chế tài chính của một chuyến xe. Grab hiện cũng công bố riêng các bảng giá, phí và phụ phí của từng dịch vụ, trong đó giá cước có thể được điều chỉnh linh động theo khu vực và thời điểm.
Trong khi đó, Be lựa chọn cách tiếp cận dễ quy đổi hơn. Theo số liệu Be cung cấp, với 100.000 đồng doanh thu một cuốc xe tại Hà Nội, tài xế nhận 63.600 đồng, Be giữ lại 30.300 đồng và 6.100 đồng là khoản thuế Be thu hộ, nộp hộ cho tài xế. Tại TP.HCM, tài xế nhận 69.400 đồng, Be giữ 23.900 đồng và 6.700 đồng là thuế.
Như vậy, nếu chỉ xét một cuốc xe có tổng số tiền khách thanh toán là 100.000 đồng, phần tài xế nhận theo cơ chế Be tương ứng 63,6% tại Hà Nội và 69,4% tại TP.HCM.
Be cho biết tỷ lệ chia sẻ này được giữ ổn định và không thay đổi theo từng chuyến, khung giờ hay thời điểm trong ngày. Sự khác biệt giữa hai thành phố đến từ mặt bằng giá cước và điều kiện thị trường. Cơ chế này được áp dụng cho cả beBike và beCar trong cùng thành phố.
Tuy nhiên, khoản Be giữ lại cũng không đồng nghĩa toàn bộ là lợi nhuận của nền tảng. Theo cách Be mô tả, phần này được sử dụng cho các khoản thưởng, khuyến mại, vận hành và nghĩa vụ của doanh nghiệp. Vì vậy, “phần nền tảng giữ lại” và “lợi nhuận nền tảng” là hai khái niệm khác nhau.
Với các dịch vụ giao hàng và giao đồ ăn, việc quy đổi cũng cần thận trọng hơn. Các khoản phí sử dụng ứng dụng được công bố không đồng nghĩa với tỷ lệ thu nhập cuối cùng của tài xế, bởi doanh thu đơn hàng còn liên quan đến thuế, phí và các cấu phần khác. Do đó, chưa có đủ dữ liệu công khai để quy đổi chính xác 100.000 đồng khách thanh toán thành số tiền tài xế beDelivery hay beFood thực nhận theo cùng phương pháp với beBike và beCar.
PHÂN TẦNG THU NHẬP THEO MÔ HÌNH TÀI XẾ
Xanh SM lại có cấu trúc khác khi tách khá rõ giữa tài xế sử dụng xe công ty và tài xế sử dụng xe cá nhân.
Với Xanh SM Bike và các dịch vụ giao hàng, chính sách năm 2026 quy định tỷ lệ chia sẻ theo từng loại dịch vụ thay vì dùng một tỷ lệ chung. Theo chính sách công bố tháng 3/2026, Bike và Express Siêu Tốc có mức chia sẻ 70%, Express 2H là 72% và Food là 75%. Doanh thu chia sẻ được xác định trước khi khấu trừ VAT.
Như vậy, nếu lấy 100.000 đồng doanh thu làm đơn vị tính, phần chia sẻ tương ứng là 70.000 đồng đối với Bike và Express Siêu Tốc, 72.000 đồng đối với Express 2H và 75.000 đồng đối với Food, trước các nghĩa vụ thuế liên quan.
Đối với Xanh SM Bike Platform sử dụng xe cá nhân, tỷ lệ chia sẻ được công bố lên tới 90%. Đây là tỷ lệ chia sẻ doanh thu, không phải thu nhập ròng của tài xế, bởi tài xế vẫn phải tính các khoản thuế, chi phí phương tiện và những chi phí vận hành khác.
Với ô tô trên Xanh SM Platform, mức chia sẻ trước đó được công bố ở khoảng 80-85% tùy nhóm tài xế và chính sách áp dụng. Trong tháng 9/2026, Xanh SM tiếp tục đưa ra một chương trình mới, theo đó tài xế đáp ứng điều kiện mua xe và chỉ vận doanh trên nền tảng có thể được chia sẻ tới 100% doanh thu trong hai năm đầu. Xanh SM xác nhận mức 100% có nghĩa nền tảng không giữ phần chia sẻ doanh thu, nhưng tài xế vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ thuế, phí và chi phí liên quan.
Vì vậy, với một cuốc xe 100.000 đồng trong trường hợp đạt mức chia sẻ 100%, không thể hiểu rằng tài xế chắc chắn bỏ túi 100.000 đồng. Khoản tiền thực nhận vẫn chịu tác động của thuế và các chi phí khác.
Đối với nhóm tài xế chạy xe công ty, cấu trúc lại khác nữa. Thu nhập không chỉ đến từ phần chia doanh số mà còn có lương cơ bản, thưởng trách nhiệm, thưởng doanh số và các khoản thưởng khác tùy chính sách. Vì vậy, không thể đặt mức chia sẻ doanh thu của tài xế Platform cạnh mức thưởng doanh số của tài xế chạy xe công ty như hai tỷ lệ cùng bản chất.
Nhìn trên một cuốc xe 100.000 đồng, có thể hình dung ba mô hình đang tồn tại song song. Grab để tỷ lệ thực nhận biến động theo từng chuyến; Be duy trì tỷ lệ chia sẻ cố định theo thành phố; còn Xanh SM phân tách theo dịch vụ và mô hình tài xế.
Các con số trên không hoàn toàn đồng nhất về bản chất. Sự khác biệt này cũng lý giải vì sao “hoa hồng” không còn là một khái niệm đơn giản trên thị trường gọi xe. Một tỷ lệ phần trăm thấp hơn chưa chắc đồng nghĩa tài xế có thu nhập ròng cao hơn, cũng như tỷ lệ chia sẻ cao hơn chưa đồng nghĩa tài xế giữ lại toàn bộ khoản tiền đó. Sau tỷ lệ chia sẻ còn là bài toán thuế, nhiên liệu hoặc điện, khấu hao, bảo dưỡng, thuê hoặc mua xe, thời gian hoạt động, thưởng và số lượng chuyến thực hiện.
Ở góc độ thị trường, các nền tảng đang sử dụng nhiều cách khác nhau để cân bằng giữa ba yếu tố. Cụ thể là giá mà khách hàng trả, phần doanh thu dành cho tài xế và nguồn thu của nền tảng. Grab lựa chọn cơ chế linh động theo chuyến; Be nhấn mạnh tính ổn định của tỷ lệ chia sẻ; Xanh SM kết hợp chia sẻ doanh thu với các mô hình xe và chính sách thu nhập khác nhau.
Thu nhập thực tế cuối cùng còn phụ thuộc vào số cuốc hoàn thành, thời gian hoạt động và toàn bộ chi phí để tạo ra doanh thu đó. Còn với các nền tảng, cách thiết kế tỷ lệ chia sẻ, phí sử dụng ứng dụng, thưởng và các ưu đãi tài xế đang tạo nên những mô hình kinh doanh khác nhau trong cùng một thị trường.
