Viêm xoang không còn là căn bệnh xa lạ với nhiều người. Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), khoảng 30 triệu người trưởng thành tại Mỹ được chẩn đoán mắc viêm xoang mạn tính mỗi năm.
Tại Việt Nam, tuy chưa có con số chính thức trên toàn quốc, các bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng nhận định tỷ lệ mắc bệnh đang tăng, đặc biệt ở đô thị lớn do ô nhiễm không khí và thời tiết thất thường.
Bên cạnh thuốc hay liệu pháp y tế, chế độ ăn uống đóng vai trò không nhỏ trong việc giảm triệu chứng viêm xoang và hỗ trợ phục hồi.
TRÁI CÂY HỌ CAM, QUÝT
Trước hết, không thể không nhắc đến vitamin C – “người hùng” trong việc tăng cường hệ miễn dịch và giảm viêm. Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Dinh, nguyên Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương cho rằng, bổ sung thực phẩm giàu vitamin C là cách hiệu quả để giảm nguy cơ nhiễm trùng ở người bị viêm xoang.
Trong đó, cam, chanh, kiwi, dâu tây hay ớt chuông đỏ đều là lựa chọn tuyệt vời.
Một nghiên cứu trên Journal of Nutrition chỉ ra rằng tiêu thụ 200 mg vitamin C mỗi ngày giúp giảm 8% nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp trên, bao gồm cả viêm xoang. Chỉ cần ăn 2-3 quả cam (mỗi quả khoảng 70 mg vitamin C) hoặc thêm 100 gram ớt chuông đỏ (hơn 150 mg vitamin C) vào bữa ăn, bạn đã cung cấp đủ lượng cần thiết.
HÀU VÀ THỊT GÀ
Tiếp theo, kẽm cũng là một “vũ khí” quan trọng mà người bị viêm xoang không nên bỏ qua. Đây là khoáng chất hỗ trợ chống viêm và phục hồi niêm mạc xoang bị tổn thương.
Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) khuyến nghị người lớn nên tiêu thụ 8-11 mg kẽm mỗi ngày, bởi thiếu hụt kẽm có thể kéo dài tình trạng nhiễm trùng. Hạt bí ngô, hàu và thịt gà là những thực phẩm giàu kẽm dễ tìm. Chẳng hạn, 100 gram hàu chứa tới 60 mg kẽm, trong khi 28 gram hạt bí ngô cung cấp khoảng 2,2 mg – vừa đủ để bổ sung mà không quá khó khăn.
Bác sĩ Trần Quốc Cường, chuyên gia dinh dưỡng tại TP.HCM, từng khuyên rằng, món cháo gà nấu với gừng và hạt bí không chỉ bổ sung kẽm mà còn làm dịu nghẹt mũi hiệu quả.
CÁ HỒI, CÁ THU
Một nhóm thực phẩm khác đáng chú ý là những loại giàu axit béo omega-3, vốn nổi tiếng với khả năng giảm viêm tự nhiên.
Cá hồi, cá thu và hạt chia là những gợi ý hàng đầu. Một khẩu phần cá hồi 100 gram mang lại 2,3 gram omega-3, còn 2 thìa hạt chia (28 gram) cung cấp tới 5 gram. Bác sĩ Sarah Brewer, chuyên gia dinh dưỡng Anh Quốc, nhấn mạnh trên Healthline rằng, omega-3 không chỉ giảm sưng tấy mà còn cải thiện lưu thông không khí qua đường mũi.
Nghiên cứu trên American Journal of Clinical Nutrition (2019) phát hiện rằng người ăn thực phẩm chứa omega-3 thường xuyên có mức độ viêm trong cơ thể thấp hơn 20% so với nhóm không bổ sung – điều này đặc biệt hữu ích với viêm xoang dị ứng hoặc mạn tính.
TRÀ ẤM, SÚP NÓNG
Khi bị viêm xoang, dịch nhầy đặc thường gây tắc nghẽn khó chịu, và đây là lúc các món ăn ấm, dễ tiêu phát huy tác dụng. Súp, cháo hay trà thảo mộc giúp làm loãng dịch nhầy và giảm áp lực xoang.
Bác sĩ Nguyễn Văn Hùng từ Bệnh viện Bạch Mai khuyên người bệnh nên uống nhiều nước ấm và thử súp gà nấu với tỏi, gừng. Trong đó, tỏi chứa allicin – hợp chất kháng khuẩn tự nhiên có khả năng tiêu diệt vi khuẩn gây viêm xoang như Streptococcus pneumoniae. Thêm vài lát gừng tươi vào món ăn cũng giúp làm ấm cơ thể và thông thoáng đường thở.
RAU XANH NHIỀU CHẤT XƠ
Đừng quên rằng sức khỏe hô hấp liên quan chặt chẽ đến hệ miễn dịch đường ruột. Theo đó, rau xanh như cải bó xôi, bông cải xanh, hay trái cây như táo, lê là nguồn chất xơ dồi dào.
Đặc biệt, sữa chua không đường và kefir thì bổ sung probiotic, cân bằng vi khuẩn có lợi. Bác sĩ Lê Thị Hồng Nhung, chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, ăn sữa chua mỗi ngày có thể giảm nguy cơ dị ứng – nguyên nhân phổ biến gây viêm xoang – nhờ cải thiện hệ vi sinh.
Tuy nhiên, chọn đúng thực phẩm thôi chưa đủ, người bị viêm xoang cũng cần tránh một số món có thể làm tình trạng tệ hơn như đồ cay, chiên rán và sữa bò có thể tăng sản xuất dịch nhầy hoặc kích ứng niêm mạc. Uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày cũng là điều kiện tiên quyết để giữ ẩm đường hô hấp, hỗ trợ quá trình phục hồi.
