Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đang diễn ra với cuộc tranh đua gay cấn giữa ứng cử viên Đảng Cộng hòa Donald Trump và ứng cử viên Đảng Dân chủ Kamala Harris.
Đây không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của nước Mỹ, mà còn thu hút sự quan tâm sát sao của giới tài chính toàn cầu. Trong thời gian gần đây, các số liệu cập nhật hàng ngày cho thấy lợi thế có thể nghiêng về một bên, nhưng giống như nhiều kỳ bầu cử trước, kết quả thực sự vẫn là một ẩn số cho đến phút chót.
ÔNG TRUMP TIẾP SỨC MẠNH CHO ĐỒNG USD
Trong báo cáo chiến lược tháng 11 mới đây, Chứng khoán Shinhan (SSV) dự báo rằng tác động lên tỷ giá và lãi suất sẽ tăng mạnh nếu ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng.
Theo các chuyên gia phân tích, Trump trades – các giao dịch đặt cược vào kịch bản chiến thắng của ông Trump – đã góp phần đẩy chỉ số USD-Index (DXY) tăng nhanh trong thời gian qua. Giới đầu tư theo đuổi Trump trades tin rằng các chính sách của ông Trump sẽ thúc đẩy sức mạnh của USD, đồng thời khiến lạm phát tại Mỹ nóng lên.
Những kỳ vọng này đã gây áp lực lên nhiều đồng tiền khác, trong đó có VND, khiến VND giảm giá vào tháng 10. Đến cuối tháng 9, VND chỉ giảm 1,2% so với USD, nhưng tỷ giá nhanh chóng leo thang vào tháng 10, với mức giảm có lúc vượt 4% so với đồng bạc xanh.
Hiện nay, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy cuộc đua giữa hai ứng viên vẫn ngang sức ngang tài, với ông Trump dẫn trước ở 4/7 bang chiến địa, cách biệt chưa đầy 1 điểm phần trăm. Trên nền tảng PolyMarket, tỷ lệ đặt cược vào khả năng chiến thắng của ông Trump đang cao hơn bà Harris khoảng 9 điểm phần trăm, từng có lúc cách biệt giữa hai ứng viên đạt tới 30 điểm điểm phần trăm.
Báo cáo vĩ mô mới nhất của Chứng khoán Phú Hưng (PHS) nhận định rằng 60% mức tăng của đồng USD trong tháng 10 xuất phát từ kỳ vọng ông Donald Trump sẽ chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 5/11.
Ngoài yếu tố bên ngoài từ sự tăng giá của DXY do tâm lý thị trường hướng về chiến thắng của ông Trump, một số yếu tố trong nước cũng góp phần tạo áp lực lên tỷ giá VND/USD. Theo SSV, đà tăng của DXY cùng với lãi suất qua đêm liên ngân hàng đôi lúc giảm xuống dưới 3%/năm đã mở rộng chênh lệch lãi suất giữa USD và VND.
Trong tháng 10, các doanh nghiệp và Kho bạc Nhà Nước cũng đẩy mạnh mua USD, làm tăng sức ép lên tỷ giá. Trước tình hình này, Ngân hàng Nhà nước đã phải can thiệp thông qua việc phát hành tín phiếu và bán USD giao ngay.
Những biện pháp can thiệp này đã có hiệu quả, giúp tỷ giá VND/USD trên thị trường liên ngân hàng giảm về mức 25.295 vào ngày 4/11, so với mức cao 25.455 ghi nhận vào cuối tháng 10.
NHỮNG KỊCH BẢN TRÁI CHIỀU VỀ TỶ GIÁ USD/VND
Dù có chung quan điểm về nguyên nhân khiến tỷ giá tăng mạnh trong thời gian qua, song các công ty chứng khoán và chuyên gia lại đưa ra các kịch bản dự báo khác nhau về diễn biến tỷ giá sau bầu cử Tổng thống Mỹ.
Theo Chứng khoán SSV, nếu ông Trump thắng cử, tỷ giá có thể gặp áp lực tăng đến cuối năm do thị trường có xu hướng lựa chọn đầu tư vào tài sản ít rủi ro và chờ đợi tác động từ chính sách của chính quyền mới, thay vì phản ứng tức thời với các đợt cắt giảm lãi suất của Fed. SSV dự báo USD và trái phiếu Chính phủ Mỹ sẽ là nơi trú ẩn an toàn, đẩy giá trị USD tiếp tục tăng so với các đồng tiền khác cho đến cuối năm.
Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO của AFA Capital, cho rằng kịch bản hạ lãi suất nhanh ở Mỹ đã khó xảy ra, tạo thêm áp lực dài hạn lên tỷ giá. Ông cũng lưu ý rằng động thái hạ lãi suất và tỷ lệ dự trữ bắt buộc của Trung Quốc nhằm hỗ trợ nền kinh tế sẽ tiếp tục gây sức ép lên VND, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Mỹ.
Ngược lại, Chứng khoán PHS lại nhận định USD có khả năng yếu đi sau bầu cử, bất kể kết quả là ai đắc cử. PHS dự báo Fed sẽ duy trì xu hướng giảm lãi suất, nhất là khi lạm phát đang hạ dần về mục tiêu, kéo theo tỷ giá USD/VND có thể giảm về khoảng 25.000 – 25.200 VND/USD vào cuối năm.
Tương tự, Chứng khoán Vietcap cũng lạc quan rằng chính sách giảm lãi suất của Fed, thặng dư thương mại và dòng vốn FDI dồi dào sẽ hỗ trợ giảm áp lực cho tỷ giá. Vietcap dự báo tỷ giá USD/VND sẽ chỉ tăng khoảng 3% trong năm 2024.
Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam) lưu ý rằng nhà đầu tư toàn cầu vẫn đang bán tháo trái phiếu chính phủ và xu hướng này chưa có dấu hiệu dừng lại, đặc biệt khi lộ trình hạ lãi suất của Fed bị giới hạn bởi lạm phát dai dẳng.
Đồng thời, rủi ro lạm phát có thể quay lại nếu thanh khoản được bơm trở lại thị trường trong bối cảnh tiêu dùng và lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tăng mạnh trong quý 3/2024.
Áp lực tỷ giá trong những tháng cuối năm vì thế có thể trở thành một rủi ro đáng theo dõi, nhất là khi lượng dự trữ ngoại hối của Việt Nam đã giảm, hiện chỉ đủ cho khoảng 2,5 tháng nhập khẩu, dưới mức khuyến nghị 3 tháng của IMF. Sau đợt can thiệp tỷ giá bằng cách bán USD từ tháng 4 đến tháng 8, dự trữ ngoại hối của Việt Nam hiện đã mỏng đi đáng kể.
