Phát biểu giải trình tại phiên thảo luận Quốc hội sáng nay (1/11), người đứng đầu ngành công thương, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh thừa nhận, trên thực tế, không chỉ có thuốc lá mà nhiều mặt hàng khác hiện đang là điểm nóng buôn lậu, cùng với đó là một loạt địa phương cũng là điểm nóng.
"Buôn lậu thuốc lá không chỉ có ở Long An, Tây Ninh mà thậm chí còn có cả Quảng Ninh, Hải Phòng. Cũng như đường, phân bón cũng là đối tượng buôn lậu. Nhưng thời gian qua, chúng ta có nhiều biện pháp khắc phục", ông nói.
Bộ trưởng nhắc lại phản ánh của đại biểu Nguyễn Sỹ Cương khi đi thực tế điểm nóng buôn lậu thuốc lá mà không thấy sự xuất hiện của cơ quan chức năng và thừa nhận: "Có nhiều thời gian không có bóng của lực lượng chuyên ngành là thực tế".
"Hiệu quả đấu tranh của lực lượng liên ngành còn yếu, có sự đứt khúc trong phối hợp khi quản lý thị trường hoạt động tại địa phương nên sự phối hợp liên ngành, liên địa phương chưa cao. Chất lượng chuyên môn, phẩm chất của lực lượng chuyên ngành, quản lý thị trường là yếu kém tồn tại qua nhiều giai đoạn", ông nói.
Ông Tuấn Anh cũng cho rằng, một trong số những tồn tại hiện nay là chế tài xử phạt hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại chưa đủ mạnh dẫn đến tình trạng nhờn pháp luật. Trong khi đó, sự phối hợp trách nhiệm của các ngành trong chống buôn lậu chưa có sự phối hợp chặt chẽ và thường xuyên.
"Việc đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá chỉ dừng lại ở việc buôn thuốc lá điếu thì không ăn thua. Buôn lậu là hoạt động rất tinh vi từ đầu nậu, vận chuyển, bán lẻ. Tuy nhiên, với sự phối hợp của Ban chỉ đạo 389 và các cơ quan quản lý thị trường trong thời gian qua, buôn lậu thuốc lá đã giảm hẳn, đặc biệt là ở 1 số địa phương lớn như Hà Nội, TPHCM hay Long An, An Giang…", ông cho biết.
Bộ trưởng cho rằng, thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường hơn nữa, tăng các lực lượng liên ngành chống buôn lậu quy mô lớn, tinh vi. Ngoài ra sẽ xem xét hoàn chỉnh khuôn khổ pháp lý, đủ chế tài xử lý.
"Kỳ họp trước, Quốc hội đã thông qua việc xem xét trách nhiệm hình sự với việc buôn lậu trên 1.500 điếu thuốc lá, đây là cơ sở quan trọng. Thủ tướng cũng đã chỉ đạo tất cả các lô hàng thu giữ được đều phải mang tiêu hủy, trường hợp đặc biệt phải có ý kiến của Thủ tướng nhằm tránh thẩm lậu thuốc lá", ông dẫn ví dụ.
Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh cần có quan điểm đồng bộ, thống nhất để chống buôn lậu thuốc lá. Ngoài ra, cần phải nâng cao phẩm chất, chuyên môn nghiệp vụ, hiểu biết pháp luật của các lực lượng chống buôn lậu khi thực tế hiện nay yếu kém so với yêu cầu.
"Trong thời gian với, việc cho phép thành lập Tổng cục Quản lý thị trường theo ngạch dọc để thực hiện quản lý chống buôn lậu, gian lận thương mại, Bộ Công Thương sẽ có cơ sở để đấu tranh hơn hiện tại", Bộ trưởng nói thêm.
