Tại sự kiện ASEAN Week tổ chức bởi Cộng đồng Chính sách Ngoại giao Indonesia (FPCI) bên lề Hội nghị cấp cao ASEAN (Cebu – Philippines) mới đây, các chuyên gia đã đưa ra nhiều quan điểm về định hướng củng cố chất lượng nguồn nhân lực hướng đến phát triển bền vững tại ASEAN.
NGUỒN NHÂN LỰC QUAN TRỌNG TƯƠNG ĐƯƠNG CÔNG NGHIỆP VÀ HẠ TẦNG
Giáo sư tại đại học University of Hong Kong, bà Phyu Phyu Thin Zaw cho rằng, đầu tư vào lĩnh vực y tế, dinh dưỡng cũng như giáo dục cần trở thành trụ cột của sự phát triển khu vực nếu khu vực Đông Nam Á muốn vững vàng trong bối cảnh bất ổn kinh tế và áp lực từ biến đổi khí hậu gia tăng.
Theo giáo sư Thin Zaw, dù rằng khu vực ASEAN đạt được nhiều thành tích tăng trưởng kinh tế trong nhiều thập kỷ gần đây, bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế, dinh dưỡng và giáo dục vẫn hạn chế tiềm năng phát triển dài hạn của khu vực. Những cộng đồng dễ chịu tổn thương, đặc biệt phụ nữ, trẻ em, hộ gia đình thu nhập thấp vẫn khó tiếp cận với nguồn dinh dưỡng cũng như dịch vụ y tế tốt. Những yếu kém về mặt cấu trúc này trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng của lực lượng lao động cũng như khả năng cạnh tranh về kinh tế.
Giáo sư Thin Zaw cho rằng vấn đề dinh dưỡng không nên chỉ được nhìn nhận như vấn đề an sinh xã hội. Thay vào đó, đó cần được coi như ưu tiên kinh tế bởi mối liên quan trực tiếp đến năng suất lao động, phát triển nguồn nhân lực và bất bình đẳng xã hội. Tình trạng thiếu dinh dưỡng, chế độ ăn uống nghèo nàn cũng như việc không được tiếp cận đầy đủ với dịch vụ y tế có thể gây tổn hại đến chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, vì vậy trực tiếp cản trở tăng trưởng kinh tế.
Cũng theo giáo sư đại học University of Hong Kong, cần tính đến việc mang đến cơ hội phát triển kinh tế công bằng hơn giữa các vùng miền. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng cũng như quá trình chuyển mình của nền kinh tế đã tạo ra rất nhiều bất ổn giữa khu vực thành thị và nông thôn. Nếu không có đầu tư công mạnh mẽ vào hệ thống y tế, các chương trình dinh dưỡng và đào tạo nhân lực, bất bình đẳng trong xã hội sẽ chỉ ngày một tệ hại hơn và làm giảm đi tác động tích cực từ những nỗ lực hướng đến đoàn kết trong khu vực.
Giáo sư đại học University of Hong Kong chỉ ra khu vực cần tăng cường hợp tác hơn nữa nhằm giải quyết nhiều thách thức chung bao gồm biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, dân số già cũng như chi phí y tế leo thang.
Khi mà chính quyền các nước ASEAN đang theo đuổi nhiều chiến lược tăng trưởng đầy tham vọng, thông điệp của giáo sư đưa ra rất rõ ràng: thành công về kinh tế không thể tách rời đầu tư vào nguồn nhân lực. Trong dài hạn, với mục tiêu định hình tương lai thịnh vượng chung cho khu vực, hệ thống dinh dưỡng tốt, cơ hội tiếp cận y tế bền vững cũng như giáo dục chất lượng cao cũng quan trọng như việc phát triển chính sách hạ tầng hay công nghiệp.
CÔNG NGHỆ GIÚP NÂNG CAO NĂNG SUẤT NGÀNH NÔNG NGHIỆP
Còn theo nghiên cứu viên tại Trường Nghiên cứu Quốc tế thuộc đại học Nanyang – Singapore, ông Jose Ma. Luis Montesclaros, sự vững vàng của kinh tế ASEAN phụ thuộc nhiều vào năng lực xử lý nhiều vấn đề đang còn tồn tại của khu vực bao gồm an ninh lương thực, hệ thống dinh dưỡng cũng như phát triển nông nghiệp bền vững.
Cũng theo ông Montesclaros, vốn nhân lực và hệ thống thực phẩm của một đất nước có mối liên kết chặt chẽ với nhau, đặc biệt trong bối cảnh Đông Nam Á đang đối mặt với biến đổi khí hậu, căng thẳng địa chính trị cũng như bất ổn xã hội gia tăng.
Nghiên cứu viên Montesclaros khẳng định an ninh lương thực không chỉ nên được nhìn nhận trong giới hạn hẹp là đảm bảo đủ nguồn cung lương thực. Thay vào đó, chính phủ các nước ASEAN cần có cách tiếp cận mới nhằm đảm bảo chất lượng dinh dưỡng cho người dân, làm sao người dân có thể tiếp cận được với dinh dưỡng tốt nhưng ở mức chi phí hợp lý. Ông khẳng định, chỉ khi người dân có sức khỏe tốt, năng suất lao động cao, tăng trưởng kinh tế và ổn định khu vực mới được củng cố vững chắc.
Nghiên cứu viên đại học Nanyang cho rằng ASEAN hiện vẫn dễ chịu tác động từ những cú sốc bên ngoài ví như những sự gián đoạn, đứt gãy đã từng xảy ra do đại dịch Covid-19, căng thẳng địa chính trị và thương mại toàn cầu. Ông Montesclaros cảnh báo về tình trạng phụ thuộc quá mức vào nhập khẩu cũng như việc thảm họa thiên nhiên sẽ có thể khiến cho thực phẩm ngày một đắt đỏ hơn và tác động tiêu cực đến dinh dưỡng của hàng triệu người Đông Nam Á.
Ông nhấn mạnh đến việc cần phải bảo vệ người nông dân cũng như cộng đồng ở nông thôn – những người giữ vai trò “xương sống” cho nền nông nghiệp ASEAN. Vấn đề dân số già, di cư đô thị, rủi ro khí hậu đang khiến cho nguồn nhân lực ngành nông nghiệp ngày một suy giảm. Nếu không có đầu tư xứng đáng vào hiện đại hóa ngành nông nghiệp, sinh kế người dân cũng như thích ứng với biến đổi khí hậu, ASEAN có thể đối diện với tình trạng suy giảm năng lực sản xuất nông nghiệp.
Cũng theo nghiên cứu viên đại học Nanyang, cần tăng cường áp dụng công nghệ số trong phát triển công nghệ sản xuất và cung ứng lương thực tại ASEAN. Ông Montesclaros ủng hộ việc áp dụng công nghệ số trong nông nghiệp, công nghệ canh tác nông nghiệp thông minh, quản lý chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu lớn để tăng năng suất lao động và giảm sự dễ tổn thương của ngành nông nghiệp từ những cú sốc bên ngoài. Công nghệ có thể giúp các nước ASEAN tạo ra hệ thống cung ứng thực phẩm bền vững và hiệu quả, nhờ đó đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.
