Chương trình Bữa sáng Doanh nhân tuần này có PGS.TS Vũ Văn Tích, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ; ông Mai Xuân Hùng, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội; bà Nguyễn Thị Thu Thuỷ, Phó Chủ tịch thường trực VACOD; ông Nguyễn Văn Khôi, Phó Chủ tịch VACOD, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, bà Ninh Thị Ty, Phó Chủ tịch HBA cùng các doanh nhân đến từ hai Hiệp hội Phát triển Hàng tiêu dùng Việt Nam - VACOD và Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hà Nội – HBA…
Ở thời điểm những tháng cuối năm, những cuộc gặp gỡ của cộng đồng doanh nghiệp có thêm nhiều câu chuyện để chia sẻ: kết quả sau một năm nỗ lực, những khó khăn còn hiện hữu và cả những thuận lợi từ các chính sách hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Trong không khí gần gũi của Chương trình Bữa sáng Doanh nhân, các nội dung ấy được trao đổi qua trải nghiệm của chính những người đang trực tiếp điều hành doanh nghiệp.
THÁCH THỨC TỪ AI, BẤT AN RA SÂN BAY PHẢI HUỶ VÉ VÌ... THUẾ
Những chia sẻ này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp đang tập trung hoàn thành kế hoạch năm, cân đối nguồn lực và chuẩn bị công việc cho năm tiếp theo. Thời gian qua, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ, từ miễn, giảm, gia hạn thuế, tiền thuê đất đến giảm chi phí đầu vào và tạo điều kiện tiếp cận vốn. Cùng với đó là các nỗ lực cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc cho dự án, thúc đẩy đầu tư và mở rộng thị trường. Đây cũng là những nội dung gắn với công việc hằng ngày của doanh nghiệp, từ bố trí dòng tiền, tổ chức sản xuất đến tìm kiếm đơn hàng.
Nhìn lại một năm sản xuất kinh doanh, điều các doanh nghiệp quan tâm còn tập trung vào quá trình tiếp cận và thực hiện chính sách: những thủ tục đã thuận lợi hơn, các khó khăn được giải quyết và những vướng mắc vẫn cần tiếp tục phản ánh. Từ mạch trao đổi ấy, câu chuyện tại chương trình mở sang vấn đề tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Một trong những vấn đề mang tính thời sự được các doanh nghiệp hết sức quan tâm là những trường hợp có số nợ thuế không lớn hoặc mới phát sinh vi phạm về thủ tục thông báo địa chỉ kinh doanh, thậm chí doanh nghiệp đã ngừng hoạt động từ lâu nhưng chưa đóng mã số thuế...nhưng người đại diện đã bị tạm hoãn xuất cảnh. Những băn khoăn, lo lắng xoay quanh ảnh hưởng, áp lực đối với việc đi lại, giao dịch, tìm kiếm cơ hội kinh doanh, cũng như quá trình tiếp nhận thông báo và giải quyết các thủ tục liên quan.
Trong cuộc gặp, những chia sẻ từ nhiều góc nhìn, gắn với hoàn cảnh của từng đơn vị cho thấy bức tranh đa chiều trong hoạt động kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp VACOD-HBA.
Chia sẻ tại chương trình, ông Vũ Gia Luyện, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Giải pháp Công nghệ thông tin Quốc tế (Inter ITS), cho biết năm 2026 đặt các doanh nghiệp công nghệ thông tin trước nhiều thay đổi khi trí tuệ nhân tạo (AI) tác động sâu vào cách phát triển, cung cấp sản phẩm, dịch vụ và tổ chức nhân sự.
Theo ông Luyện, AI giúp tăng năng suất, nâng cao hiệu quả công việc, đồng thời làm thay đổi nhu cầu sử dụng lao động trong ngành. Nhiều phần việc trước đây giao cho thực tập sinh hoặc nhân sự mới vào nghề nay có thể được thực hiện bằng công cụ AI. Những nhân sự giàu kinh nghiệm cũng có xu hướng sử dụng AI để xử lý công việc, giảm thời gian hướng dẫn, hỗ trợ người mới. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp công nghệ thông tin, viễn thông đã phải điều chỉnh quy mô và cơ cấu nhân sự, Inter ITS cũng không nằm ngoài xu hướng chung đó.
Để thích ứng, doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm tối ưu công việc, đồng thời sắp xếp lại các phần việc phù hợp cho những nhân sự bị ảnh hưởng. Ông Luyện cho biết việc điều chỉnh đã giúp Inter ITS duy trì bộ máy ổn định, tiếp tục phát triển các nhóm sản phẩm, dịch vụ phục vụ đông đảo người dùng.
Một trong những dịch vụ ghi nhận nhu cầu tích cực là cuộc gọi định danh. Khi doanh nghiệp chú trọng bảo vệ thương hiệu, người dùng quan tâm hơn đến việc nhận diện các cuộc gọi mạo danh, lừa đảo, nhu cầu sử dụng dịch vụ này cũng tăng lên. Cùng với đó, hệ thống tổng đài và các nhóm sản phẩm, dịch vụ phối hợp cung cấp với nhà mạng tiếp tục đóng góp vào kết quả kinh doanh.
“Năm nay, chúng tôi tăng trưởng trên 30%. Đến tháng 11, công ty đã hoàn thành kế hoạch năm và đang chuẩn bị cho năm tới”, ông Luyện chia sẻ.
Bên cạnh kết quả kinh doanh, người đứng đầu Inter ITS thông tin về một bước tiến đột phá mà đội ngũ sáng lập đã ấp ủ nhiều năm. Xuất thân từ các nhà mạng như Viettel, VNPT, MobiFone, những người sáng lập doanh nghiệp mong muốn xây dựng một mạng viễn thông riêng. Theo ông Luyện, đầu tháng 11, Inter ITS đã chính thức được cấp phép thiết lập mạng viễn thông di động ảo, sử dụng hạ tầng của VNPT. Doanh nghiệp đang tập trung nguồn lực triển khai, dự kiến khai trương vào quý 2/2027.
Từ câu chuyện phát triển doanh nghiệp, ông Luyện đề cập những vướng mắc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến công việc của người điều hành, trong đó có việc tạm hoãn xuất cảnh liên quan đến nghĩa vụ thuế chưa được hoàn tất, thậm chí ra sân bay rồi mới biết mình không được xuất cảnh. Theo ông, việc áp dụng biện pháp này cần phân loại rõ từng trường hợp, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý của Nhà nước, vừa tính đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Ông cho rằng người đại diện doanh nghiệp có thể không biết mình còn tồn tại vướng mắc từ trước, chỉ phát hiện khi chuẩn bị xuất cảnh. Khi đó, ảnh hưởng có thể vượt ra ngoài lịch trình cá nhân, bởi chuyến công tác còn gắn với các cuộc gặp đối tác, giao dịch và kế hoạch kinh doanh của cả doanh nghiệp. “Nếu đang có kế hoạch đi công tác mà không hề biết mình còn vướng mắc từ rất lâu, sau đó bị hoãn xuất cảnh, có khi những cơ hội kinh doanh rất lớn sẽ đổ bể”, ông Luyện bày tỏ.
Từ thực tế này, ông đề xuất làm rõ mức độ vi phạm, quy mô khoản nợ và điều kiện áp dụng tạm hoãn xuất cảnh. Theo quan điểm của ông, cần cân nhắc tính tương xứng khi áp dụng biện pháp đối với những khoản nợ nhỏ, đồng thời phân biệt người cố tình chây ì với người chưa nhận được thông tin hoặc đang muốn hoàn tất nghĩa vụ nhưng gặp trở ngại về thủ tục.
Cùng với việc phân loại, ông nhấn mạnh sự cần thiết của cơ chế cảnh báo sớm để người nộp thuế biết rõ khoản nợ, nghĩa vụ còn tồn đọng và nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh, qua đó có thời gian kiểm tra, xử lý. Trường hợp đã được thông báo đầy đủ nhưng cố tình không thực hiện nghĩa vụ, theo ông, cần áp dụng các biện pháp quản lý, xử lý phù hợp.
Ở chiều ngược lại, ông Luyện cũng lưu ý trách nhiệm chủ động của doanh nhân trong việc theo dõi nghĩa vụ thuế. Người đại diện doanh nghiệp nên thường xuyên tra cứu qua ứng dụng eTax Mobile hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế để rà soát, giải quyết sớm các khoản còn tồn đọng, tránh để vướng mắc kéo dài và ảnh hưởng đến công việc.
Trong lĩnh vực hàng tiêu dùng, ông Nguyễn Văn Tuấn, đồng sáng lập kiêm Giám đốc Tiếp thị và Truyền thông Công ty TNHH Nonla Viet Nam Global, chia sẻ câu chuyện xây dựng thương hiệu cà phê Nón Lá bằng chất lượng sản phẩm và những dấu ấn văn hóa Việt trong năm kinh doanh vừa qua.
Ông Tuấn cho biết, dù đã có hơn 5 năm kinh nghiệm trong ngành cà phê, việc đưa một thương hiệu mới ra thị trường vẫn đặt ra nhiều thử thách. Giữa hàng trăm thương hiệu trên thị trường cà phê cạnh tranh khốc liệt, khó khăn là làm sao để người tiêu dùng biết đến, tin tưởng và lựa chọn sản phẩm. Với Nón Lá, thương hiệu mới ra mắt hơn một năm, doanh nghiệp lựa chọn tạo sự khác biệt từ sản phẩm trước khi mở rộng các hoạt động truyền thông.
Từ góc nhìn của người làm tiếp thị, ông Tuấn cho rằng hiệu quả quảng bá trước hết phải bắt nguồn từ trải nghiệm của khách hàng. Đó phải là sản phẩm mà chính người sáng lập tin tưởng sử dụng, đủ sức thuyết phục người mua quay lại và giới thiệu tới những người xung quanh. “Người dùng sử dụng sản phẩm, cảm thấy hài lòng rồi sẵn sàng giới thiệu cho bạn bè, người thân, đấy chính là cách tiếp thị tốt nhất”, ông Tuấn chia sẻ.
Sau hơn một năm ra mắt, theo ông Tuấn, Nón Lá dự kiến đạt doanh thu trên 3 triệu USD trong năm 2026. Sản phẩm đã hiện diện tại nhiều chuỗi bán lẻ, các điểm bán ở sân bay và cửa hàng miễn thuế. Doanh nghiệp cũng phát triển khoảng 10 cửa hàng trực tiếp tại một số địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Bình Dương và Hạ Long.
Cùng với việc mở rộng thị trường trong nước, Nón Lá đã xuất khẩu tới 6 quốc gia, có phòng trưng bày tại Thái Lan và đưa sản phẩm lên nền tảng Amazon. Đây là những kết quả được ông Tuấn chia sẻ trong quá trình nhìn lại chặng đường đầu tiên của thương hiệu.
Trao đổi về việc thực hiện nghĩa vụ thuế, ông Tuấn nhấn mạnh sự chủ động của doanh nghiệp trong cập nhật chính sách và làm việc trực tiếp với cơ quan thuế. Theo ông, khi có quy định mới, việc trao đổi cụ thể sẽ giúp doanh nghiệp hiểu đúng yêu cầu, nhận được hướng dẫn và tiếp cận những hỗ trợ phù hợp.
Ông cho rằng thay đổi chính sách cần được tìm hiểu từ nội dung cụ thể để xác định tác động đối với hoạt động kinh doanh. Về phía doanh nghiệp, việc chuẩn bị hồ sơ, thực hiện đúng quy định ngay từ đầu cũng giúp quá trình xử lý công việc về sau thuận lợi hơn. “Nhiều khi làm chuẩn trước thì sau đó mọi thứ cũng sẽ dễ dàng hơn”, ông Tuấn nói.
CẦN THẬN TRỌNG ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH TẠM HOÃN XUẤT NHẬP CẢNH LIÊN QUAN THUẾ
Từ câu chuyện xây dựng thương hiệu sản phẩm tiêu dùng, cuộc trao đổi tại chương trình tiếp tục với một nhu cầu được bà Lê Thị Thúy Nga, người sáng lập, Chủ tịch Hội đồng quản trị Helen Care, quan tâm: chăm sóc sức khỏe cho chính những người đang điều hành doanh nghiệp. Qua quá trình làm việc với khách hàng doanh nhân, bà nhận thấy nhiều người đã dành hàng thập kỷ gây dựng sự nghiệp nhưng chưa dành sự quan tâm tương xứng cho sức khỏe, để có thể tận hưởng những thành quả mình tạo ra.
Theo bà Nga, nhu cầu ấy đang dần thay đổi khi ngày càng nhiều doanh nhân chủ động đầu tư cho sức khỏe. Điều họ hướng tới là duy trì thể chất, sự minh mẫn và khả năng sống độc lập khi tuổi cao, bên cạnh mong muốn kéo dài tuổi thọ. Đây cũng là hướng Helen Care theo đuổi khi tiếp nhận, chuyển giao công nghệ y sinh học từ Thụy Sĩ để phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chủ động. Tuy nhiên, từ nhu cầu thực tế đến khả năng mở rộng hoạt động, doanh nghiệp vẫn còn những vướng mắc về cơ chế, chính sách mà bà mong muốn chia sẻ.
Bà cho biết nhu cầu thị trường gia tăng chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể thuận lợi mở rộng hoạt động. Với lĩnh vực mà Helen Care đang triển khai, những hạn chế trong cơ chế, chính sách vẫn là trở ngại đối với quá trình đưa công nghệ vào cung cấp dịch vụ tại Việt Nam.
Từ trải nghiệm của doanh nghiệp, bà Nga mong muốn có những điều kiện thuận lợi hơn cho việc tiếp nhận công nghệ và phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe mới. Bà cho biết Helen Care đang cân nhắc hướng mở rộng sang các thị trường khác trong khu vực, nơi có điều kiện phù hợp hơn để triển khai công nghệ mà doanh nghiệp đã tiếp nhận.
Chuyển sang nội dung tạm hoãn xuất cảnh liên quan đến nghĩa vụ thuế, bà Nga chia sẻ một câu chuyện xảy ra ngay trong gia đình. Theo lời bà, năm ngoái, cha bà bị dừng xuất cảnh tại cửa khẩu khi chuẩn bị sang Lào và được thông báo có vướng mắc về nợ thuế của một doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông không hề biết về sự tồn tại của doanh nghiệp này. Gia đình sau đó phải làm thủ tục giải quyết vụ việc liên quan đến việc thông tin giấy tờ tùy thân của ông bị sử dụng để đăng ký doanh nghiệp.
Quá trình giải quyết đã kéo dài khoảng 2-4 tháng, khiến nhiều công việc bị dang dở. Từ trường hợp của gia đình, bà đặc biệt quan tâm đến việc người bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có được thông tin đầy đủ, kịp thời và có cơ hội làm rõ những vướng mắc trước khi chuyến đi bị gián đoạn hay không.
Việc Nhà nước sử dụng các công cụ để quản lý, bảo đảm thực hiện nghĩa vụ thuế là cần thiết. Tuy nhiên, cần có thông báo sớm và hướng dẫn xử lý cụ thể, thay vì để người dân, doanh nhân chỉ biết mình bị tạm hoãn xuất cảnh khi đã đến sân bay hoặc cửa khẩu. “Tôi đề xuất cơ quan thuế cần thông báo trước từ 3-6 tháng để người liên quan có thời gian kiểm tra thông tin, giải trình và hoàn tất các nghĩa vụ còn tồn đọng”, bà Nga kiến nghị.
Lãnh đạo Helen Care cũng cho rằng cần cân nhắc các biện pháp xử lý phù hợp với từng trường hợp, đồng thời tạo điều kiện để người nộp thuế phản ánh khó khăn và được hướng dẫn giải quyết. Với những trường hợp bị sử dụng thông tin cá nhân để đăng ký doanh nghiệp mà không hay biết, việc tiếp nhận, xác minh và hỗ trợ kịp thời càng cần được chú trọng.
Trong lĩnh vực logistics, ông Linh Thế Nam, Phó Giám đốc phụ trách Logistics Công ty TNHH Phát triển Đầu tư Hà Thành chia sẻ những chuyển biến tích cực từ nhu cầu vận chuyển hàng hóa của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Theo ông, việc các doanh nghiệp FDI, đặc biệt là doanh nghiệp Trung Quốc, mở rộng nhà xưởng tại các khu công nghiệp ở Việt Nam đã tạo thêm nhu cầu giao nhận giữa hai nước, cũng như vận chuyển hàng hóa từ Việt Nam sang châu Âu, Mỹ.
Trong bối cảnh đó, hoạt động của công ty và các chi nhánh ghi nhận kết quả khả quan. Ông Nam cho biết trong năm vừa qua, doanh nghiệp đã thành lập thêm hai chi nhánh tại Việt Nam để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Tuy nhiên, cùng với lượng hàng hóa gia tăng, doanh nghiệp vẫn gặp những vướng mắc trong quá trình làm thủ tục thông quan. Theo phản ánh của ông Nam, có thời điểm cảng biển quá tải, việc xử lý hồ sơ tại một số nơi còn chậm. Bên cạnh đó, tình trạng nhân lực giải quyết thủ tục chưa đáp ứng kịp khối lượng công việc trong quá trình sắp xếp, sáp nhập địa phương.
Với doanh nghiệp logistics, thời gian chờ đợi tại cảng gắn trực tiếp với chi phí của khách hàng. Hàng chưa được thông quan làm phát sinh phí lưu kho, lưu bãi, đồng thời ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất, giao hàng và đưa sản phẩm ra thị trường.
“Thực tế khi giải quyết thủ tục hải quan cho khách hàng, có những lô hàng bị giữ lại cả tháng. Hàng không xuất đi được, không lưu thông được trên thị trường thì doanh nghiệp mất nguồn thu, trong khi vẫn phải chịu chi phí lưu kho, lưu bãi”, ông Nam chia sẻ.
Từ những vướng mắc trong lưu thông hàng hóa, ông Nam đề cập thêm yêu cầu cập nhật thông tin kịp thời khi xử lý nghĩa vụ thuế và áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Bản thân chưa gặp trường hợp này, song qua phản ánh của một số người quen, ông bày tỏ lo ngại về tình huống người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ nhưng dữ liệu chưa được cập nhật, khiến chuyến công tác bị gián đoạn.
Khi thông tin giữa các khâu chưa được cập nhật đồng bộ, cần có cơ chế kiểm tra, đối chiếu để xác định chính xác tình trạng thực hiện nghĩa vụ của người nộp thuế. Việc xử lý cũng cần tính đến những trường hợp chênh lệch giữa dữ liệu trên hệ thống và chứng từ thực tế, tránh để người đã hoàn thành nghĩa vụ phải chịu ảnh hưởng đến lịch trình, công việc.
Ông Nam kỳ vọng việc hoàn thiện hệ thống dữ liệu và nâng cao khả năng phối hợp giữa các cơ quan sẽ giúp hạn chế những vướng mắc này. Trong thời gian đó, ông đề nghị thận trọng khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với các trường hợp thông tin còn cần xác minh, làm rõ.
Những câu chuyện từ công nghệ, tiêu dùng, y tế đến logistics tại Chương trình Bữa sáng Doanh nhân tuần này phần nào phản ánh nhịp vận hành thực tế của cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn nước rút cuối năm. Bên cạnh nỗ lực tự thích ứng và tìm kiếm cơ hội tăng trưởng, các ý kiến cũng chỉ ra những điểm nghẽn cụ thể trong quá trình thực thi chính sách, đặc biệt là tính đồng bộ của dữ liệu và sự minh bạch khi áp dụng các biện pháp quản lý như tạm hoãn xuất cảnh.
Thông qua diễn đàn đối thoại trực tiếp, với vai trò cầu nối, các kiến nghị từ thực tiễn điều hành của hội viên được ghi nhận, VACOD-HBA sẽ tiếp tục tổng hợp, phản ánh tới các cơ quan quản lý. Đây cũng là cách hiệp hội đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc từ gốc, tạo điều kiện để hoạt động sản xuất, kinh doanh vận hành thông suốt, hiệu quả hơn.