Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng cao và nhu cầu năng lượng ngày càng lớn, sự quan tâm ngày càng rõ nét của các tập đoàn năng lượng hàng đầu thế giới đang cho thấy sức hút mạnh mẽ của thị trường này. Cuộc làm việc giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Tập đoàn Doosan Enerbility, Hàn Quốc gần đây được xem là một tín hiệu đáng chú ý, cho thấy Việt Nam đang dần được đặt vào vị trí đối tác tiềm năng trong chiến lược năng lượng dài hạn của “ông lớn” công nghiệp Hàn Quốc.
VIỆT NAM TRỞ THÀNH ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC NGÀNH NĂNG LƯỢNG
Sáng 2/2, tại trụ sở Bộ Công Thương, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long đã tiếp và làm việc với đoàn lãnh đạo Tập đoàn Doosan Enerbility do ông Yun Yo Han, Phó Chủ tịch điều hành Doosan Enerbility, dẫn đầu. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh hai bên đã có những tiếp xúc từ trước, gần nhất là vào tháng 10 năm ngoái, cho thấy tiến trình trao đổi đang được duy trì liên tục và có chiều sâu.
Ông Yun Yo Han vui mừng khi được tiếp tục trao đổi với phía Việt Nam ngay trong những ngày đầu năm mới, đồng thời nhấn mạnh Doosan Enerbility đặc biệt quan tâm đến định hướng phát triển năng lượng của Việt Nam, trong đó điện hạt nhân là một trong những lĩnh vực trọng tâm mà tập đoàn đang theo dõi sát sao. Theo đại diện Doosan, tập đoàn mong muốn tìm hiểu kỹ hơn về quan điểm, lộ trình cũng như các điều kiện chính sách của Việt Nam đối với điện hạt nhân, qua đó xác định khả năng và phạm vi tham gia phù hợp trong tương lai.
Tại buổi làm việc, đại diện Doosan Enerbility dành nhiều thời gian chia sẻ về kinh nghiệm triển khai các dự án năng lượng quy mô lớn trên toàn cầu, trong đó có các dự án điện hạt nhân với yêu cầu kỹ thuật và quản trị đặc biệt phức tạp. Theo ông Yun Yo Han, một trong những lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Doosan Enerbility là khả năng triển khai dự án theo tiêu chí “on-time, on-budget” - hoàn thành đúng tiến độ và trong ngân sách. Đây là yếu tố được đánh giá rất cao trong lĩnh vực điện hạt nhân, khi trên thực tế nhiều dự án tại Mỹ và châu Âu thường xuyên đối mặt với tình trạng đội vốn và kéo dài thời gian thi công.
Đáng chú ý, đại diện Doosan Enerbility thẳng thắn chỉ ra rằng, chính những khó khăn về kiểm soát chi phí và tiến độ tại các thị trường phát triển đã mở ra dư địa cho các tập đoàn châu Á có năng lực kỹ thuật, kinh nghiệm triển khai và kỷ luật dự án cao như Doosan. Trong bối cảnh đó, Việt Nam - với nhu cầu năng lượng tăng nhanh, môi trường chính trị ổn định và quyết tâm phát triển hạ tầng được Doosan nhìn nhận là một thị trường có tiềm năng hợp tác dài hạn.
Trao đổi với phía Doosan, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long khẳng định điện hạt nhân là lĩnh vực đặc thù, liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia, an toàn và nhiều vấn đề pháp lý phức tạp. Vì vậy, mọi quyết định đều cần được cân nhắc kỹ lưỡng và triển khai theo đúng trình tự, quy định của pháp luật. Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh tinh thần nhất quán của Việt Nam là sẵn sàng lắng nghe, trao đổi và tạo điều kiện cho các đối tác có năng lực, kinh nghiệm và cam kết lâu dài.
Không chỉ dừng lại ở điện hạt nhân, phía Việt Nam cũng dành thời gian trao đổi, giải đáp các vấn đề mà Doosan Enerbility quan tâm liên quan đến các dự án điện khí, đặc biệt là cơ chế sản lượng hợp đồng tối thiểu dài hạn (QC) đối với các dự án IPP. Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long, Bộ Công Thương đã báo cáo và trình Quốc hội, Chính phủ phương án nâng mức QC, đồng thời đang sửa đổi các nghị định liên quan nhằm tháo gỡ những vướng mắc kéo dài, tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn để các dự án đủ điều kiện có thể triển khai thuận lợi.
Một điểm nhấn quan trọng tại buổi làm việc là quan điểm rõ ràng của phía Việt Nam trong việc lựa chọn nhà đầu tư. Theo đó, Việt Nam ưu tiên những đối tác có quyết tâm, có năng lực triển khai và sẵn sàng đi đến cùng dự án. Ngược lại, những trường hợp chần chừ, kéo dài hoặc thiếu cam kết sẽ bị loại khỏi quá trình xem xét nhằm tránh lãng phí nguồn lực và cơ hội phát triển. Thông điệp này được đánh giá là phù hợp với triết lý triển khai dự án mà Doosan Enerbility đang theo đuổi.
Đại diện Doosan Enerbility đồng thuận với định hướng phát triển của Việt Nam, đồng thời dẫn lại các mục tiêu lớn được nêu trong Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, theo đó Việt Nam đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 10% và đến năm 2030, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8.500 USD. Theo ông Yun Yo Han, để hiện thực hóa những mục tiêu này, nhu cầu về điện năng sẽ gia tăng mạnh mẽ, đòi hỏi Việt Nam phải có các nguồn điện ổn định, quy mô lớn và bền vững. Trong quá trình đó, Doosan Enerbility sẵn sàng tham gia và đóng góp vào việc phát triển hạ tầng năng lượng của Việt Nam.
Nhìn tổng thể, buổi làm việc giữa Bộ Công Thương và Doosan Enerbility không chỉ đơn thuần là một cuộc tiếp xúc ngoại giao kinh tế, mà phản ánh xu hướng lớn hơn: Việt Nam đang dần nổi lên như một đối tác năng lượng tiềm năng trong mắt các tập đoàn công nghiệp hàng đầu khu vực và thế giới. Với nền tảng hợp tác sẵn có, nhu cầu năng lượng lớn và định hướng phát triển rõ ràng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội thu hút những đối tác có năng lực thực chất như Doosan Enerbility tham gia sâu hơn vào các dự án năng lượng chiến lược trong trung và dài hạn.
“ÔNG LỚN” CÔNG NGHIỆP NĂNG LƯỢNG HÀN QUỐC
Doosan Enerbility Co., Ltd. có trụ sở tại Changwon, Hàn Quốc, được thành lập năm 1962 với tên gọi ban đầu là Doosan Heavy Industries & Construction. Trải qua hơn sáu thập kỷ phát triển, doanh nghiệp này đã trở thành trụ cột quan trọng trong hệ sinh thái của Doosan Group - tập đoàn công nghiệp lâu đời bậc nhất Hàn Quốc, có lịch sử gần 130 năm kể từ khi được thành lập vào năm 1896. Doosan Group từng ghi tên trong bảng xếp hạng Fortune Global 500 năm 2009 và được đánh giá là một trong những tập đoàn sản xuất thiết bị công nghiệp hàng đầu thế giới.
Năm 2022, Doosan Heavy Industries & Construction chính thức đổi tên thành Doosan Enerbility. Sự thay đổi này không chỉ mang ý nghĩa thương hiệu, mà phản ánh rõ chiến lược tái định vị dài hạn của tập đoàn, tập trung vào các giải pháp năng lượng, phát triển bền vững và công nghệ phát thải thấp, trong đó điện hạt nhân và công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) được xác định là các trụ cột chiến lược.
Về hoạt động kinh doanh cốt lõi, Doosan Enerbility là một trong số rất ít doanh nghiệp châu Á sở hữu năng lực gần như trọn chuỗi trong lĩnh vực năng lượng. Tập đoàn này cung cấp thiết bị và giải pháp tổng thể cho các nhà máy điện nhiệt, điện khí, thủy điện và đặc biệt là điện hạt nhân, từ các cấu phần quan trọng như nồi hơi, bình áp lực lò phản ứng, thiết bị trao đổi nhiệt, tuabin hơi cho tới tổ máy phát điện công suất lớn. Bên cạnh đó, Doosan Enerbility còn là nhà thầu EPC (Engineering, Procurement & Construction) cho nhiều dự án năng lượng và công nghiệp nặng quy mô lớn trên toàn cầu.
Trong bối cảnh xu hướng chuyển dịch năng lượng, doanh nghiệp này đẩy mạnh đầu tư vào các công nghệ năng lượng sạch và thế hệ mới, bao gồm tuabin khí hiệu suất cao, tuabin gió ngoài khơi, hydro, pin nhiên liệu và đặc biệt là các giải pháp SMR – lĩnh vực được coi là “làn sóng mới” của ngành điện hạt nhân toàn cầu nhờ tính an toàn cao, linh hoạt về công suất và chi phí đầu tư. Song song đó, mảng dịch vụ sau bán hàng, bảo trì và vận hành nhà máy cũng đóng góp ngày càng lớn vào doanh thu, giúp Doosan Enerbility duy trì dòng tiền ổn định và bền vững.
Về quy mô và năng lực tài chính, Doosan Enerbility hiện là công ty niêm yết trên Sàn Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc với mã 034020. Theo các dữ liệu thị trường, vốn hóa của doanh nghiệp này đạt khoảng 33,8 tỷ euro, tương đương hàng chục tỷ USD, phản ánh quy mô và sức nặng của một “ông lớn” công nghiệp năng lượng. Doanh thu hằng năm của Doosan Enerbility từ các mảng thiết bị năng lượng, EPC và dịch vụ đạt trên 11 tỷ euro trong năm 2024. Mặc dù lợi nhuận có sự biến động theo chu kỳ dự án và danh mục hợp đồng, doanh nghiệp vẫn duy trì vị thế tài chính đáng kể, đủ năng lực triển khai các dự án hạ tầng năng lượng quy mô rất lớn, trong đó có các dự án điện hạt nhân kéo dài nhiều thập kỷ.
Thực tế hoạt động quốc tế của Doosan Enerbility là minh chứng rõ nét cho năng lực này. Tập đoàn hiện tham gia cung cấp các cấu phần quan trọng cho Nhà máy điện hạt nhân El Dabaa tại Ai Cập - một trong những dự án hạt nhân lớn nhất châu Phi hiện nay. Bên cạnh đó là hàng loạt hợp đồng xuất khẩu tuabin khí, thiết bị và giải pháp năng lượng cho các thị trường Trung Đông như Qatar, Saudi Arabia, cũng như châu Âu và Bắc Mỹ. Tại Việt Nam, Doosan Enerbility từng ký đơn hàng cung cấp thiết bị cho dự án điện khí Ô Môn 4 với giá trị khoảng 900 tỷ won Hàn Quốc, cho thấy sự hiện diện sâu của tập đoàn này trong chuỗi dự án năng lượng trọng điểm của khu vực.
Đáng chú ý, Việt Nam không phải là thị trường mới đối với Doosan Enerbility. Từ năm 2006, tập đoàn đã đầu tư xây dựng Doosan Enerbility Việt Nam (trước đây là Doosan Vina) tại Khu kinh tế Dung Quất, Quảng Ngãi, với tổng vốn đầu tư hơn 300 triệu USD. Đây là một trong những tổ hợp sản xuất thiết bị công nghiệp nặng lớn nhất của Doosan trên toàn cầu, chuyên sản xuất thiết bị cho nhà máy điện, cẩu trục, module công nghiệp và hệ thống xử lý nước.
Trong nhiều năm hoạt động, Doosan Enerbility Việt Nam đã tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu của tập đoàn, xuất khẩu hơn 580.000 tấn thiết bị tới 35 quốc gia và mang lại lợi nhuận hàng chục triệu USD mỗi năm, trong đó năm 2022 ghi nhận mức lợi nhuận ròng xấp xỉ 100 triệu USD và năm 2023 đạt khoảng 29 triệu USD.
Dù vậy, Doosan Enerbility cũng đang tái cơ cấu danh mục đầu tư toàn cầu. Theo các thông tin công bố, tập đoàn có kế hoạch chuyển nhượng nhà máy Doosan Vina cho HD Hyundai Eco Vina trong một thương vụ M&A trị giá trên 200 triệu USD, dự kiến hoàn tất trong năm 2025. Động thái này được giới phân tích nhìn nhận là bước đi chiến lược nhằm tập trung nguồn lực cho các mảng công nghệ năng lượng lõi, đặc biệt là điện hạt nhân, SMR và năng lượng phát thải thấp.
Dù hiện tại chưa có cam kết đầu tư hay hợp đồng cụ thể nào được ký kết trong lĩnh vực điện hạt nhân nhưng giai đoạn tìm hiểu, khảo sát của Doosan Enerbility cho thấy Việt Nam đang được tập đoàn này đặt vào tầm ngắm chiến lược dài hạn. Với kinh nghiệm hàng chục năm trong lĩnh vực điện hạt nhân, năng lực chế tạo thiết bị cốt lõi, tiềm lực tài chính lớn và sự hiện diện lâu năm tại Việt Nam, Doosan Enerbility được đánh giá là một trong những đối tác quốc tế hiếm hoi có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị điện hạt nhân nếu Việt Nam chính thức tái khởi động lĩnh vực này.
Trong bức tranh dài hạn, sự quan tâm của Doosan Enerbility không chỉ phản ánh sức hút của thị trường năng lượng Việt Nam, mà còn cho thấy vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chiến lược mở rộng của các tập đoàn công nghiệp năng lượng toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực điện hạt nhân thế hệ mới – nơi năng lực công nghệ, tài chính và quản trị dự án sẽ đóng vai trò quyết định.