Từ một kỹ sư xây dựng rẽ hướng sang hành trình rong ruổi khắp mọi miền đất nước, Youtuber Khoai Lang Thang (Đinh Võ Hoài Phương) đã trở thành một trong những travel blogger ghi dấu ấn riêng bằng những thước phim mộc mạc, chân thật và đậm chất Việt Nam. Trong cuộc trò chuyện với Tạp chí Thương Gia, anh chia sẻ về hành trình 10 năm làm nghề, những áp lực phía sau các chuyến đi, tình yêu dành cho con người Việt Nam và niềm tin vào tương lai của du lịch Việt trong thời đại số.
NHỮNG HÀNH TRÌNH KHỞI NGUỒN TỪ QUÊ HƯƠNG
10 năm trước, khi mới bắt đầu, điều gì khiến anh lựa chọn hành trình khám phá Việt Nam bằng những câu chuyện rất đời thường về ẩm thực, con người và văn hóa bản địa, thay vì đi theo hướng du lịch hào nhoáng hay giải trí đơn thuần?
Lý do cũng khá đơn giản. Tôi sinh ra và lớn lên ở một vùng quê miền Tây nên đó là nơi tôi hiểu rõ nhất và cũng cảm thấy tự tin nhất khi kể câu chuyện về nó. Với tôi, quê hương, đồng ruộng, đời sống người dân miền Tây luôn có rất nhiều điều thú vị và chân thật để khám phá.
Đó cũng là lý do tôi bắt đầu hành trình khám phá Việt Nam bằng những chuyến đi về miền Tây, vùng cao hay những vùng đất mang đậm bản sắc địa phương. Hành trình ấy kéo dài qua rất nhiều tập phim và đến nay vẫn còn tiếp tục.
Ngoài ra, Khoai nghĩ khi bắt đầu làm một điều gì đó, mình thường sẽ đi từ những gì gần gũi nhất với bản thân trước, rồi mới dần mở rộng ra xa hơn. Vì vậy, mọi thứ đến với tôi khá tự nhiên, chứ không phải xuất phát từ một định hướng quá lớn lao hay cố tình tạo ra điều gì quá khác biệt.
Sau nhiều năm rong ruổi khắp mọi miền đất nước, anh thấy bản thân đã thay đổi như thế nào về suy nghĩ và cách nhìn nhận cuộc sống?
Tôi nghĩ dù mọi người làm công việc văn phòng hay lựa chọn một hành trình rong ruổi như mình, sau nhiều năm trải nghiệm ai rồi cũng sẽ trưởng thành hơn. Riêng với công việc hiện tại, tôi may mắn được gặp rất nhiều người, được nhìn thấy nhiều kiểu cuộc sống, nhiều nền văn hóa, tính cách và cả những tình huống bất ngờ khác nhau trên hành trình của mình.
Chính những trải nghiệm đó khiến tôi dần trở nên cởi mở hơn, dễ đón nhận những điều mới mẻ hơn so với khi còn trẻ. Cách nhìn cuộc sống của tôi cũng thay đổi khá nhiều. Trước đây, đôi khi tôi nhìn mọi thứ khá phiến diện, thường đánh giá từ góc nhìn cá nhân của mình. Nhưng khi đi nhiều hơn, gặp gỡ nhiều hơn, tôi nhận ra mỗi con người, mỗi hoàn cảnh đều có những câu chuyện và góc nhìn riêng.
Có lẽ một phần cũng vì mình lớn tuổi hơn nên tính cách dần điềm đạm hơn. Tôi nghĩ đó là sự thay đổi rất tự nhiên mà hầu như ai cũng sẽ trải qua theo thời gian
Khán giả thường nhận xét các video của anh mang cảm giác gần gũi, mộc mạc và “rất Việt”. Theo anh, điều gì là nên sức hút thực sự của những video triệu view mang thương hiệu rất riêng của Khoai Lang Thang?
Điều đầu tiên tôi nghĩ đến là sự may mắn. Tôi bắt đầu làm Youtube ở giai đoạn khoảng 10 năm trước, khi mạng xã hội tại Việt Nam vẫn còn khá sơ khai. Thời điểm đó chưa có quá nhiều áp lực về lượt xem hay sự cạnh tranh trong lĩnh vực sáng tạo nội dung như bây giờ. Số lượng người làm nội dung du lịch cũng chưa nhiều và khán giả cũng cởi mở, dễ tính hơn.
Nhờ vậy, tôi có cơ hội vừa làm vừa học, từ từ hoàn thiện bản thân qua từng video. Tôi nhận được rất nhiều góp ý từ khán giả và có thời gian để tiến bộ một cách chậm rãi. Tôi nghĩ các bạn trẻ làm nội dung ở thời điểm hiện tại khó hơn rất nhiều, và khi đã gặt hái được thành công thì các bạn đều thực sự rất giỏi.
Ngoài ra, khi làm video, tôi luôn xem đó như một cuốn nhật ký cá nhân, nơi mình ghi lại hành trình và trải nghiệm từ chính góc nhìn của bản thân. Vì coi đó là nhật ký nên tôi đặt vào trong mỗi video rất nhiều cảm xúc cá nhân, những suy nghĩ và góc nhìn thật của mình.
Có lẽ chính sự chân thật, gần gũi ấy đã tạo nên màu sắc riêng cho các video của Khoai Lang Thang và giúp khán giả cảm thấy đồng cảm, từ đó lựa chọn đồng hành cùng mình trong suốt thời gian qua.
Anh từng nói nhiều về cảm giác “được chữa lành” qua những hành trình. Vậy điều gì làm nên năng lượng đặc biệt của những vùng quê hay những con người bình dị ở Việt Nam?
Tôi nghĩ bất cứ vùng đất nào mình đi qua cũng đều mang một nguồn năng lượng rất riêng, điều quan trọng nằm ở cách mình mở lòng và đón nhận những điều đó như thế nào.
Có những lần tôi theo các cô chú miền Tây đi hái hẹ mùa nước nổi, một công việc khá vất vả. Cuộc sống của họ không khá giả, chủ yếu làm thuê, làm mướn để mưu sinh qua ngày. Nhưng điều khiến tôi nhớ nhất là sự lạc quan của họ. Một lần đúng vào thời điểm miền Trung đang xảy ra bão lũ, các cô chú nói với tôi rằng: “Nếu con quay phim thì nhớ nhắn mọi người ưu tiên giúp bà con miền Trung trước, chứ ở đây tụi cô vẫn khỏe re, không cực khổ gì đâu”.
Những câu nói rất giản dị như vậy lại khiến tôi xúc động và cảm thấy mình nhận được rất nhiều năng lượng tích cực từ họ. Vì thế, tôi nghĩ không phải riêng vùng quê hay một địa điểm cụ thể nào có khả năng “chữa lành”, mà bất cứ nơi đâu cũng có thể mang lại cho mình những giá trị đặc biệt. Điều quan trọng là mình có thể cởi mở để lắng nghe, cảm nhận và đón nhận những câu chuyện của con người ở đó hay không.
BẢN SẮC ĐỊA PHƯƠNG TRỞ THÀNH SỨC MẠNH CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
Không chỉ đam mê khám phá du lịch Việt Nam, anh cũng từng đặt chân đến nhiều vùng đất trên thế giới. Với anh, đâu là nét đặc biệt của Việt Nam để tạo nên sự khác biệt trong phát triển du lịch?
Trong nhiều hành trình, tôi từng chia sẻ rằng Việt Nam mình là một đất nước rất đặc biệt, từ văn hóa, ẩm thực, cảnh quan cho đến con người. Tôi tin chắc chính những yếu tố đó tạo nên tiềm năng rất lớn để du lịch Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai khi thực tế, hiện tại du lịch Việt Nam cũng đã rất nổi tiếng và có chỗ đứng nhất định trên bản đồ du lịch thế giới.
Những năm gần đây, tôi thấy cách làm du lịch của Việt Nam đang thay đổi theo hướng tích cực hơn. Nhờ internet và mạng xã hội phát triển, người làm du lịch trong nước có cơ hội tiếp cận với nhiều mô hình quốc tế, từ đó học hỏi, sáng tạo và áp dụng phù hợp với điều kiện Việt Nam. Nhiều địa điểm du lịch cũng được đầu tư bài bản hơn, trong khi người dân địa phương ngày càng được quan tâm và trở thành một phần quan trọng trong chuỗi giá trị du lịch.
Theo tôi, điểm đặc biệt lớn nhất của Việt Nam chính là sự đa dạng. Địa hình trải dài từ Bắc vào Nam, mỗi vùng miền lại có khí hậu, địa hình, thổ nhưỡng, cây trồng, văn hóa và phong cách sống khác nhau. Chính sự đa dạng ấy tạo nên vô số lễ hội, món ăn, cảnh quan và bản sắc riêng của từng địa phương.
Tôi nghĩ đó là thế mạnh rất lớn của du lịch Việt Nam, một nền văn hóa phong phú, đậm đặc bản sắc cùng hệ ẩm thực đa dạng hiếm có. Và khi mọi thứ tiếp tục được cải thiện từng bước, từ hạ tầng, dịch vụ đến tư duy làm du lịch, tôi tin ngành du lịch Việt Nam sẽ ngày càng phát triển mạnh hơn.
Nền tảng số đang mở ra cơ hội như thế nào cho việc quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới?
Tôi nghĩ đây là điều mà hiện nay ai cũng có thể nhìn thấy rất rõ. Sự phát triển của mạng xã hội và các nền tảng số đang thay đổi hoàn toàn cách mọi người tiếp cận thông tin và khám phá du lịch. Trước đây, khi muốn tìm hiểu về một địa điểm nào đó, nhiều người thường lên Google tra cứu. Còn bây giờ, họ có thể tìm kiếm thông qua AI, xem các video ngắn trên mạng xã hội hoặc đơn giản là tình cờ bắt gặp một clip vài giây về một địa điểm tại Việt Nam rồi nảy sinh mong muốn được đến trải nghiệm.
Chỉ cần một du khách quay lại một đoạn video ngắn dài 5, 10 giây hoặc vài phút về chuyến đi của họ tại Việt Nam và đăng tải lên mạng xã hội, nội dung đó hoàn toàn có thể lan truyền đến hàng triệu người xem trên thế giới. Tôi nghĩ đây là một lợi thế rất lớn cho việc quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam.
Điều đó giúp hình ảnh Việt Nam được lan truyền nhanh hơn, rộng hơn và tiết kiệm chi phí hơn rất nhiều. Tuy nhiên, theo tôi, quảng bá trên nền tảng số vẫn nên song hành với các kênh truyền thông chính thống như báo chí, truyền hình. Sự kết hợp giữa nền tảng số và truyền thông chính thống sẽ giúp du khách vừa có cảm hứng khám phá, vừa có đủ thông tin cần thiết để lựa chọn Việt Nam là điểm đến cho hành trình của mình.
Theo anh, để một địa phương phát triển du lịch bền vững, điều quan trọng nhất là gì: cảnh đẹp, hạ tầng, dịch vụ hay câu chuyện văn hóa?
Tôi nghĩ để một địa phương phát triển du lịch bền vững, điều quan trọng nhất là mô hình du lịch đó phải thực sự phù hợp với vùng đất và cộng đồng địa phương. Đồng thời, những người dân bản địa phải được quan tâm và trở thành một phần trong chuỗi giá trị du lịch.
Cảnh đẹp, hạ tầng dịch vụ hay những câu chuyện văn hóa đều rất quan trọng, nhưng đôi khi đó vẫn chỉ là phần ‘bề mặt’ của du lịch. Điều cốt lõi nằm ở con người và sự phù hợp với bản sắc của địa phương. Khi người dân địa phương có thể tham gia, hưởng lợi và đồng hành cùng du lịch, mô hình đó mới có khả năng vận hành bền vững lâu dài.
Theo tôi, một điểm đến không thể phát triển bền vững nếu chỉ đầu tư vào hình ảnh hay cơ sở vật chất mà thiếu đi sự kết nối với cộng đồng bản địa. Chính con người và đời sống thật của địa phương mới là nền tảng để những giá trị khác phát huy hiệu quả và tạo nên sức hút lâu dài cho du lịch.
Sau tất cả những chuyến đi, điều khiến anh tự hào nhất khi nhắc đến Việt Nam là gì?
Điều khiến tôi tự hào nhất khi nhắc đến Việt Nam có lẽ đơn giản là niềm tự hào khi mình được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất này. Tôi luôn cảm thấy rất tự hào khi nói rằng mình là người Việt Nam, mình đến từ Việt Nam, nhất là khi được chứng kiến đất nước ngày càng phát triển hơn.
Thật ra, nếu để diễn tả thật rõ điều gì ở Việt Nam khiến mình tự hào thì cũng khá khó nói thành lời. Đó giống như một cảm xúc rất tự nhiên. Chỉ cần nhắc đến hai tiếng “Việt Nam” thôi là trong lòng tôi đã có một niềm tự hào rất đặc biệt rồi.
Tôi nghĩ cảm giác ấy không chỉ riêng mình mà có lẽ rất nhiều người con sinh ra và lớn lên ở Việt Nam cũng đều cảm nhận được như vậy.
Xin cảm ơn anh!